Cezaevlerinde neler oluyor?

Tutuklu ve hükümlülerin, dış dünyadan yalıtıldıkları özel mekanlara "cezaevi" adı veriliyor. Bu tanıma, Adalet Bakanı Sayın Hikmet Sami Türk''ün de bir itirazı olmayacaktır eminim...

Amaç, sadece dış dünyadan yalıtmak...

İşkence etmek, temel hak ve hürriyetlerden mahrum bırakmak, tek kişilik hücrelerde ölüme terketmek değil.

Son yıllarda cezaevlerinde "tuhaf" şeyler olmaya başladı. Ulucanlar''daki "toplu kıyım"dan sonra, diğer bölgelerden de de peş peşe ölüm, intihar ve işkence haberleri geliyor. Bu olayların, "naiv" insan Hikmet Sami Bey''in bakanlığına rastlaması ise apayrı bir talihsizlik.

Çığlık dolu mektuplar alıyorum.

Mümkün olsa da birini, birkaçını Hikmet Sami Bey''e sunabilsem.

Yasa, mevzuat ve uluslararası sözleşmelerle korunan tüm haklarının gaspedildiğinden yakınıyor mahkûmlar. F Tipi cezaevlerinde yaşananlar ise, "Geceyarısı Ekspresi"ne taş çıkartacak cinsten.

İşte, 15 gün "tecrit"te tutulan A.Z.''nin yakınmaları:

"İnsanı kansız öldürmenin en iyi yolu sosyal ilişkilerini kesmektir. Burada, tecritte yapılan budur. Tecrit ederek güven duygusunu ortadan kaldırıyorlar. Güven duygusunu yitirmiş insan, intihar dahil, her türlü olumsuz düşünceye saplanabilir. Burada beş duyusunu yitiriyor insan. Algılama melekeleri zayıflıyor. Hiç kimseyle konuşmadığınız için, konuşmayı unutuyorsunuz. Tabii refleksleriniz zamanla diğer insanlardan farklılaşıyor. Esprilere gülemiyorsunuz, en ufak müdahalede ağlıyorsunuz. Her an öldürülme korkusuyla yaşıyorsunuz. Zaten amaç bu korkuyu yaşatmak. Ya intihar ettirmek, ya da tamamen teslim almak..."

S.U.''nun "tecrit" uygulamasıyla ilgili düşünceleri ise şöyle:

"Hastaneye sevkimi çıkartıp psikiyatrist doktordan ''Yalnız kalmasında mahzur vardır'' raporu almama rağmen, cezaevi doktoru bu raporu on gün elinde tuttu. Yalnız kaldığım altı kişilik koğuşta ilk haftalarımı korkunç bir mücadele içinde geçirdim. Ölümden beter bir yalnızlık... Sürekli yalnız ve baskı altında olduğunuz hissi sağlıklıysanız hasta olmanıza, hastaysanız fenalaşmanıza sebep oluyor. İlk çıktığım psikiyatrist hanım, ayrılmak üzereyken bana şöyle dedi: ''Sizden rica ediyorum, lütfen intihar etmeyin.'' Islah edici olmaktan çok, itlaf etmeye dönük bu yaşama standardına dayanabilecek insan sayısı azdır. Gün geçmiyor ki cezaevinde birileri kendini jiletlemesin veya intihar etmesin."

Bu da A.G.''den:

"Tek kişi kalanlar için hücre hayatı, ölüm odası demek. İnsanlar psikolojik bunalıma girsinler diye böyle yapılıyor. Üç dört kişi kalanlar için durum uzun vadede değişmiyor. Havalandırmalar çok küçük, havasız, çoğu güneş bile görmüyor. Cezaevi sadece beton ve demir. Spor ve yürüyüş imkânı yok. Spor aletleri yasak. İdare günde üç öğün yemek veriyor. Mazgaldan bırakıp gidiyorlar. Dışarıdan hiçbir yiyecek maddesine izin vermiyorlar. Gelen paramızı kontrol ediyor, siparişlerimizi karşılıyorlar. İstediğimiz herşeyi alamıyoruz. Bazen paralarımız kayboluyor. Burada üç dört gün kaldıktan sonra insan hayattan kopuyor. Biz siyasî bir davadan yargılanıyoruz. Her yanımız, hiçbir şahsî sebebi olmayan, yalnız siyasî güdülerden kaynaklanan düşmanlıklarla dolu. Bir tanıdık yüz, güvenilir bir ses ihtiyacı öyle bir şiddetle kendini hissettiriyor ki, bundan sadece cinnet doğar."

Fazlası var...

Ama yazamıyorum.

Mektup sahiplerini de, bu satırların yazarını da yasalar karşısında zor durumda bırakacak ifadeler...

Hiçbir cezaevi yönetmeliği, tutuklu ve hükümlülere ekstradan eziyet etme hakkı bahşetmiyor, bahşetmez...

Ama, yasa, yönetmelik ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış "mahkûm hakları" ülkemizde maalesef ve mateessüf sökmüyor.

Sayın Hikmet Sami Türk''e çağrımdır:

Lütfen arada sırada cezaevlerin dolaşıp hükümlülerle görüşünüz, yakınmalarını dinleyiniz...

Türkiye aydınlık, müreffeh, çağdaş bir ülke olacaksa, öncelikle şu "ceza" ve "ıslah" evlerini ıslah etmelidir.