Acaba Ordunun mesajı neydi?

Kışlalı''ya yapılan cenaze töreninin, şüphesiz en dikkat çekici yönü, askerin ilgisiydi. Genelkurmay, bir özel emir yayınlamış ve Ankara''daki tüm subay ve astsubayların, Kocatepe''deki törene katılmalarını, cenaze namazında saffa girmelerini istemişti. Emir yerine geldi ve Kocatepe''de gerçekten hissedilir bir asker ağırlığı oluştu.

Genelkurmay Başkanı Org. Kıvrıkoğlu''nun Romanya gezisinden Kocatepe''ye yetişmesi, askerin törene verdiği önemi daha da pekiştirdi.

Asker-tören ilişkisinde dikkat çekici bir başka nokta ise, cenazeye katılan bir grup tarafından atılan "Ordu-Millet elele, Atatürk''ün yolunda", "Kemalizmin ordusu yobazların korkusu", "En büyük asker bizim asker", "Türkiye sizinle gurur duyuyor" tarzında sloganlardı. (Radikal''den İsmet Berkan, bu sloganların, tüm tören boyunca provokatif tavırlar sergileyen İşçi Partisi ve Öncü Gençlik militanlarınca atıldığını yazdı dün).

Asker, törene yönelik olağanüstü ilgi ile hangi mesajı vermeyi amaçlamıştı.

Şunu hemen belirtmek gerekiyor ki, bir işi yapmakla, onun üreteceği görüntüyü denetlemek aynı derecede mümkün olamıyor. Bazan işi yapanın niyeti ile, kamuoyunda ortaya çıkan etki tamamen farklı olabiliyor. Çünkü olaya, planlanandan çok farklı unsurlar katılabiliyor.

Cenaze törenindeki asker ağırlığının, ertesi günkü medyaya, "sivil kadrolara yönelik tepki" ve "Askere yönelik alkış"la birlikte yansıdığı görüldü. Bir yanda "Başbuğ Ecevit", "Katiller Meclis''te" sloganları, sivil tüm politikacılarla birlikte Cumhurbaşkanı''na yönelik yuhlamalar, diğer yanda, "Kemalizmin ordusu, yobazların korkusu..." Star gazetesi, bu görüntüyü "Askerler alkışlandı siyasiler yuhalandı" tarzında yansıttı meselâ... Üslûpta belki biraz da sevinç vardı.

Acaba askerin mesajı tam da bu muydu?

Zannetmiyoruz.

Yani, AB öncesinde, çok ılımlı kabul edilen ve Türkiye''ye adaylık yolunu açtığı için Ankara''da sevinçle karşılanan son AB Komisyonu raporunda bile, "MGK''nın ve askerlerin siyaset üzerindeki aşırı etkinliği"nden şikâyet edilirken, TSK''nın, böyle bir görüntüyü besleyecek mesaj vermeyi düşünmesi akla bile gelmemelidir. Ama, "İşçi Partisi patentli sivil provokasyon" bu izlenimi besleyici bir ortam üretmekten çekinmemiştir.

Acaba askerin vermek istediği mesaj, "irtica" çerçevesinde tarif edilegelen belirli bir toplum kesimine "suçlama" ve gözdağı" yönünde midir? "Sivil provokasyon" cenaze törenini bu yönde biçimlendirmeye de çalışmıştır. "Ecevit İran''a", "Merveler İran''a" tarzındaki sloganlar, şeriat karşıtı sesler, törenin genel havasını etkilemiştir. Askeri, bu görüntü ile bütünleştirmek doğru mudur?

