TR
EN
AR
FR
RU
UR
2 Haziran seçimleri ve partiler
2 HAZİRAN
ara yerel seçimleri 24 Aralık seçimlerinin hemen sonrasında Yeni Şafak'da "Siyasi Kültürün Dönüşümü Açısından Seçimler ve Partilerin Yeni Konumu" başlıklı yazı cüzisi çerçevesinde göstermeye çalıştığımız genel temayülü teyid eden sonuçlar ortaya koymuştur. Bu yazı dizisinde siyasi kültür açısından Türkiye'de yaşanan temel çelişkinin toplumumuzu ait olduğu tarihe ve coğrafyaya yabancılaştıran radikal tarihi kırılma çizgisi ile bu sabit faktörlere dayanan süreklilik unsurları arasında olduğunu göstermeye çalışmış ve tarihi kırılma çizgisini temsil ederek merkezi kontrol etmeye çalışan CHP-SHP-DSP çizgisinin kaçınılmaz bir bunalımla karşı karşıya bulunduğunu ifade etmiştik. DP-AP ANAP DYP çizgisinin sistemiçi restorasyon hareketinin bu çelişkiyi yumuşatma çabalarının da son yıllarda süreklilik unsurlarının artan etkisi ile ciddi bir açmazla karşı karşıya kaldığını, bunun da seçim sandıklarına merkez sağın krizi olarak yansıdığını ifade ettiğimiz bu yazıda DYP'nin yeni kadrosu ile CHP-SHP-DSP çizgisinin boşalttığı sistemin merkezi rolüne soyunmuş olmasının bu partinin yıpranma sürecini hızlandıracağı görüşünü vurgulamıştık. Aynı yazıda tarihi ve coğrafi sabit faktörlere dayalı süreklilik unsurlarının etki alanında yükselen RP hareketinin bu yönüyle daha sivil ve yerli bir karakter arzettiğinin altını çizdikten sonra bu hareketin ulusal ve uluslararası sistem-içi unsurlarla girdiği ilişkilerde ciddi bir misyon üstlenmiş olduğunu yazmıştık. 24 Aralık sonrası gelişmeler bu tahlil içindeki unsurların konumlarını daha da berraklaştırmış bulunmaktadır. RP'nin seçimlerdeki başarısı sistem-içi güç merkezlerini karşı bir cephe oluşturmaya sevketmiştir. Radikal kırılma çizgisinin sözcüsü sol partiler ile restorasyon hareketinin temsilcileri olan merkez-sağ partileri yakınlaştıran bu yeni arayış yönlendirilmiş bir merkez oluşturma çabası haline dönüşmüştür. Bu çabanın ürünü olan ANAYOL hükümetinin başarısızlığının temel sebebi aksiyoner bir siyasi programın değil reaksiyoner bir tavrın ürünü olmasıdır. DYP'nin sistem-içi merkeze oturma misyonunun bir sonucu olarak seçimlerden hemen sonra sert bir tarzda RP ile koalisyona girmeyeceği deklarasyonunda bulunmuş olması, DP-AP çizgisinin sürdüregeldiği çift yönlü esneme poktikasının terkedildiğinin önemli bir göstergesiydi ve sistem-içi güç merkezlerine bir garanti verme kaygısı taşımaktaydı. DYP'yi radikal kırılma çizgisine yaklaştıran bu misyon farklılaşmasının doğurduğu statükoculuk temayülü bu partiyi toplumun dinamik taleplerine cevap veremez hale getirmiştir. Bu zaaf Çiller'e yolsuzluk iddiaları ile birleşince 2 Haziran seçirmerinin en büyük darbesini DYP yemiş bulunmaktadır.
CHPden sonra radikal tarihi kırılma çizgisinin sözcülüğünü üstlenen ve RP-karşıtı cephenin duayeni rolüne soyunan DSP de ciddi bir yıpranma süreci içine girmiş bulunmaktadır. Bugün sol partilerde yaşanan büyük çöküş sol ekonomik programların zaafından çok, bu partlerin ısrarla kırılma çizgilerini sürdürmeleri ve toplumda yaşanan siyasi kültür dönüşümüne kayıtsız kalmalarıdır. Bu partlerin siyasi kadroları kendilerini topluma yabancılaştıran bu tavırlarını sürdürdükçe daha büyük bir hızla marjinalleşmeye mahkum olacaklardır.
ANAP seçim sonrasındaki yeni hükümet oluşturma süreci içinde tam bir kimlik bunalımı yaşamıştır. Bu parti geçen altı ay içinde bir yol ayrımı ile karşı karşıya kalmıştır. RP ile koalisyon ANAP'a yeni ve daha sivil bir sistem-içi restorasyon rolü imkanı sağlarken, yönlendirilmiş bir ANAYOL alternatifi sistemik güçlerle ittifak ve merkeze kayma anlamına geliyordu. Bu aynı zamanda demokratik süreç ile elit-içi güç yapılanması arasında bir tercih yapmaktı. ANAP bir bayram manevrası ile sivil bir restorasyon hareketi misyonuna soyunmaktansa elit-içi düzenlemelerin etki alanına girmiştir. Bu yol ayrımı esnasında kullanılan makyavelist yöntem ANAP'ın tutarlı bir siyasi program ile değil, fırsatçı bir manevra ile iktidara gelmek niyetinde olduğu kaygısını pekiştirmiş ve bir güven bunalımı yaratmıştır. Bütün bu faktörler ANAP'ın ara yerel seçimlerde ciddi bir oy kaybı ile karşı karşıya kalması sonucunu doğurmuş bulunmaktadır. Bu güven bunalımının gölgesinde yapılacak olan bundan sonraki muhtemel koalisyon görüşmeleri ANAP için çok daha çetin şartlarda geçecektir.
RP ise tarihi süreklilik unsurlarının artan etkisi ile yaşanan siyasi kültür dönüşümünün rüzgarını arkasına alarak yükselme trendini sürdürmektedir. RP'ye her seçim başarısından sonra bir doyma noktası biçmeye çalışanların yanıldıkları husus da burada yatmaktadır. Bu çevreler, RP'yi hâlâ sınırı olan bir marjinal parti halinde görmek istemektedirler. Bunun için de bu partinin oy doyum noktası olarak 1991 seçünlerinden sonra yüzde 15-20, 1994 mahalli seçimlerinden sonra yüzde 20-25, 1995 seçimlerinden sonra da yüzde 25-30 sınırı ortaya konmuştur. Son yerel seçimler ile yüzde 30 sınırının da aşılmış olması böylesi bir oy durum sınırının anlamsızlığını bir kez daha ortaya koymuştur. RP, sistem-içi bunalımların maliyetlerini üstlenen bir tavır sergilemedikçe, bu yükselişini hızlandırarak sürdürmeye devam edecektir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.