TR
EN
AR
FR
RU
UR
Çağdaşlık bilmecesi ve eğitim
Zihniyet
problemi yaşayan ve bu problemin siyasi, iktisadi ve sosyal yansımalarını aşamayan toplumların en önemli özelliği sembolik/sloganik muhtevalı kavramlar üretmek ya da varolan kavramları bir anlam kayması ile sembolik/sloganik bir alanda yeniden tanımlamaktır. Bu kavramların gölgesinde oluşturulan sembolik meşruiyyet zeminleri normal şartlarda anlaşılmaz ya da gayrimeşru bulunacak davranış biçimlerinin zaaflarını ve çelişkilerini örtbas edebilmek için kullanılır. Önce siyasi ve kültürel seçkinler tarafından kullanılan bu kavramlar zamanla halkın tüm kesimine yayılır ki, çoğu zaman bu kavramla kastedilen şeyin ne olduğunu bile bilmeyenler bu kavramın kullanımındaki pratik faydaları gözeterek kullanmaya başlarlar. Böylece bu tür kavramlar zamanla her derde deva, her tutarsızlığa örtü, her gayrimeşruluğa meşruiyyet, her politikaya gerekçe, her anlamsızlığa anlam, her uçukluğa dayanak, her slogana içerik sağlayan sihirli ve yarı-kutsal bir nitelik kazanmaya başlar. Ondan sonra da artık, düşüncelerin ve davranışların ne standardı, ne de sağlıklı bir zemini kalır. Bu tür kavramların son zamanlardaki en güzel misali çağdaşlık kavramıdır. Çağdaş eğitim, çağdaş din, çağdaş politika gibi üst düzey görünen terkiblerin yanında çağdaş oyuncak, çağdaş futbol, çağdaş tuvalet, çağdaş berber gibi daha sıradan unsurlar da artık günlük hayatın bir parçası halnie gelmiş bulunuyor. Tek tip insanı yetiştirmeyi hedef edinen eğitim çağdaşlıkla meşru kılınırken, ilkelerinin mutlaklığından ve evrenselliğinden ödün vererek metafiziği göreceleştiren din anlayışı çağdaş din anlayışı olarak değerlendirilmekte ve karşı görüşler daha başından mahkum edilmektedir.
Çağdaşlık kavramının muhteva tahlilini ve anlam alanını tanımlama zahmetine katlanmayan her kesimden insanlar bu kavramın sihirli etkisini son derece çıkarcı bir tarzda kullanmaktadırlar. Kendi görüş ya da davranışının mukabil görüş ve davranışlara üstün olduğunu göstermek isteyen herkes muhteva ve erdemden çok çağdaşlık kavramının sloganik değerine sığınmaktadır.
Belli bir döneme ait olgular bütününü ifade etmek için kullanılan çağdaşlık kavramı metafizik ve değer alanlarına dahi egemen kılınmakta, standardı belli olmayan bu kavramla felsefi ve ahlaki önermeler ileri sürülmektedir. Bir çağa ait olduğu için dönemsel niteliği dolayısıyla görecili olması gereken çağdaşlık kavramı gittikçe mutlaklaşmakta ve bizatihi bir değer halini almaktadır.
Bu da hemen hemen sadece Türkiye'ye ait bir anormalliktir. Dünyanın hiç bir kültüründe çağdaşlık böylesi bir anlam ve kullanım kazanmamıştır, çünkü olaya sloganik bakmayan herkes bilir ki, çağdaşlık ne bir kimlik, ne bir metafizik öğreti, ne de içinde soyut felsefi önermelerin de bulunduğu bir etik anlayıştır.
Çağdaşlık bir topluma kimlik kazandırmaz; eğer kazandırmış olsaydı ayni çağdaşlık düzeyini paylaşan bir Amerikalı'nın, bir Alman'ın, bir İngiliz'in, bir Japon'un farklı kimlikleri olmazdı. Kimlik çağdaşlığın bir bağımlı değişkeni olmadığı gibi, çağdaşlık da bir tür kimliksiz değildir. Çağdaşlık adına toplumlarını kimliksizleştirme çabası içine girenler, aslında uzun dönemde, kendi toplumlarını, kimliğini çağdaşlığa indirgememiş aksine çağdaşlığı kendi kimliği ile tanımlamış toplumların sömürgesi haline getirmiş olurlar.
Çağdaşlık, insanlara metafizik ve soyut bir çerçeve de sunamaz. Mesela hayatta tecrübe edilerek anlaşılamayan ve anlaşılamayacak olan ölüm çağdaşlık gibi yüzeysel bir kavramla nasıl izah edilebilir? Mutlak metafiziği sınırlı deney kapasitesine indirgemeye çalışan dogmatik pozitivizm de bu anlayışın doğurduğu materyalist ve marksist ideolojiler de bugün fiilen ve kavramın gerçek anlamıyla çağdışı kaldıklarına göre, insanın metafizik arayışını ve derinliğini çağdaşlık gibi anlam alanı bile tanımlanamayan bir kavrama indirgeyebilmek nasıl mümkün olabilir? Verdiğiniz eğitim ne olursa olsun, çocuğun zihnindeki "yaratılış" ve "ölüm" gibi metafizik sualler varlıklarını sürdürecektir. Bu tür metafizik sualleri din-dışı bir alanda cevaplamaya çalışmak ya öğrenciyi ateist bir dogmatizme bağlı kılacak, ya da etkisi ileri yaşlarda ortaya çıkacak psikolojik bunalımlara yol açacaktır.
Çağdaşlık evrensel erdem üretebilecek bir değer üretim mekanizması da değildir. Eğer öyle olsaydı, çağdaşlık ve kalkınma düzeyi yüksek toplumlarda ahlakı sapmaların daha az görülmesi gerekirdi. Bu tür ahlaki sapmaların modern toplumlarda geleneksel toplumlardan daha yaygın görülüyor olması da, çağdaşlığın bizatihi bir değer olmadığını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Binlerce yıl önce ahlaki erdem olarak görülen temel insani değerler hala ayni vasıflarını korurken, çağdaşlık, döneme bağlı göreceli konumu dolayısıyla, sürekli muhteva değiştirmektedir. Bir mutlak bir değişkene tabi kılınamayacağına göre, çağdaşlık adına dayatılan ve dini alandan soyutlanmış kesintisiz eğitim anlayışı hangi ahlaki temele istinat edecektir?
Özetle çağdaşlık ne bir kimliktir; ne de metafizik ve ahlaki önermeleri olan kapsamlı bir standartlar bütünü dür. Dolayısıyla, kesintisiz din-dışı eğitimi çağdaşlık kavramı ile meşru kılmak isteyenler aslında 19. yüzyılın köhnemiş materyalizminden neşet bulan kendi çağdışı anlayışlarını topluma egemen kılmak istemektedirler.
O zaman sormak hakkımız değil mi? Çocuklarımızın kimliğini, metafizik ve ahlaki formasyonunu belirleme hakkını kim ve ne hakla elde etmiştir? Bu hak gasbına karşı direnmek herşeyden önce çocuklarının geleceğin düşünen, sorumluluk hissine sahip bir veli olmanın gereğidir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.