TR
EN
AR
FR
RU
UR
Kendisinden kaçılamayan tarih bilinci
Bu
sene Cumhuriyetin 75., gelecek sene Osmanlı'nın 700. kuruluş yılını kutlayacağız. Geçtiğimiz hafta sonu Söğüt'teki Ertuğrul şenliklerinde yeni bir Osmanlı beyi gibi konuşan Cumhurbaşkanı Demirel 29 Ekim'de de Cumhuriyet'in bir milletin yeniden doğuşu olduğunu vurgulayan konuşmalar yapacak. Şu günlerde Amerika'da sergilenen Sakıp Sabancı'nın özel hat koleksiyonundan oluşan Osmanlı dönemine ait nadide eserler Türk sanatının ulaştığı zirveyi dünyaya tanıtırken, Doğu Anadolu'da klasik batı müziği konserleri Cumhuriyet kimliğinin bir parçası olarak sunuluyor. Bütün bu ikili tablolara rağmen Cumhuriyet ile Osmanlı arasındaki süreklilik ve kopuş unsurlarını hala kavrayabilmiş değiliz. Ne Osmanlı mirasından kopabiliyor, ne de tabii tarihi süreklilik unsurlarının varlığını kabullenebiliyoruz. İçimize gizliden gizliye güçlü bir özgüven veren Osmanlı mirasına yönelmeye başladığımız anda herkesden önce kendimiz korkmaya başlıyoruz, ilkokulun ilk yıllarından itibaren neredeyse zihnimize hafzamızın olmazsa olmaz bir parçası gibi zerkedilen Osmanlı padişahlarından bizi kurtaran Cumhuriyet'in batılaşma yönünde tam ve mutlak bir reddi miras olduğu fikrini benimsediğimizde ise bir tür tarihsizliğin içine gömülüyoruz.
Cumhuriyet'in kuruluş yıldönümü dolayısıyla verilen bir yemekte Osmanlı dönemini bir karanlıklar dönemi olarak takdim eden, bu arada da günümüzdeki bilim ve sanat alanındaki geriliğimizden bahsederek Cumhuriyetle birlikte Atatürk döneminde büyük sanatçılar ve fikir adamları çıktığını söyleyen bir sefirimize, Atatürk döneminin fikir ve sanat adamlarının Atatürk dahil hepsinin eğitimlerini II. Abdülhamid döneminde aldıklarını, bırakın Cumhuriyet sonrasında Meşrutiyet döneminde doğanların bile Atatürk vefat ettiğinde daha otuz yaşına gelmemiş birer genç olduklarını söylediğimde nasıl şaşırdığını ve böylesi bir hesabı hiç yapmamış olduğunu söylediğini hiç unutamam. Aynı şekilde başka bir sefirimizin bir yemekte biraz çakırkeyf bir halde iken, yukarda bahsi geçen itiraf edemediğimiz gizli bir özgüven içinde, merasim birliklerini tarihi askeri kıyafetlerle donatan İngiliz ve Yunanlıları misal vererek, aslında bizim de Cumhurbaşkanlığı muhafız alayını akıncı sipahi kıyafetleri ile donatmamız gerektiğini vurguladığını ve "güven mektubunu Cumhurbaşkanı'na sunmak üzere Çankaya'ya çıkan Yunan elçisinin akıncı kıyafetlerindeki muhafız alayı karşısında nasıl bir aşağılık kompleksine kapılacağını" tam bir hayal gücü ile nasıl büyük bir zevk içinde anlattığını da hiç unutamam.
Ne tarihten kaçabiliyor, ne de ona sığınabiliyoruz. Bir sarkacın bitmez tükenmez deveranı gibi arada bir yerde kimliğimizi askıda tutuyoruz.
Bu çelişkiyi en bariz bir şekilde dış politikamızda hissetmekteyiz. Cumhurbaşkanı Sayın Demirel'in Çeçen bunalımı esnasında söylediği "bu bize tarihin bir faturasıdır" sözünden sonra bu çelişkiyi en çarpıcı pir şekilde ortaya koyan söz Dışişleri Bakanı Sayın İsmail Cem'in İran gezisi esnasında söylediği "Yunanlılar Haçlı seferine müslümanlardan asker topluyor" sözü oldu. Son dokuz yıl içinde eskittiğimiz onu aşkın Dışişleri Bakanı arasında entellüktel düzeyi ve dışişleri ufku bakımından öne çıkan Sayın Cem'in bu sözleri ince bir hesabın ürünü olmakla birlikte bizim bu çelişkimizi tümüyle yansıtan boyutlar da taşımaktadır.
