Büyük satrançta zaaflar
Ahmet TaşgetirenYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 23/05/2000, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Rusya, Vladimir Putin''in yönetiminde, Sovyetler''in dağılmasının ardından kaybettiği stratejik gücü yeniden toplamaya başladı.
Bu stratejik gücün, Türk Cumhuriyetleri''nin yeniden denetim altına alınmasından başka bir anlam taşımadığı açık.
Ve bu stratejik toparlanışın, Türkiye''nin çıkarlarına rağmen gerçekleştiği bir vakıa.
İşte dünyanın gözü önünde Çeçenistan''a karşı yürütülen kanlı operasyon ve Kafkaslar''da yeniden pekişen Rus egemenliği... İşte özerk bölgelere vurulan "eyalet valileri" prangası... 5''i asker kökenli 7 eyalet valisi ile Putin, dağılan veya dağılma istidadı taşıyan Moskova denetimini yeniden oluşturmayı amaçlıyor. Bir bakıma özgürleşme hayallerine pençe atıyor.
Rusya''nın Kafkasya''da oluşturduğu egemenliğin, Gürcistan ve Azerbaycan''daki Türkiye''nin çok önem verdiği tam bağımsızlık hayallerini de törpüleyeceği muhakkak.
İşte Türkmenistan''la yapılan doğalgaz anlaşması... Yılda Türkmenistan''dan alacağı 50 milyar metreküplük doğalgaz ile Moskova''yı bir enerji merkezi haline getirmek ve bunun tabiî sonucu olarak da Trans-Hazar Doğalgaz Boru Hattı''nı ve ona bağlı olarak Bakü-Ceyhan projesini işlevsiz hale getirmek... Ya da Türkiye''yi doğalgaz konusunda Moskova''ya tam bağımlı hale getirmek... Yani bir yandan Türkiye''yi bile kendisine bağımlı hale getirirken, diğer yandan Türkiye''nin 2000''li yıllara ilişkin "enerji merkezi olma" hayallerini yoketmek...
İşte Özbekistan''la imzalanan 28 adet güvenlik anlaşması... (Kerimov''a, "İslâmî muhalefete karşı seni ben korurum" tarzında verilen güvenceler... "Rusya''nın savunması Özbekistan''dan başlar" konseptleri... (Türkiye''nin, Rusya''nın "terörle mücadele" söylemiyle Çeçenistan''daki, "köktendinciliğe karşı mücadele" söylemiyle Özbekistan''daki atakları karşısında Türkiye''nin lâlüebkem kalmasının, sakın son üç yıl içinde Türkiye''de yaşanan kafa karışıklığı ile sıcak bağlantısı mevcut olmasın)
Bunların peşinden belki Kazakistan ve Kırgızistan''la yapılan anlaşmalar gelecek.
Çünkü bu bir trend meselesi... Rus nüfuzunun tırmandığını görenler, henüz, özgürce yere basma ve kendi ayakları üstünde durma iradesini geliştiremedikleri için, uzun yılların oluşturduğu "Rusya''sız olmaz" altyapısı ve zihni birikimle, Rusya ile kolayca el sıkışabiliyor.
İşin garibi, Türkiye Rusya''nın stratejik toparlanışının önünü açmış bulunuyor.
Türkiye, Rusya ile, Mavi Akım Doğalgaz Projesi''ni, Türkmenistan Devlet Başkanı Türkmenbaşı''nın "Bizi Rusya''ya mahkûm ediyorsunuz" çığlıkları arasında imzalarken bugünleri de hazırladığını biliyor muydu?
Demek ki iş, Demirel''in "baba"lığı ile de, Pınar Eliçe''nin kıvrak dansları ile de bitmiyormuş!..
Demek ki iş, Türki Cumhuriyetler''le ilişkiyi Amerika''nın hesaplarıyla üstüste oturtmakla da halledilemiyormuş.
İş, uzun soluklu stratejiler oluşturmak ve bunun altına güç koymakla alakalı imiş.
Türkiye, Sovyet dağılması sırasında Türk dünyası ile ilişkilere hazır değildi. Bölgeye yönelik bilgi birikimi ile de, bölgeyle ilişkiler için gerekli proje yönünden de hazırlıklı değildi.
Sonra, bölgeye ekonomik ve kültürel açılım için yeterli birikiminin mevcut olmadığını da gördü.
"Amerika ile birlikte gidelim"i düşündü.
Amerika ise, bölgede Rusya''nın patronluğunu tanıma eğilimini sergiliyor.
Bu durumda...
Yeniden Sovyet dönemindeki şartlara mı dönüyoruz? Putin, Sovyet adı altında değil belki ama, bir Rus İmparatorluğu''nun çerçevesini oluşturmak için adımlar atıyor.
Türkiye, bu konuyu "acil gündem" olarak görmek zorundadır.
İsmail Cem''in, Yunanistan''la (ve AB ile) ilişkileri iyileştirme yolunda gayret sarfederken, Asya''ya yeterli ilgi gösteremediği bir vakıa. Belki bu alan, Demirel''in inisiyatifine bırakılmıştı. Ama onun ilgilerinin de yeterli olmadığı görülüyor.
MHP''nin, partinin ana misyonu içinde bulunan Türk dünyası ile ilişkiler konusunda hükümet içinde hissedilir bir katkısı bulunduğuna dair bir görünüm de mevcut değil.
Clinton''un, Avrasya''daki ve İslâm coğrafyasındaki birikimleriyle alakalı olarak "2000''lerde Türkiye''nin üstleneceği misyon" konusundaki heyecan verici sözleri, şu an bir hayale dönüşme tehlikesi ile karşı karşıya...
"Büyük satranç tahtası"nda oyun oynamak büyük beyin istiyor. Putin diye biri, taşlarımızı yiye yiye, bizi bir tıkanışa doğru sürüklüyor.
Türkiye''yi yönetenler de işte asıl bu alanda, büyük beyin oyunları alanında sınanıyor.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.