TR
EN
AR
FR
RU
UR
Değer anarşisi
AHLAKİ
değer yargılan kişilerden ve konjunktürden bağımsız olarak idrak edilebildikleri ölçüde evrenselleşirler. Belli kişilere ve toplumlara has kılınan, ya da sadece belli konjunktürlere için geçerli görülen değer yargıları, yöntem açısından bizatihi gayriahlaki unsurlar barındırırlar. Toplum içinde çifte standart olarak bilinen bu zahiri ahlakilik pür ahlaksızlıktan daha tehlikeli bir boyut içerir, çünkü gerçek ahlakiliğin ayrıştırabilmesini engeller ve objektif ahlak standartlarını ortadan kaldırır. Objektif ahlak anlayışının yok edildiği bir toplumda değer hiyerarşisinin sağlam kalabilmesi mümkün değildir. Değer hiyerarşisinin sarsılması ise öylesine bir değer anarşisi doğurur ki, insanların kendilerini koruyabilecek hiç bir referans ölçüsü kalmaz ve toplumsal bir cinnet yaşanmaya başlanır. Bu cinnet hali yaşama hakkı ile ilgili ise Bosna'dakine benzer bir etnik kıyıma, özel hayatın mahremiyeti ile ilgili ise bir skandallar toplumuna, güven ve ahde vefa duygusu ile ilgili ise yıkılış dönemindeki entrikalara dayalı Bizans politikasına dönüşür. Şimdi kişilerden ve konjunktürden bağımsız olarak son bir kaç gün içinde yaşadığımız olaylara bakınız. Bir kaza oluyor ve üç kişi vefat ediyor. İnsan haklarının öncülüğünü yaptığını iddia eden ve her fırsatta hayat hakkının üstünlüğü gerekçesiyle idam cezasına karşı çıkan bir grup kazada herhangi bir iradesi söz konusu olmayan kamyon şoförüne plaket veriyor. Kazada ölen insanları kazadan önceki suçlan dolayısıyla gıyablarında yargılayabilirsiniz ve hatta idam cezası da verebilirsiniz ama bırakınız bir kazayı, idam cezasının infazı bile ahlaki sorumluluk hissine sahip hiç kimse tarafından kutlanamaz ve plaket mevzuu olamaz. Yaratılmışların en şereflisi olan insanın hayatı azizdir. Olayın daha da çarpıcı bir yönüne bakınız ki, toplum basiretini ve içselleştirilmiş köklü bir ahlaki objektifliği yansıtan kamyon şoförünün hanımı her biri anlı şanlı aydının etiketlerine sahip bu insanların verdiği plaketi başkalarının acılan üzerine kutlama olmaz gerekçesiyle reddetmiştir.
İkinci olayımıza bakınız. Baskının niteliği ile ilgisi olmayan bir suçtan dolayı aranan bir insan hukuken reşid olan bir hanımla birlikte iken medya eşliğindeki polis tarafından kapının balyozla kırılması sonucunda basılıyor. İnsanın hayat hakkı kadar kutsal olan bir diğer hak da insanlık onuru ile ilgilidir. İnsanlık onurunun en önemli unsuru da özel hayatın mahremiyetidir. Hz. Ömer ile ilgili bir kıssada beyan edildiği gibi bir insanın içki içip içmediğini kontrol etmek için evini gözetleyerek mahrem hayatına müdahele etmek içki içmek gibi bir suçtur. Tecessüs ve bir başka insanın özel hayatını teşhir etmek bütün kültürlerin ahlak öğretilerine aykırı bir tutumdur. Kaldı ki burada nikahlı bir ilişki sözkonusudur ve sadece hedef alınan kişinin değil, hanımın onuru ile de oynanmıştır. Bir tek insanın onurunu yok etmek, bütün bir insanlığın onurunu hiçe saymak demektir. Özel hayatın mahremiyeti prensibinin gündem değiştirme gibi konjunktürel bir hedefe kurban edilmesi hiç bir ceza hükmü ile tecviz edilemez. Bugün bu fiili gerçekleştirenler yarın kendi özel hayatlarının da müdahele baskısı altında kalabileceklerini unutmamalıdırlar. Medyanın insanların tecessüsünü tahrik eden bir araç haline gelmesi rating kaygısının tiranlaşmasından başka bir şey değildir.
Üçüncü olay toplumun siyasi önderleri ile ilgili olduğu için daha da vahim bir boyut içermektedir. Toplumda güven duygusunun odağı olması gereken siyasi liderler bir zirvede biraraya gelerek bir olayı birlikte değerlendiriyorlar. Daha sonra Cumhurbaşkanı bu toplantının tutanaklarını gizlilik kaydı ile liderlere gönderiyor. Bu tutanaklar kısa bir süre sonra basında bir bütün halinde yayınlanıyor. Eğer siyasi yapının zirvesinde bir güven ve ahde vefa bunalımı yaşanırsa gerek bürokratik kademelerde gerekse toplum sathında bir güven anarşisinin yaşanmasının önüne geçilebilir mi? Bu durumda bir bürokrat kendi mesai arkadaşına gizlilik kaydı ile bir bilgi aktarabilir mi? Ahde vefa duygusunun yok olduğu bir toplumda bir esnaf ya da tüccar verdiği bir çekin karşılığını ödeme mecburiyetini ahlaki bir sorumluluk olarak hissedebilir mi?
Aydınların, medyanın ve siyasi liderlerin objektif ahlak ilkeleri konusunda bu derece çelişkili bir tavır sergiledikleri bir toplumun karşılıklı güven ve saygı ilişkisine dayalı bir hukuku yaşanır hale getirmesi çok güçtür. Artık toplumsal sağduyunun devreye girmesi gerekmektedir. Kamyon şoförünün hanımının gösterdiği insanlık basireti, Anadolu insanının mayasındaki bu objektif ahlak ilkelerinin bütün bozulmalara karşı hala direnmekte olduğunu göstermektedir. Aydınların, siyasi kadroların ve medyanın bu mayadan alması gereken çok önemli dersler vardır. Anadolu insanının o şatafatsız, ama erdemli davranışında bir kamu vicdanının asırlar içinde yoğrulmuş sesi yüklüdür. Lütfen bu sese kulak verelim ve bu vicdanı güç oyunlarına kurban etmeyelim, yoksa gelecek nesillere aktarabileceğimiz en küçük bir insanlık değeri bile kalmaz.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.