İnce bir hesabın ürünüdür, çünkü geçtiğimiz hafta Yunanistan ve Ermenistan ile üçlü bir toplantı gerçekleştiren iranlı yetkililere pek de haksız sayılmayacak bir sitem içermektedir. Gerçekten de uzun süredir dışlanma politikasına maruz kalan İran islam'a vurgu yapan ideolojik söyleminin aksine reelpolitiğe dayalı bir dış politika performansı sergilemektedir. Bendeniz de bir uluslararası kongrenin yemeğinde Türkiye-israil ilişkilerini tenkit eden İranlı bir diplomata iran'ın Hindistan, Ermenistan ve Yunanistanla geliştirdiği yoğun ilişkileri misal vererek "eğer mesele dini hassasiyet ise Keşmir ikinci bir Filistin hindistan ikinci bir israil, Karabağ ikinci bir Filistin Ermenistan ikinci bir israil, Batı Trakya ikinci bir Filistin Yunanistan ikinci bir israil olarak görülmelidir. Ancak siz Pakistan'ı Hindistanla, Azerbaycan'ı Ermenistanla, Türkiye'yi Yunanistanla dengelemeye çalışarak gerçek bir reelpolitik takip ediyorsunuz" diyerek İran'ın bu çelişkisini vurgulamaya çalışmıştım.
Dolayısıyla iran'ın tutarsızlığını vurgulayan bir sitem olma açısından doğru gibi gözüken bu tanımlama acaba aynı zamanda kendimizin aynası da olmakta değil midir? Aynı cümlede hem haçlı seferinden hem de müslüman askerlerden bahsetmek batılı ülkeler nezdindeki temaslarda islam fundamentalizmine karşı bir set olduğu vurgusunu yapan laik bir ülkenin dışişleri bakanı açısından nasıl bir görüntü vermektir? Ayrıca, entelektüel seviyesini takdir ettiğimiz Sayın Cem'in haçlı seferlerinin Kudüs'ü ele geçirmek üzere yapıldığını bildiğinden hiç şüphemiz yok. O zaman, uluslararası hukuku hiçe sayarak Kudüs'ü ebedi başkent ilan eden israil'e yapılan ziyaretlerde Kudüs'ün İslam ve Hristiyan karakterlerinevurgu neden hiç yapılmamakta ve Kudüs'ün ebedi başşehir olduğu iddiasına rezerv konmamaktadır? Neden Osmanlı'nın hakimiyeti altında tarihte gördüğü en uzun barış dönemini yaşayan ve bütün dinlerce kutsal görülen Filistin ve Kudüs topraklarına yönelik ilgimiz tarihi bir bilince ve bölgenin kuşatıcı hamisi rolüne değil de, kısa dönemli taktik hesaplara dayanmaktadır?
Hedefimiz sayın Cem'i tenkit etmek değil, yaşamakta olduğumuz kimlik ve tarih bilinci çelişkisini ortaya koymak. Anadolu topraklarını hedef alan en son haçlı seferini Kahramanmaraş'ta başörtüsünün izzetini korumak saikiyle başlatılan istiklal Savaşı ile aşan bir toplumun kızlarının başörtüsü yüzünden üniversite kapılarında ve devlet dairelerinde aşağılandığı bir dönemde haçlı seferlerine dayalı bir söylemin iç ve dış kamuoyunda samimi bulunması ve ciddiye alınması çok güçtür. Başörtüsüne ve İslami sembollere karşı büyük taarruz başlatıldığını manşetlerine taşıyan medyamız Sayın Cem'in bahsettiği haçlı seferlerinde hangi safta yer almaktadır? Cumhuriyet'in kuruluşuna zemin hazırlayan istiklal Savaşı'nın Atatürk'ün yayınlattığı cihad fetvası ile başlatıldığını unutanlar Diyanet işleri Başkanlığı'nın başörtüsü ile ilgili fetvasını niçin ciddiye almamakta ve hala başörtüsünü dini bir vecibe olarak değil de, siyasi bir sembol olarak görmektedirler?
Zihinlerimiz karmakarışık. Ancak ben bundan rahatsız değilim, çünkü zihinler de sular gibidir. Durulmadan önce bulanmaları gerekir. Buland'kça durulurlar ve dogmaların yerini tarih ve kimlik bilinci alır. Bu çelişkileri çatışmaksızın ve kamplara bölünmeksizin yaşamak, bu çelişkileri unutmaktan daha evladır. Çelişkiler unutularak değil, bilinçlenerek aşılır. Tarihi sürekliliği kavramış bir bilinç ile toplumumuzun aşamayacağı engel yoktur.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.