"İslamcılar"

Öncelikle belirtelim ki, "İslâmcılar" ifadesi dindar insanların veya islâmî muhitlerin kendi kendilerine yönelik bir tanımlamaları değildir. Onlar "dindar" veya sadece "Müslüman" diye tanımlanmakla yetinirler. Belki dışardan tanımlamalarda da "Dindar insanlar-islâmî muhitler-İslâmi hassasiyeti olanlar" diye tanımlanmayı tercih ederler.

"İslâmcılar" ifadesi, "dışardan" bir tanımlamadır. "Dışardan" kelimesi iki çizgiyi kapsıyor: 1. Kendisini, "İslâmcı" diye tanımladığı kesimlere "muarız-karşı" gören çizgi. 2. Kendisini "İslâmcı"lardan "ayrı-farklı" değerlendiren, "aynı çerçeve içinde görünmeme" kaygısı taşıyan çizgi.

Birinci çizgide, yer yer düşmanlığa varan bir muarızlık söz konusudur. "İslâmcı" ifadesini, bir yafta olarak geliştirip, damgalama ve dışlama amacındadır. Aslında durduğu nokta islâmî her gelişmeyi tehlike olarak görüp, etkisiz kılmayı gerektirir. Ancak "İslâmcı" damgasıyla, İslâm''ı daha diri bir duyarlılıkla benimseyen ve onu bir "dâvâ-misyon" boyutuyla üstlenen kişileri hedefler ve onlara karşı mevzilenmeyi öngörür. Daha yakından bakıldığında bu çizginin "İslâmcılar" tanımlaması altında, İslâm''ı bağımsız bir dünya görüşü, iman, irade, sistem çerçevesi olarak değerlendiren herkesi kapsadığı anlaşılır. Kurulu düzenin "İslâm tarifi"nden farklı bir "İslâm tarifi" öngören herkesi hedefleyen suçlayıcı bir nitelemedir.

İkinci çizgi, hem içerde hem dışarda bir görüntü arzeder. İçerdedir, çünkü kendisini İslâm dairesi içinde görür, İslâm içinde belirli hassasiyetlere sahiptir. Ama "İslâmcılar" içinde gözükmemek gibi bir hassasiyeti de vardır. Neden? Çünkü ona göre "İslâmcılar" İslâm içinde ayrı bir kategoridir. Ve birlikte gözükmenin sakıncalı olacağı varsayılan bir kategoridir.

Doğrusu bu çizginin, birinci çizgiden hangi noktalarda ayrıldığını tespit fevkalade güçtür. Şunu biliyorum, iki çizgi arasında gerçekten bir inanç farkı var. Bunun için dünkü yazımda bu çevrelerden "dostlarımız" diye söz ettim. Ama "İslâmcılar"a karşı duruş ve dışardan bakış meselesinde, bu çizginin kendisini ötekinden nasıl ayrıştırdığını çözümleşebilmiş değilim. "İslâmcılar"a eleştirel yaklaşmak, bir inançlı grubun diğerini eleştirmesi çerçevesine sığmıyor. Çünkü böyle bir eleştiri "içerden" bir eleştiri olurdu ve ondan biraz da kendisine pay düşerdi. Çünkü kendisi de aynı camianının bir parçası olmak durumundaydı. Meselâ "dinciler" diye başlayan bir eleştiri sürecinin arkasındaki inanç dünyası, "dışardan" bir bakışı besler. Aynı şey, "İslâmcılar" diye başlayan eleştirilerde de söz konusu değil mi?

Bu çizgi, "islâmcılar"dan farklılığının bilincinde olmakla birlikte, bir karşı duruşu tercih etmeyebilir, en azından, farklılıkları görmezden gelebilirdi. Ama "dışardan" bir eleştiriyi seslendirmeyi gerekli gördüğüne göre, kendi çizgisinin bilinmesini istiyor, demektir. Bunu anlamlı buluyorum, dikkatimi çekiyor.

Bu çizginin "İslâmcılar"a yönelttiği eleştiriler içinde ne var? Demokratik taleplere sahip çıkmak var, bu noktada islâmî kaygısı bulunmayan muhitlerle birlikte hareket etmek, bu arada millî çıkarları gözardı etme iddiası var, Avrupa Birliği ile ilişkilerde heyecanlanmak ve demokratik açılımlara fazla ümit bağlamak var... Denmek isteniyor ki, "28 Şubat zorlaması İslâmcıların bileğini büktü, bu onların zihni değerlerde de yamulmasına yol açtı. 12 Eylül''ün solcu ve ülkücüleri gibi..."

Bu yaklaşımın, önce "dışardan yargılama", olan bitenden kendisine hiç pay çıkarmama üslûbunu yadırgadığımı belirtmeliyim. İçimden "bütün bunlar olurken siz nerdeydiniz?" diye sormak geliyor.

İkincisi, ülkede yaşanan baskı ortamından kurtulmak için, sistemin anti demokratik yapısını değiştirme yolundaki arayışları onaylamayı bir "tez tükenişi" olarak yorumlama eğilimini yadırgıyorum. "Sizin islâmî tutarlılığınız bu kadar" yollu değerlendirmeler, üzerine hiç gök gürlememiş,ya da avucuna hiç ateş almamış adamın yaklaşımını sergiliyor. Kız çocuklarının öğrenim görmek için kendi yurdundan hicret etmek zorunda kaldığı bir zaman yaşanmış, yaşanıyor. Ve siz, herhangi bir demokratik açılım imkânına sahip çıktığı için insanları suçluyorsunuz. "İslâmcılar azıcık bir hürriyete tav oldu..."

Şunu söylemek isterim ki, eğer o dünyanın kalbini azıcık bilebiliyorsam, hiçbir şeye hiçbir biçimde tav oluş söz konusu değildir. İslâm, bir dâvâ olarak dipdiri duruyor. Sadece arayış söz konusu... "İslâm''ı daha özgür biçimde yaşayabileceğim bir ortam bulamaz mıyım?" arayışı... Taif arayışı, Habeşistan arayışı, Medine arayışı... Dostlarımızın bu arayışı anlamaları daha sağlıklı olurdu, diye düşünüyorum. "İslâmcılar" suçlaması-dışlaması, beni bu kadar yaralıyorsa, varın hesap edin siz, özgür bir nefese hasret kalan insanların yüreğini nasıl acıtıyor!