TR
EN
AR
FR
RU
UR
"Değer"siz bir toplum kendini savunabilir mi?
TÜRKİYE
son yıllarda belli aralıklarla ciddi sosyo-kültürel şoklar yaşamaktadır. Ortaya çıkarılan her skandal ve yolsuzluk haberi sosyo-kültürel bünyenin yapı taşlarından birini daha yerinden etmektedir. İSKİ, Civangate, ASKİ, Söylemezler Çetesi, Susurluk gibi tekil olayların ortak bileşkesinde çok yönlü bir değer bunalımı bütün ürkütücülügü ile kendini göstermektedir. Aslında bu olaylar derinden derine bütün bünyeyi sarmış olan değer bunalımı kanserinin değişik semptomlarından ibarettir. Toplumun ortak değerleri konusunda yaşanan yıpranma o derece çözücü bir etki yapmaktadır ki, zamanla toplumun normal davranış standardı değişmektedir. Değer yargıları oturmuş sağlıklı bir toplumda marjinal davranış biçimleri olması gereken tavırlar normal davranış kalıpları halini alırken, o değer yargılarını ayakta tutmak isteyenler toplumdan soyutlanmak tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır.
Enflasyonist ekonomik ortamın daha da kronikleştirdigi bu ilkesiz ve "değer"siz dönemde borcunu vaktinde ödeyen ya da Çek Mafyasının hemen tahsil edebileceği bir alacağı normal yollarla mahkeme kanalıyla uzun bir sürede tahsil eden bir alacaklı irrasyonel bir ekonomik davranış göstermiş sayılmaktadır. Zenginliğin elde ediliş biçiminden çok bizatihi kendisi değer olarak görülmektedir. Bu da servetin elde ediliş biçiminin sağladığı meşruiyyet temelini tümüyle ortadan kaldırmaktadır. Ekonomik hayatta servet edinme konusunda yaşanan bu ilkesizlik ve "değersizlik siyasi ve bürokratik arenada statü ve mevki elde etmek için uygulanır hale gelmektedir. Bir siyasi ve bürokratik mevkiye gelme yönteminden çok bizatihi bu mevkiyi elde etmiş olmanın değerli görüldüğü bir toplumdan erdemin ve faziletin elini ayağını çekmesi kaçınılmazdır. Eğer bir toplum başarının yöntemini değerlere, sonucuna objektif kriterlere dayandıramıyorsa ne yeterince ahlaklı ne de yeterince verimli ve rasyonel olabilir.
Bütün bu olgulardan daha ürkütücü olan da bu "değer"siz davranış biçiminin toplumun genelince müsamaha görmeye başlamasıdır. Mecelle'nin meşhur "Def-i mefasid celb-i menafiden evladır" hükmünün bir değeri kalmaması halinde herkes ortaya çıkacak olan mefasidden bir nebze pay alacak demektir. Her türlü davranış biçimini müsamaha ile karşılaya: bir anlayışın toplum geneline yaygınlaşması durumunda ise öylesine bir değer bunalımı girdabına girilir ki, zulmü adaletten, hayrı serden, dürüstlüğü hilebazlıktan, iffeti namussuzluktan, izzeti zilletten, hilmi acziyyetten, mahfiyyeti tekebbürden ayırt etme ölçüleri yok olur ve toplum kendisine yönelen bir tehlikeyi farkedecek bilince sahip olmayan bir sabinin durumuna düşerek bütün savunma mekanizmalarını yitirir.
Elmahlı Hamdi Yazır Al-i İmran suresinin tefsirinde "değer" kaybına tepki gücünün kaybedilmesi sonucunu doğuracak yanlış bir hilmin tehlikelerine son derece veciz bir şekildi işaret etmektedir: "Herhangi bir hilmin safvetini küduretten, duruluğunu bulanmaktan himaye ve muhafaza edecek badireleri yoksa o hilimde hayır yoktur. Hakk-ü hayra muhabbetin derecesi şerr-ü batıla buğz-u adavetin derecesiyle mütenasibdir." (C2, s. 1023) Temiz bir toplum isteyenler önce bu kirlenmeye yol aça: ahlaki yozlaşmaya düşmanlık etmeyi ve bu, duymayı öğrenmelidirler. Yoksa herkesin b sarının tek meşru kriteri olarak görülen se vet ve mevkiye özendiği ve bunları elde etme yollarının meşruluğunu sorgulamadığı bir toplumda dağda tek başına inziva hayatı yaşayan bir insanın dahi ahlaksızlıktan nasibini alması kaçınılmaz olacaktır. Kötülükle savaşmaya cesareti olmayanların iyiliği getirmeleri mümkün olamaz. Bir toplumun "değer" kaybetmesi, kanaması olan bir hastanın kan kaybetmesinden daha acil bir müdahele gerektirir. Bu müdahelenin esası da "değer" kaybını durduracak bir zihniyet dönüşümünü gerçekleştirebilmektir
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.