Kurlar üzerine faiz gölgesi

Son günlerde yine dolar hareketlendi.

Yılbaşında 3.90’lar seviyesinde seyreden dolar 10 Eylülde 3.40’ların altına geriledi ve 27 Eylülde 3.58 seviyesine yükseldi.

Kurlardaki gevşeme nedeni olarak; Merkez Bankasının yüksek faiz politikası, CDS primlerinin düşmesi, yüksek büyüme hızları, yabancı sermaye girişleri ve genel olarak gelişmekte olan ülke paralarına karşı doların değer kaybı gösteriliyor.

Son günlerde kurlardaki düşük düzeyli artışın nedeni olarak da Kuzey Irak’ta (sınırımızda) gayrimeşru referandum kaynaklı jeopolitik riskin artışı ve FED’in açıklamaları (ABD ekonomik verilerinin güçlü gelmesi) söylenebilir.

***

Dolar kurunun 10 ayın en düşük seviyesine (3.40) inmesi Cumhurbaşkanlığı danışmanları arasında bile polemiğe sebep oldu.

Tartışma, ‘dolar 3.40’in altına inerse Merkez Bankası müdahale etmeli mi’ noktasına odaklandı.

Ardından başka sorular geldi.

Yükselirken dolara müdahale var da düşerken neden yok?

Düşmesi Türk ekonomisinin yararına mıdır, v.s..

**

Merkez Bankası düşen dolara müdahale etmeyeceğini politika uygulamalarıyla gösterdi.

Bir grup iktisatçı (aralarında danışmanlar da var) serbest döviz kuru sisteminde kura müdahalenin kabul edilemeyeceğini söylüyor.

Oysa kura politika faizi yükseltilerek (dolaylı) zaten müdahale ediliyor.

Faizlerin yüksekliği kısa süreli sermaye girişine (portföy yatırım) neden olmuş, geçen yılın ilk 7 ayında 9.8 milyar dolar olan sermaye girişi bu yıl aynı dönemde 18 milyar dolara ulaşmıştır.

Cari açığın 7 ayda 26 milyar dolara ulaşmasının arkasında kurlardaki yumuşamanın etkisi de var.

**

Özetle bir dengeyi kurmak için yaptığınız bir hamle başka bir dengesizliğe neden oluyor.

Türkiye ekonomisinin zayıf karnı (kırılganlık alanları) cari açık, işsizlik ve enflasyon (kredi derecelendirme kuruluşlarının düşük not verme gerekçeleri).

Bunları aynı yönde politik kararlarla uyumlaştırma mümkün değil.

Enflasyon için sıkılaştırıcı politika yapıyorsunuz, işsizlik artıyor, büyüme düşüyor.

Bütçe açıkları pahasına istihdamı teşvik edici politikalar uyguluyorsunuz, büyüme artıyor.

**

Açıkçası Türk ekonomisinin yapısal sorunları haline gelen kısır döngüleri kıracak, kurları, faizi ve diğer parametreleri istikrara kavuşturacak sürdürülebilir politikalara ihtiyaç var.

Tek bir ağacı (enflasyon) kurtarma peşinde olan Merkez Bankası, farkında olmadan ormanı (işsizlik, büyüme, cari açık, gelir dağılımı v.s.) gözden çıkarıyor.