Şıklık yarışı

Süreç, üst düzey bir jandarma komutanının Ersümer''i kastederek "O bakanın üstünü çizin" dediği iddiasıyla başladı. Bu iddia Genelkurmay''ca yalanlandı. Yalanlama sivil irade ile asker arasındaki nezaketi gözetiyor, "varsa bir isim bildirin, soruşturalım" diyordu.

Sonra yolsuzlukla ilgili DGM soruşturmalarında Jandarma çok aktif olarak soruşturma sürecine dahil oldu ve tartışmanın odağına, daha çok, iddialar ANAP''lı bir bakan etrafında odaklaştığı için ANAP Genel Başkanı oturdu. Mesut Yılmaz, "Jandarmanın kırsal alanda kolluk kuvveti olarak görevlendirilmiş olmasına rağmen Ankara''nın göbeğinde Beyaz Enerji soruşturmasına kalkışması"na tepki gösterdi. Yılmaz, buna paralel olarak "ANAP''a yönelik bir yok etme kampanyası yürütüldüğünü" ifade ediyordu. Sözlerinde üstü kapalı bir "asker eleştirisi" vardı. Jandarma bundan alındı ve Yılmaz''a çok sert bir cavap verdi. "Jandarma''nın kolluk kuvveti misyonu bahane edilerek askerî hüviyetinin suçlanması sorumsuzca bir davranıştı" Jandarma genel Komutanlığı''na göre...

"Sorumsuzluk"la suçlanan kişi, bir parti lideri üstelik Başbakan Yardımcısı idi, üstelik Jandarma''nın bağlı olduğu bakanlık (İçişleri Bakanlığı) ANAP''lı bir bakanın uhdesindeydi. Bütün bu açıklamalar, ANAP''lı bakana danışılarak mı yapılmaktaydı, yoksa bakanlık kademesi de mi atlanmıştı? Yoksa bakan da kendi partisine ve liderine karşı askerle birlikte mi hareket ediyordu? Bu gerilim içinde Yılmaz üstü kapalı saldırdı, bakan sustu.

Tartışma örtülü-açık biçimde devam ederken, bu defa işin içine Ecevit girdi. Ecevit 77. yaşgünü sohbetinde gazetecilere "Jandarma''nın şehir merkezindeki devlet dairelerine gündüz veya gece baskınları"nı "şık bulmadığı"nı söylüyordu.

"Şık" ifadesi, Jandarma''yı rahatsız etmemek için özellikle seçilmiş olmalıydı.

Ancak Jandarma''nın tepkisi sert oldu. Üstelik MGK''da, Sezer-Ecevit arasındaki daha önce vuku bulan tartışma sebebiyle Türkiye''nin krize sürüklendiği ortamda, Jandarma Genel Komutanı, bu defa Başbakan''a karşı, "Beyanlar talihsizdir" gibi, "Bunları ciddiye bile almıyoruz" gibi, "Asıl şık olmayan Sayın Başbakan''ın açıklamasıdır" gibi bir cevap veriyordu.

Ecevit bu defa suskun kalmıştı.

MGK''da olan biten, kurulun tâbi olduğu kanunlar hilâfına bu defa da dışarı sızdırılmış, hadise gazetelere "Ecevit''in Jandarma Genel Komutanı''ndan fırça yediği" gibi bir görüntü ile yansımıştı.

Burada şu haklıydı bu haksızdı gibi bir duruş sergilemek yerine belki bizim de bir "şıklık ihlâli" ne vurgu yapmamız gerekiyor.

Ortaya çıkan şu görüntünün "şık" olmadığı gayet açıktır.

Görüntü ne? İçişleri Bakanı''nı atlayan, Başbakan Yardımcısı, hatta Başbakan''a tavır koyan bir Jandarma...

Bu görüntüdeki "şıklık ihlâli"ni ne savunma pozisyonuna düşme, ne Jandarma Kanunu''nun verdiği kolluk kuvveti yetkilerinin yorumlanması örtüyor.

Türkiye, sivil iradesi askerî yetkililer tarafından fırçalanan bir ülke görüntüsü veriyor.

Şu sıralar Jandarma Genel Komutanlığı Karargâhı''nda görev yapan bir jandarma subayı Başbakan Necmettin Erbakan''a ağır hakaretlerde bulunduğunda ip kopmuştu aslında... Bu hakaretler karşısında sessiz kalmak, Başbakanlık statüsünün kolaylıkla çiğnenebilir olduğu intibaını besliyordu. O subaya herhangi bir müeyyide uygulanmadı. Sessiz kalındı, üstelik o komutan terfi etti.

28 Şubat süreci, gene sivil iradenin üzerinden geçmişti. Bu geçişte fener alayına siviller de iştirak etmişti. Yılmaz ve Ecevit o merasimin sivil boyutuydu.

Bu görüntü, siviller için gerçekten tedirgin edici bir durum arzediyor. Başbakan''ın, Başbakan Yardımcısı''nın paylandığı bir ülkede, onlara oy veren insanların dik durması söz konusu olamaz. Ülkeyi kim yönetiyordu? Kim kime karşı sorumluydu?

Bu sorunun bütün dünya tarafından da sorulduğunu görmezden gelmek, sadece bizi yanıltır.

Burada kişileri aşarak bir değerlendirme yaptığımızda, ortada çok ciddî bir sistem sorunu olduğu sonucuna varmamak mümkün olmaz. Jandarma''nın sivil iradeyi çok güç durumda bırakan şu görüntüsü ülke için "şık" değilse, bu kuruma yönelik eleştiriler askere yapılmış gibi algılanıp karşılığında sert askerî cevaplar sudur ediyorsa, ve Jandarma''nın "kanunun kendisine verdiği yetkiler çerçevesinde hareket ettiği" iddiasını ciddiye almamak mümkün değilse, o zaman, kanunların sür''atle gözden geçirilmesi gerekir.

Türkiye''de sivil iradenin belirleyiciliğini temin noktasında, sistem planında çok yoğun bir mesaiye ihtiyaç bulunduğu ise açıktır.

ANAP''IN RTÜK''LE İMTİHANI

RTÜK tasarısının arkasında ANAP gözüküyor ve bu tasarı, sanki sadece birkaç büyük medya patronunun bir yandan tekelleşme, diğer yandan devlet ihalelerine girebilme arzularına uygun düşüyor. Medyadaki RTÜK tartışmalarında da söz konusu medya temsilcileri ile ANAP temsilcileri yanyana düşüyor.

Hemen söylemek gerekir ki, ANAP''ın duruşu, medya patronlarının çıkarlarından başka önceliği olmayan bir parti tavrı olarak algılanıyor. Sanki bir borç ödetiliyor ANAP''a...

Eğer böyle değilse, ANAP''lılardan bir jest görmeliyiz. Devlet ihalelerine göz diken medya patronları ile ANAP arasında bir fark olduğunu gösteren bir jest... Nerde o jest