TR
EN
AR
FR
RU
UR
İKÖ'nün yeniden yapılandırılması
GEÇTİĞİMİZ
hafta içinde Jakarta'da toplanan İslam Konferansı Örgütü Dışişleri Bakanları Toplantısı mutad-ı veçhile dayanışma ihtiyacının sık sık vurgulandığı, ama sistematik bir tarzda ve belli bir program çerçevesinde ele alınamadığı bir görünüm içinde geçti. OIC, kimilerince İngilizce kısaltmasından türetilmiş haliyle istihzai bir şekilde dile getirildiği gibi, "O, I See", ya da "Organization of Irreguler/Irrational Conference" (Düzensiz ve İrrasyonel Konferanslar Örgütü) olmaktan bir türlü kurtarılamamaktadır. Mescid-i Aksa ya yönelik İsrail saldırısına tepki olarak 1969 yılında dış konjonktürün belirlediği bir ortamda kurulan İKÖ, hilafetin dağılmasından sonraki en kapsamlı dayanışma çabası olmakla birlikte, reaksiyoner niteliğinin doğurduğu zaafları bünyesinde geliştire geliştire bugünlere gelmiştir. Üye ülkeler arasındaki ihtilafları çözme konusunda etkin bir mekanizma geliştirememiş olan İKÖ, dış tehditlere ayarlı bir ortak platform halinden gerçek anlamda bir işbirliği örgütü haline bir türlü geçememiştir. İKÖ-sistemi çerçevesinde oluşturan alt birimlerde kurumsallaşma düzeyi yeterince gelişememiştir. Bunun temel sebebi üst yapıdaki siyasi irade eksikliğidir. Üye ülkelerin iç pazarlıklarının şekillendirdiği organizasyonel çerçeve bir türlü profesyonel ve etkin bir yapıya kavuşturulamamıştır. Ne üye ülkelerin ortak siyasi zeminleri geliştirebilmiş, ne de ekonomik işbirliği potansiyeli yeterince harekete geçirilebilmiştir.
Bugün İKÖ'nün kimseyi tatmin edemeyen performans düşüklüğünün en önemli nedeni dış tehditlere ayarlı reaksiyoner niteliğidir. İslam Dünyasındaki olağanüstü dinamizmi yönlendirmeyi bırakın anlamlandırabilecek ve yorumlayabilecek bir yetkinliğin bile görülemediği İKÖ bünyesinin bugünkü hali omuzlarına ağır yükler bindirilmiş cılız bir insanın acizliğini yansıtmaktadır. İKÖ kurulduğu andan beri bu sıkletler için hazırlanmamıştır. Bunun için de yeterince entegre edilememiş birimlerin dağınık yapısı içinde söylem dozu yüksek ama eylem dozu düşük bir performans ortaya çıkmıştır.
Bugün İslam dünyası reaksiyoner değil aksiyoner, edilgen değil etken, amatör değil profesyonel, hissi değil rasyonel, kısa dönemli ve günlük değil uzun dönemli ve derinlemesine perspektife sahip bir işbirliği örgütüne ihtiyaç hissetmektedir. Bunun için de her şeyden önce üye ülkelerin bu işbirliği örgütüne bakış biçimlerinde ciddi bir yenilenmeye ihtiyaç vardır. Soğuk Savaş sonrası dönemde bütün uluslararası örgütler kendi konumlarını yeniden yorumlama çabası içine girmişken, İKÖ cari statüsünü koruma çabası içindedir.
Yapılması gereken en öncelikli iş tek gündemli acil bir zirvenin toplanması, ya da gelecek zirvenin tek bir gündeme indirgenerek hazırlanmasıdır. Bu tek gündem de "İKÖ'nün Yeniden Yapılandırılması" olmalıdır. Bu noktada üye ülkelerden dış politika yapımcıları, stratejisyenler ve uluslararası ilişkiler uzmanlarından oluşan bir heyet bir ön değerlendirme raporu hazırlamalı ve zirveye katılacak liderlere sunmalıdır. Üye ülkelerin karşılıklı pozisyonlarını ortaya koyan ön hazırlık çalışmalarından sonra ikili ve çok yönlü temaslarla mesele olgunlaştırılmalı ve İKÖ nihai olarak toplanacak zirvede tam anlamıyla bir operasyona tâbi tutulmalıdır. Aksi takdirde, üstlenmek zorunda kaldığı meselelerin altından bugünkü yapısını muhafaza ederek kalkabilmesi çok güçtür. Sürekli hayal kırıklıkları yaşamaktansa zaafları görebilecek ve ortaya koyabilecek bir iç muhasebeden geçmek gerekmektedir. Bu konuda Türkiye'nin ortaya koyacağı bir inisiyatif, dış politikaya getirilmek istenen çok yönlü bakış açısının başarısı açısından da, büyük bir önem taşıyacaktır.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.