Demirel soruyor, Evren yanıtlıyor

Kolay kapanacak bir yara değil bu.

27 Mayıs Menderes''i astığından bu yana, bir gün gelecek darbelerden hesap soracağız inancıyla yaşadık.

27 Mayıs''tan sonra millet AP''yi bunun için tek başına iktidar yaptı.

6 Kasım seçimlerinden 1 gün önce Kenan Evren, Turgut Özal''a oy vermeyin dediği için millet, 12 Eylül''e ders vermek için Özal''ı seçti, Konsey''in partisi MDP ise seçimden hüsranla çıktı.

Süleyman Demirel''in adını anmak yasaktı. "Bir bilen" denilirdi. DYP''liler meydanlarda, "Gözlerimin içine bak ne dediğimi anlarsın" diye şifreli mesaj verirdi. Yıldırım Avcı, Köyceğiz''de, "Kıratın böğründen çıkarak geldik" dediği için Mamak''ta Sıkıyönetim Mahkemesi''nde ifadeye çağrılmış, Demirel''in partisi olma iddiasıyla DYP hakkında kapatma davası açılmıştı.

Demirel''i yasaklı olduğu Güniz Sokak''taki dört duvar arasından çıkarıp önce Başbakan sonra Cumhurbaşkanı yapan ise bu milletin demokrasiye olan inancıydı.

Millet böylece darbenin rövanşını almış, 12 Eylül''le hesaplaşmasını yapmıştı.

Sıra Demirel''deydi.

27 Mayıs''tan sonra böyle bir kavganın içinde olmamıştı. Tek başına iktidar olmasına rağmen, Demokratlara af konusundaki tutumu nedeniyle partisi bölünmüştü. 12 Mart''ta ise kendisini deviren ara rejim hükümetlerine bakan vermişti.

12 Eylül''den sonra durum farklı olabilirdi. Olmadı. 28 Şubat''ta ise, darbenin teknik direktörlüğünü üstlendi... Demokrasinin simgesi olarak çıktığı Çankaya''dan darbenin mimarı olarak indi. Bugün ise, ''Ben Başbakan ve Cumhurbaşkanı oldum. Darbede kaybettiğim koltuğa kavuştum. Ben hesaplaşmamı yaptım. O nedenle 12 Eylül yargılamalarında müdahil olmam'' diyor.

Kenan Evren''e, "11 Eylül günü akan kan 13 Eylül günü nasıl durdu" sorusunu Demirel sormuştu.

12 Eylül günü Türkiye''nin 19 ilinde sıkıyönetim olduğunu belirterek, "Siz o sırada Antalya''da Tapu Müdürü müydünüz" demişti.

Bu sorularında yerden göğe kadar haklıydı, Demirel. Müdahil olmadığına göre Demirel''e sormazlar mı, "Peki siz o zaman Ankara''da Hal Müdürü müydünüz?"

"Bir Bileni" ilk yazan Nazlı Ilıcak''tı.

Birçok erkeğin korkudan Evren''e methiyeler dizdiği bir dönemde, mesleğimizin yüz akı olarak darbeye kafa tutan bir isimdi Nazlı hanım.

Ancak Nazlı hanım, bugün Demirel''in geçmişte yaptığı doğruları yazarken, bugün demokrasi ve demokrat misyon adına tanıklık görevinin olduğunu nedense hatırlatmıyor. Onu yapabilecek en önemli kişidir. 27 Mayıs mağduru bir ailenin çocuğu ve 12 Eylül''de yazdığı yazılardan dolayı hapse giren bir gazetecidir. Bedel ödemiştir. Bu açıdan her türlü takdiri hak eden birisidir. Nazlı hanım, Allah aşkına geçmişteki doğrularının olması, Demirel''in, tarihi yargılamada tanıklığını esirgemesini haklı çıkarır mı?

12 Eylül öncesinde anarşiyi önlemek için çırpanın, başta Demirel olmak üzere, AP hükümetinin üyelerinin tanıklığının önemi çok büyük. Ve çok değerli.

Ancak onlar yıllarca bu mağduriyeti mücadelelerinin simgesi yaptıkları halde, böylesine bir günde kendilerinden beklenen tanıklığı yapmıyorlar.

Bunu eleştirmenin neresi yanlış?

12 Eylül''le ilgili olarak iki önemli çalışma var.

Biri bizzat Süleyman Demirel''in kaleme aldığı, "Anı Değil İtiraf" Nazlı hanım bunu çok iyi hatırlayacak. Kenan Evren''in anıları yayınlanınca bastırılıp, DYP tarafından seçim meydanlarında dağıtılan, "Mavi Kitap." Bir de eski bakanlardan Ekrem Ceyhun''un, "Erzurum''dan Ankara''ya" adını taşıyan 2 ciltlik anıları.

12 Eylül yargılamalarında yol haritası olabilecek değerde bilgiler içeriyor. "Anı Değil İtiraf" isimli çalışmanın amacını, "Bize yardımcı olması gereken zamanın 5 kişilik komuta heyetinin, kan gölünde kendilerine ikbal ve istikbal arayışlarını gün ışığına çıkarmak" olarak açıklıyor Demirel. Sıkıyönetimin ilan edilmesi ve Kenan Evren''in genelkurmay başkanı olmasıyla birlikte olayların hızla tırmandığına dikkat çekiyor Süleyman Demirel.

Şu satırlar dönemin başbakanına ait.

"Biz, kan dökülmesini önleyelim diye çırpınırken, bu işi yapacak olanlar, daha çok kan dökülsün de haklılık kazanalım diye adeta seyirci durumuna geçmişlerdi. Bunun maliyeti 4 bin can olmuştur."

12 Eylül öncesinde çıkan olaylarda 4272 kişinin hayatının kaybettiğini belirtiyor Demirel.

"Kanlar kimin için aktı?" diye sorduktan sonra yanıtını da kendisi veriyor.

"Kanlar Evren''i Çankaya''ya taşımak için aktı."

Devam ediyor, "Kendisi 4 bin kişinin ölümü karşısında hassasiyet göstermedi. Onu 9 senelik istikbaline gerekçe yaptı."

Nazlı hanım darbeye giden sürecin Başbakanı, darbenin mağduru ve olayların durması için çırpınan bir kişi olarak Demirel''in tarihi davada tanıklık yapması, bilgisini, birikimini, demokrasi lehine ortaya koyması büyük bir kazanç olmaz mıydı? Mahkemede Demirel, "Yetki isteyene yetki, silah isteyene silah, para isteyene para dedim. Siz bu kanı niye durduramadınız" diye sorsaydı da Evren yanıt verseydi kötü mü olurdu?