"Platform", 14, 76 ve 83. maddelerle de ilgileniyor mu acaba?

"Tutuklu milletvekilleri" sorununa ilişkin –şimdilik- son bir değerlendirme daha yapıp gelişmeleri izlemeye koyulalım.

Önce dikkatimi çeken –ve beni gülümseten- bir gelişmeden söz etmek istiyorum. Çerçevesini TBMM Başkanı Cemil Çiçek''in çizdiği platformda soruna çare arayan TBMM''de grubu bulunan –Ak Parti dışındaki- siyasi partilerden MHP, "devletin üniter yapısına karşı suçlardan dolayı tutuklu bulunanların, düzenlemenin dışında tutulmasını" savunmuş. Söz konusu "suçlar"ın nasıl oluştuğu sorusunun cevaplanması apayrı ciddi bir iş olduğu için işin bu faslını geçip haberimize devam edelim: "MHP yetkilileri, Alan''ın da (MHP''nin tutuklu milletvekili emekli general Engin Alan) bu görüşte olduğunu vurguluyorlar."

Gerçekten de dikkat çekici ve "gülümsetici" bir gelişme değil mi bu? MHP yönetimi ve partinin "Balyoz Davası sanığı" milletvekili "Beni salın ama diğerlerini tutmaya devam edin" diyor! Parlamentonun bütünlüğünün söz konusu olduğu bir durumda ne kadar "bencil" bir tutum bu böyle!.. "Eksik temsil sorunu" gibi son derece önemli bir konuda bile sergilenen bu "empati yoksunluğu"nu nasıl açıklamalı?

"Tutuklu milletvekilleri"nin "tutuksuz" hale gelebilmeleri için çözüm yolları arandığını biliyorsunuz. Meclis''te grubu bulunan muhalefet partileri çözüme ilişkin önerilerde bulunuyor. Bülent Arınç''ın dünkü yazıda aktardığım son derece isabetli değerlendirmesi dışında Ak Parti''nin bu gelişmeler karşısında son derece soğuk davrandığından da haberdarız.

Çözüm için ortaya atılan öneriler içinde CMK''nın "tutuklama nedenleri" başlığı altında toplanan 100. Maddesinin 4. Fıkrasında değişiklik yapılması öne çıkıyor. 4. fıkranın "... üst sınırı 2 yıldan fazla olmayan suçlarla ilgili olarak ve milletvekilleri hakkında tutuklamaya ve tutukluluğun devamına karar verilemez. Tutuklu ise tutukluluk hali kaldırılır, yargılama tutuksuz sürdürülür. Yargılama sonucunda verilecek kararın yerine getirilmesi dönem sonuna bırakılır" şeklinde değiştirilmesinin "tutuklu milletvekilleri" sorununu çözebileceği ileri sürülüyor.

Bu önerinin sorunu çözmeyeceği yönünde görüşler de var. Bu görüşlerin işaret ettiği engel ise tabii Anayasa''nın malûm maddeleri. Söz konusu maddeler değişmeden yasa değişikliğinin anayasaya aykırı olacağı dile getiriliyor.

Doğrusu ben de bu "kötümser" görüşleri paylaşıyor bu sorunun halli için Anayasa''nın 14, 76 ve 83. Maddelerinde köklü bir değişikliğe gidilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu maddeler Anayasa''da kaldığı müddetçe, özel yetkililerin tutukluları kolaylıkla salıvermeyeceğini sanıyorum.

O halde Anayasa''ya söylediğim yönde nasıl el atmalı? Atılması gereken ilk adım Anayasa''nın siyaseti esir alan 76. maddesinde yer alan "...terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler" kısıtlamasından "ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından hüküm giymiş olanlar" ifadesinin çıkarılmasıdır. "Terör eylemlerine katılma" ile bu gibi (?!) eylemleri "tahrik ve teşvik" aynı nitelikte-karakterde suçlar olmadıkları için bu ifadenin kalkması siyaseti "özel yetkililer"in esiri olmaktan kurtacaktır.

İkinci somut adım, Anayasa''nın 14. maddesine atıfta bulunan 83. maddesinin ikinci fıkrasının ("...ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır.") Anayasa dışına çıkarılmasıdır. Böylece 83. Maddenin çok açık bir dille kaleme alınmış olan üçüncü fıkrası ("Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakkında, seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik sıfatının sona ermesine bırakılır; üyelik süresince zaman aşımı işlemez.") öne çıkmış olacaktır.

83. maddeye el atınca maddenin atıfta bulunduğu Anayasa''nın 14. maddesini boş bırakmak olmaz....Bu maddeye de kapının yolunu göstermek gerekir. Bu madde gerçekten bir demokrasi anayasasında kara bir leke gibi durmaktadır.

"Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılması" başlıklı bu madde öyle bir maddedir ki, Anayasa''da yer alan diğer yasaklayıcı maddelerin tamamından kurtulsanız bile sadece o madde ile ülkeyi canınızın istediği gibi yönetmek mümkündür. Maddenin 2001''de son halini alan şekli şöyledir:

"Anayasa''da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinin hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve özgürlüklerin yok edilmesini. (...) mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz."

Önceden de söylediğim gibi, bu madde tuhaf bir hayal gücünün ürünüdür. "Temel hak ve özgürlüklerin kötüye kullanılması" şeklindeki o tuhaf başlığından itibaren. Bizler "temel hak ve hürriyetler"in "a priori" olarak "İyi" olduğunu ve onlardan "kötülük" türemeyeceğini söylemiyor muyuz? "Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmaya.." diyerek başlayan hüküm ise Devletin her zaman elini kolaylaştırıcı bir hükümdür. Bu ifadede yer alan "Devletin ülkesiyle bölünmez bütünlüğünü" anladık diyelim; "Devletin milletiyle bölünmez bütünlüğü" de ne demek oluyor? Demokrasinin tanımı bu iki "töz"ün ("Devlet" ve "Toplum") "temel hak ve hürriyetler" yoluyla arasının açılması gerektiğine işaret etmiyor mu zaten?

Demek ki Anayasa''yı önümüze alarak bir temizlik faaliyetine girişmeden birçok sorun gibi "tutuklu milletvekilleri" sorununu halli de çok zor görünüyor.

Son olarak şu merakımı size de iletmiş olayım: "Yeni Anayasa" için yollara düşmüş olan "Anayasa Platformu" Anayasa''nın sözünü ettiğimiz maddelerine ilişkin de bir gayret gösteriyor mu acaba? Platform''un İstanbul''da yapılan son toplantısında öne çıkan "adalet isteriz" arzu ve isteği bu –ve benzer- maddelerin üzerinden geçerek mi şekilleniyor, yoksa bu toplantılarda çok genel bir adalet talebinin dile getirilmesiyle mi yetiniliyor?