TR
EN
AR
FR
RU
UR
Temel değerler ve mekanizmalar
İNSANOĞLUNUN
en kadim felsefi ve siyasi I arayışı kendi varoluşu ile tabii ve sosyal çevre JL arasında bir uyum sağlama çabası doğrultusunda olmuştur. Evrendeki düzenlilik halini gözleyen her insan kendi içinde psikolojik nitelikli, beşeri çevrede ise sosyal nitelikli bir ahenk özlemi içinde olagelmiştir. Ahenk ise, temelde ilkeler ile mekanizmalar arasında kurulan bir anlamlılık ilişkisinin ürünüdür. Siyaset felsefesinin en önemli alanlarından birisi evren, birey ve siyasi mekanizmalar arasındaki bu anlamlılık ilişkisinin kurulma biçimidir. Pek çok siyaset felsefecisi bu anlamlılık ilişki sini kurabilecek bir ideal toplum arayışı içinde olmuştur. Mesela Farabi'nin erdemli toplum ideali konusundaki felsefi tasavvuru özünde böylesi bir anlamlılık ilişkisi kurma çabasıdır. Temiz toplum sloganı ile aslında daha geniş kapsamlı bir erdemli toplum özlemini yansıtmaya çalışanlar her şeyden önce bu anlamlılık ilişkisi üzerine daha ciddi bir şekilde kafa yormak zorundadırlar. İnsanoğlunun varoluşunu anlamlandırma çabası ve bu çabanın ürünü olan temel ahlaki ilkeler gözardı edilerek mekanizmalar düzeyinde bir tedbirler manzumesinin meseleyi çözeceğini düşünmek insan iradesini kendi kurduğu mekanizmaların iradesine mahkum ve köle etmek anlamı taşır. Kendisiyle barışık olmayan bir insanın tabii çevre ile de sosyal çevre ile de mekanizmaların aracılığıyla ahenk kurması mümkün olamaz.
Bugün evrensel düzeyde yaşanan değer bunalımı aslında mekanizmaların insan iradesini ve ahlakını belirleyebilecek bir güce ulaşmasının sonucudur. İnsan bireyi, kendisini tümüyle kuşatan mekanizmaların oluşturduğu ilişkiler ağında varlığını ve benliğini oluşturma özgürlüğüne sahip olamamaktadır. Mekanizmaların mutlak egemenliğini bir kez kabul ettiğinizde, bu mekanizmaların meşru ya da gayrimeşru oluşları o mekanizmaların denetimden kopuk bir tiranlık oluşturmalarını engelleyemez. Bu çerçevede meşru tekel gücüne sahip devlet mekanizmaları ile gayrimeşru mafya mekanizmalarının içiçe geçmeye başlamaları hiç de şaşırtıcı değildir. Bu yalnız Türkiye'nin değil İtalya ve ABD başta olmak üzere diğer bir çok ülkenin de ortak meselesidir. Mekanizmalarda biriken gücün insani bir denetiminin sağlanamadığı ve insan unsurunun radikal bir tarzda yeniden ve temel ilkeler ve değerler adına devreye sokulamadığı toplumlarda bu gücün denetimsiz bir şekilde içiçe geçen haleler halinde tam bir uranlığa dönüşmesinin önüne geçilemez.
Bu noktada diğer önemli bir husus da değer boyutu ile ilgili temel varsayımlar ile kurumsal nitelikli mekanizmalar arasındaki uyumun sağlanmış olmasıdır. Mesela insanlardaki adalet, hak ve erdem duygusunu yokeden kumarhaneleri çağdaş hayatın tabii unsurları olarak gördükten sonra bu kumarhaneler silsilesinin oluşturduğu mekanizmalardan kaynaklanan mali gücün akış ve kullanım yönünü denetim altına almaya çalışmak başlı başına çelişkili bir tutumdur. Yine alkolü çağdaş hayat biçiminin temel simgelerinden birisi olduğunu mutlak bir varsayım olarak değerlendirdikten sonra alkol bağımlılığının doğal bir uzantısı olan uyuşturucu kullanımının da, uyuşturucu mafyasının oluşturduğu gayrimeşru mekanizmaların da önüne geçmek mümkün olamaz. Gayrimeşru mekanizmaların egemenliğini sarsmak için öncelikle o mekanizmaların dayandığı değer yargılarının geçerliliğini tartışmak gerekmektedir, insani değer boyutunu ihmal eden kurumsal ve mekanik tedbirlerin bu tür bunalım alanlarını aşabileceğini iddia etmek bataklık ile sivrisinek arasındaki doğal bağımlılık ilişkisini görememek demektir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.