Askerin irtica konusundaki hassasiyetini biliyoruz. Ancak, henüz bu olayda bunu gündeme getirecek görünür bir şey yoktur. Ahmet Taner Kışlalı''nın "irtica karşıtlığı" da biliniyor olmasına rağmen, onun bu yüzden öldürüldüğüne dair sağlam bir bulgu mevcut değildir. Aksine, onun "irtica karşıtlığı"nın, Türkiye''ye yönelik provokasyonu besleyen bir malzeme olarak kullanıldığı düşüncesi daha yaygındır. Ayrıca devlet, katili veya katilleri arıyor. Pek çok ihtimalden söz ediliyor. TSK''nın peşin bir yönelişle, soruşturma sürecini "irtica" yönüne kaydırmayı ve gerçek katillerin kendilerini gizleyebilmesi sonucunu doğuracak bir mesaj vermeyi düşünmeyeceği muhakkaktır. Çünkü katiller meçhul kaldıkça ve biz içerde birbirimizle boğuştukça bunun bedelini Türkiye ödemektedir.

Askerin tavrındaki muhtemel mesajlar arasında Kışlalı''nın kimliğinde sembolize olan "kemalist çizgi"ye sahip çıkma, "Biz buradayız, Kemalist aydınların yanında, arkasındayız" söyleminden de sözedilebilir. Ve muhtemeldir ki, ana mesaj budur. Üstelik bu, eylemli bir mesajdır. Meselâ bu, daha önce Cumhuriyet gazetesinin bürolarına ve Kışlalı ailesine yapılan ziyaretlerle de vurgulanmış olmasına rağmen, Kocatepe''de yoğun kütle halinde bulunarak da pekiştirilmiştir.

Acaba bu yapılırken, mesajın siyasi uzantıları hesaba katılmış mıdır?

Eğer hesaba katılmışsa, bunun nerelere kadar uzanacağı dikkate alınmış mıdır?

Acaba bu mesajın satır arasında geleceğe yönelik yansımalar var mıdır?

Ben düşünüyorum ki, asker; Kışlalı''ya ve onun temsil ettiği çizgiye yakınlığını ifade etmek üzere daha kontrol edilebilir, daha provokasyondan korunmuş bir mesaj verebilirdi. Aslında TSK adına bazı girişimler bu mesajı vermişti de... Kocatepe''deki bu yoğunlaşmış görünüm, belki de, tıpkı bir kısım medyaya yansıdığı gibi maksadı aşan çağrışımlar doğmasına yol açacaktır.

Suikastın hemen arkasından medyaya, başörtülü öğrencilerin gözyaşları da yansımıştı. Demek Kışlalı, başörtülü öğrencilerini sınıftan atmamıştı. Hatta başörtülü öğrencileriyle bile iletişim sağlayabilen bir insandı.

Suikastın hemen arkasından FP, çok vurgulu biçimde tavır koymuş, Kışlalı ile birlikte, başta katledilen, diğer Kemalist aydınlar olmak üzere tüm fail-i meçhullerin aydınlanması için Meclis''te girişimde bulunmuştu.

Cenaze töreninde, provokasyonlar karşısında Kışlalı''nın kuzeni Hıncal Uluç''un bile tepesi attı. Atılan sloganlara isyan etti. "Bu burada yapılmamalı" diye haykırdı, ama sesini kimseye duyuramadı. Çünkü provokatörün utanası yoktu.

Kışlalı''nın dedesi müftüymüş.

Kışlalı, ilk eşi öldüğünde, onun "Müslüman kimliği" üzerine, çok duygulu satırlar kaleme almıştı.

Hiç olmazsa diyorum, öldükten sonra insanları cephe kimlikleriyle değil, ahirete yolcu edilen bir insan olarak görmeye çalışalım. Toplumun ortak hassasiyetlerinden koparmadan...

TSK hassas bir konuma sahip. Her tavrı inceden inceye yorumlanıyor. Ben düşünüyorum ki, şu sıralar bu ülkeye verilecek en sağlıklı mesaj, toplumsal barışı besleyecek olandır. "Militan demokrasi"yi savunan Başsavcı sayın Vural Savaş bile, Kışlalı''nın mezarı başında, oturmuş, ellerini açmış, yüzüne hüzün vurmuş dua ederken bana barış adamı gibi göründü... Barışı çoğaltalım, barıştan bu ülkeye zarar gelmez.