Deprem uykusu

Bugün ayın yirmisi ve önümüzdeki pazar günü Başbakan Ecevit, ABD''ye gidiyor. Türkiye harıl harıl bu ziyarete hazırlanıyor. G-8''lerin, -tabiî ki ABD''nin motivasyonlarıyla- Kıbrıs konusunda başlattığı emrivâkiden beri Türkiye bu konuya kilitlenmiş vaziyette: "Hiç bir şart ileri sürmeksizin ve de en kısa zamanda, Kıbrıs''ta müzakereler başlatılacak."

Dikkat edin bakalım, bir şart ileri sürülüyor mu, sürülmüyor mu Türkiye ve Denktaş tarafından? Denktaş ABD''ye gidiyor, Grossman Türkiye''ye geliyor, Çankaya Köşkü''nde önemli bir zirve gerçekleştiriliyor. Hep aynı tema: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti''ne eşit statü. Bu statü kabul edilmeden müzakerelere asla girişilmeyecek vs. Tabiî, bilinen bir hususu da buraya eklemek gerekiyor. Eğer Kıbrıs Rum yönetimi AB''ye alınacak olursa, Kuzey Kıbrıs da Türkiye ile ilişkilerine yeni bir vecheye büründürecek.

Burada görmemiz gereken noktayı açığa çıkaralım o zaman: Türkiye bunca borç yüküne, deprem felâketine ve Kuzey Irak bataklığına rağmen; Kıbrıs''a ilişkin bir oldu bittiye boyun eğmiyor. Kosova olayları esnasında, bugün Doğu Timor''da olduğu gibi, "sırada Türkiye var!.." diyerekten etekleri zil çalan bir ekseni hatırlamanın tam zamanı değil mi? Ne dersiniz? Türkiye Kıbrıs''ta ve Kuzey Irak''ta, millî tezlerinde fazlaca ısrar edecek olursa, çok uluslu gücü kendi eliyle davet etmeyecek miydi?

İşte görüyoruz ki, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Ecevit''in ziyareti öncesinde Türkiye''ye geliyor, zemin yokluyor ve "Hadiseyi o kadar da ciddiye almayın, size aşırı bir dayatmada falan bulunulacak değil" anlamında sözler söylemek ihtiyacını duyuyor.

Bu sözlerin amacı, Kıbrıs konusunda kirpi gibi gerilmiş Türkiye''yi teskin ihtiyacından başka birşey değil. Ve daha Grossman''ın ziyareti öncesinde gündeme gelmeye başlayan "üçlü yapı" formüllerini hatırlamaya çalışalım. İki ayrı yönetim, savunma ve dış politikayı yürütmek üzere de bir üst organ. Şartsız müzakere icbar edenler, şu günkü günde durmaksızın mesafe alıyorlar. Bunun altında Kıbrıs''ta ABD üssü de vardır muhakkak ki. Ama Türkiye''nin garantörlük ısrarı hâlâ berdevam.

Kuzey Kıbrıs''ın tanınmasını intaç edecek bu formül, kuşkusuz eskiye oranla büyük bir mesafe anlamına gelmektedir. Taraflardan hiuç biri, henüz bu tezi kabul etmiş gözükmese de!..

Burada size bir Amerikan lûtufkârlığından daha söz edelim. Durduk yerde, bugünlerde Musul-Kerkük meselesi niçin gündeme geliyor? ABD kaynakları el altından ışmar çekiyorlar: "Kıbrıs meselesinde ne olur direnmeyin, şu işi bitirelim. Bakın arzu ederseniz Musul-Kerkük bölgesini de 36''ıncı paralelin kuzeyine dahil edebiliriz. Belki Türkmenler''e de özerk statü fırsatı doğar. Ama sakın Kıbrıs''ta ısrar etmeyin vs."

Bir yandan ABD, Türkiye''nin ağzına böyle ballar çalıyor; bir yandan da bu hafta başında sanıyorum, Irak muhalefetini ABD''de toplantıya çağırıyorlar. Tabiî ki Türkiye bu tür anlamlı (!) jestleri okumaktan aciz bir ülke değildir diye de düşünmekten kendimizi alamıyoruz.

Alamıyoruz da, Grossman''ın Ankara ziyaretinden bu yana, Türk basınında başgösteren yeni bir çarpılmaya da doğrusu bir mânâ veremiyoruz. Grossman''ın gelişiyle birlikte, çeşitli ABD mihrakları; Kıbrıs konusunun depreme rağmen Türkiye''nin asıl gündemi haline dönüşebileceği ihtimaliyle buna mâni olunmasını istediler. Çeşitli basın organlarına kadar yansıyan bu temenni-rica tarzı güdümleme hemen tesirini gösterdi ve büyük basın kolaylıkla hizaya çekiliverdi. Kıbrıs, Türkiye gündeminden mümkün olduğu derecede geriye çekilmeliydi ki, Ecevit ABD''ye giderken Türkiye kamuoyunun olumlu destek, motivasyon ve her türlü refleks tepkilerini üzerinde hissetmemeliydi. Bu da yetmez: Ecevit "Kıbrıs Fatihi" olduğuna göre, taviz ve barışa da ancak o kapı aralayabilirdi. Yazılacaksa işte bunlar vardı ya!..

Bu açıdan birkaç gündür ben de, bizim televizyonları izliyorum. Kıbrıs konusu ve Ecevit''in ABD ziyareti haberleri nasıl kullanılıyor diye. İnanır mısınız, birkaç saati bulan haber bültenlerinin en sonlarında!.. Tabiî ki bizimkilerin maksadı daha başka. Elde "deprem gölü" atmak için büyük bir fırsat varken bu kaçırılır mıydı?

Bir yanda Kıbrıs!.. Bir yanda Kuzey Irak''ın geleceği!.. Bir yanda da Kafkas Petrolleri, Kafkasya politikaları ve IMF''le yapılan müzakereler. Yani hemen herşey bu ziyaretle yakından ilgili.

Buna göre bu mesele, Türkiye için belki depremden de önemli. Çarşaf çarşaf basın organları bu mesele ile ilgilenseler yeri değil midir hani?