Öcalan"ın imaj arayışı

Öcalan dâvâsı başladı. İlk günkü duruşmada, altı çizilecek en önemli gelişme, hiç şüphesiz, sanık teröristin "barış ve kardeşlik" vurgusu ve "devlete hizmet" noktasında ortaya koyduğu tavırdır. Sanık terörist, önce, yakalandığından bu yana kendisine kaba baskı, hakaret ve işkence yapılmadığını belirterek, ilk uyumlu tavrı sergilemiş oldu. Arkasından "Demokratik Cumhuriyet ekseni"nde "devletin hizmetinde çalışmak istediği"ni ifade etti. Ve hemen ardından kendi ifadesiyle "şehid aileleri"nden özür diledi. "Barış için yaşamam gerekir" dedikten sonra da, savunmasını bu çerçevede yürütmek istediğini kaydetti.

Bunlar, tabiî, 15 yıldan beri bir isyan ve terör hareketinin başını çekmiş bir kimsenin tavrı olarak dikkat çekici. Olayın, bir teslimiyeti ifade ettiği açık. "Devletin hizmetinde çalışma" ifadesi, başlıbaşına bir hizmet arzı niteliği taşıyor. Hadisenin bu yönü üzerinde durulduğu takdirde, ortaya, bir "devrimci lider" bir "milli kurtuluş hareketi lideri" tipi çıkmadığı gayet açık. Sinik, pişmanlık sergileyen bir kişilik söz konusu. O zaman da, neden bunca yıl, 30 bin insanının hayatına, 100 milyar dolarlık bir milli gelir kaybına ve daha uzun süre Türkiye''nin sosyal bünyesini yaralayacak olan bir sürecin gelişmesine izin verilmiştir, sorusunun cevabını bulmak zorlaşıyor. Neden yıllar önce yakalanmamıştır APO, sorusu cevabı net olarak verilmemiş bir sorudur. Bunun iç ve dış sebeplerinin tahlili, sanırız Türkiye için, en az Abdullah Öcalan''ı yargılamak kadar önemlidir.

Ancak, bundan öte bir anlamı daha olduğu düşünülebilir, Öcalan''ın ilk duruşmadaki tavrının... Bu, bir imaj üretimi çalışması gibi görünüyor. Öcalan hem kamuoyunda hem de şehid aileleri nezdinde bir imaj inşasına yöneliyor. "Barış ve kardeşlik için yaşamam lâzım" söylemi, verilecek cezanın en azından infazını önlemeye yönelik bir girişim olarak düşünülmüş gibi gözüküyor. Bu tavrın uluslararası camiada "idam cezası verilse bile infaz edilmesin" yolundaki taleplerle örtüştüğü görülüyor. Sanık teröristin "şehid aileleri" ifadesini bizzat kendisi kullanarak onlardan özür dilemesi de, iç kamuoyuna yönelik bir imaj üretimi mahiyetinde...

Ancak, Öcalan''ın bu tavrına karşılık, PKK adına internete verilen yayınlar, uzlaşmaz bir üslûbu sürdürmektedirler. Denebilir ki APO''nun üslûbunda bir "Pişmanlık girişimi" söz konusu iken, PKK adına yapılan yayınlarda pişmanlığa red söylemi devam ettirilmektedir. Hiç kuşkusuz bu yargılamanın dağdaki insanlara bir yansıması olacaktır. PKK da, bu yansımayı en aza indirme çabasındadır. Ama Öcalan''ın şu görüntüsünden sonra PKK''nın işi çok daha zorlaşmış olmaktadır.

İlk duruşmada, beklenenin aksine, yargılamanın, DGM''ler konusunda yeni bir yasal düzenleme yapılıncaya kadar ertelenmesi talebi reddedildi. Böylece DGM, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde karşı karşıya kalınabilecek problemleri gündemine almadan yargılamaya başlamış oldu. Acaba yargılama sürecinde yasal düzenleme yetişebilecek mi, yetişmediği takdirde ne olacak? Yargılama sonuçlarının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nden dönmesi ve uluslararası sonuçları göze alınmış mıdır? Bunların cevabını bilmiyoruz.

Bu mahkeme dolayısıyla bir kere daha gündeme gelip oturan "şehid aileleri", 15 yıldan bu yana yaşanan acıların somutlaşmış bir anıtı gibi görünüyor. Gencecik çocuklarını kaybetmiş anneler-babalar, APO, yaptıklarının bedelini ödese bile, delikanlı evlâd kaybetmenin acılarıyla, hasretleriyle yaşayacaklar. Türkiye, çok büyük bedel ödedi Doğu-Güneydoğu''daki sancı sebebiyle... Hadisenin, bölgede ortaya çıkardığı insanî problemler de işin bir başka boyutu...

Türkiye, bir onarım projesi geliştirmek zorunda... APO''nun yargılanması ile paralel bir onarım projesini devreye sokmak zorunda... Bu ülke bütünlük içinde yaşayacak. İnsanlar, birbirine kardeşçe sarılacak... İşte bunun çerçevesini oluşturacak bir onarım projesi... Ve yeni yaralar açmadan...