TR
EN
AR
FR
RU
UR
Milli Strateji Konsepti ve tehdit tanımlamaları
GEÇTİĞİMİZ
hafta Kuala Lumpur'da Malezya Başbakanı Mahathir'in direktifi ile tertip edilen "İslam Dünyası ve Küresel İşbirliği: 21. Yüzyıla Hazırlık" başlıklı uluslararası sempozyumda birlikte olduğumuz tanınmış antropolog Eickelman, gizli bir istihza ve açık bir şaşkınlık barındıran bir şekilde Mart ayında Türkiye'de bulunduğu dönemde önüne mikrofon uzatan her gazetecinin "Siyasal İslam Türkiye ve dünya için ne kadar tehlikelidir?" sorusunu yönelttiğini söylüyordu. Böylesi bir sorunun bir ilim adamına yöneltilmesinin ne kadar anlamsız olduğunu her fırsatta dile getirdiğini söyleyen Eickelman'a o zaman Türk basınında manşet olma şansını kaybetmiş bulunduğunu söylediğimde, provokatif jurnalizm ile akademik tahlil ve objektif basın gerçeklerinin apayrı dünyalara ait olduğunu ifade ediyordu. Siyasi ve stratejik bir yönlendirme ile konuşmayan Batılı ve Doğulu her gözlemci Türkiye'deki "abnormalite"nin hiçbir siyasi sistem tutarlılığı ile bağdaştırılamayacağını açık bir şekilde dile getiriyor. Genelkurmay tarafından verilen brifinglerde dile getirildiği basına akseden ve Türkiye'nin temel strateji konseptini dış tehlikeden çok başta irtica olmak üzere iç tehdite yönelten yeni Milli Askeri Stratejik Konsept bu "abnormalite"nin yeni bir göstergesinden başka bir şey değildir. Dünyada stratejik açılım ve atılım yapmak isteyen hiçbir ülke temel stratejik konseptini tehdit tanımlamaları üzerine yapmaz. Hele hele kendi iç çelişkilerini stratejisinin temel odağı haline getiren bir strateji yapımcısının her şeyden önce strateji kavramını anlamadığı ortaya çıkmış olur.
Küresel ya da bölgesel "iddia" taşıyan ülkeler çoğu zaman asırların yoğurduğu tarihi, coğrafi ve kültürel bir zemin üzerinde, sabit unsurlara dayalı olmakla birlikte dinamik bir şekilde tekrar tekrar yorumlanan uzun dönemli vizyonlarla strateji oluştururlar. Dış tehdit tanımlamaları ise bu uzun dönemli stratejinin kısa dönemli taktik adımlarının hukukileştirilmesini sağlar. 19. Yüzyılda üzerinde güneş batmayan Britanya İmparatorluğunun uzun dönemli iddia taşıyan bir stratejisi vardı; yükselen Alman gücü bu stratejiye meydan okuduğu ölçüde bir tehdit tanımlaması içinde ele alınmıştı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra küresel iddia taşıyan bir Amerikan stratejisi oluşturulmuştu; komünist Sovyet tehditi bu stratejinin önüne engel koyduğu ölçüde bir tehdit tanımlaması olarak taktik bir değerlendirilmeye tâbi tutulmuştu. Japonlar'ın bir pasifik stratejisi, Almanlar'ın 7B (Berlin-Budapeşte-Belgrad-Bükreş-Boğazlar-Bağdat-Bombay) esasına dayanan bir Avrasya stratejisi vardır ve ne Almanlar ne de taponlar kökü asırlara uzanan bu iddialı stratejilerini geçici tehdit tanımlamaları ile güdükleştirmişlerdir. Araçlar değişmiş ama stratejik esaslar ve öncelikler sabit kalmıştır.
Özetle iddialı ülkeler kendi stratejilerine göre tehdit tanımlamaları yaparken iddiasız ve edilgen ülkeler kendi tehdit tanımlamalarına göre güdük stratejiler oluştururlar. Hele hele bir ülkenin hangi gerekçe ile olursa olsun kendi iç çelişkilerini stratejisinin esası olarak ilan etmesi kadar zaaf göstergesi olan ikinci bir durum olamaz.
Bir an için gerçekten irtica, bölücülük ve komünizm gibi bir iç tehdidin olduğunu varsayalım. Sormak gerekmez mi: IRA'nın varlığı en az üç asırlık İngiliz Milli ve Askeri Strateji Konsepti'nin bu tehdit ile tanımlanmasına yol açmış mıdır? Oklohama baskınını yapan aşırı Hıristiyan beyaz ırkçısı milis unsurların varlığını gerekçe göstererek, küresel nitelikli Amerikan Milli ve Askeri Strateji Konsepti'nin bu milislere göre yeniden düzenlenmesi gerektiğim söyleyen bir stratejisyen kendi ülkesinde acaba hangi stratejik araştırmalar enstitüsünün kapısından içeri girebilir? Soğuk savaş döneminde Almanya'da aktif olan sol terör örgütleri bu ülkenin doğu ve batı stratejilerinin oluşmasında herhangi bir öncelik konusu olmuşlar mıdır? Ya da bu ülkeler kendi iç çelişkilerini temel stratejik öncelik olarak almış ya da göstermiş olsalardı, etkin stratejiler uygulayan güçlü ve iddialı ülkeler arasına girebilirler miydi? Daha da çarpıcı olması için kendi tarihimizden bir misal verelim. 16. Yüzyılı Osmanlı asrı yapan Osmanlı kara ve deniz stratejisi bu yüzyılda yaygınlaşan Celali isyanlarını esas alan bir temelde düzenlenmiş olsaydı, Osmanlı'nın bir dünya düzeni kurma iddiası olan Nizam-ı Alem fikri komik ve güdük bir retorik olmaktan öteye gidebilir miydi?
Bir ülkenin stratejisini dış tehdide göre tanımlamak, ufuksuzluk, iç tehdide göre tanımlamak ise stratejik dış rakiplere koz ve kaynak sağlayan affedilmez bir zaaftır. Soğuk savaş sonrası dönemde tarihi ve coğrafi derinliği haiz dinamik bir Türkiye stratejisi tanımlama ve uygulama becerisi gösteremeyenler, uyuyan bir dev niteliğindeki bu ülkeyi, iç çelişkilere ve kendi tedirginliklerine dayak edilgen bir stratejiye mahkum edemezler. Ne Türkiye bu kadar küçük ve iddiasız bir ülke, ne de Türk halkı bu derece basiretsiz ve idraksiz bir sürüdür.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.