Yeni istihdam ve enerji verimliliği

Dünyanın yaşadığı virüs felaketiyle beraber durma noktasına gelen ekonomik faaliyetlerin petrol talebini düşürmesi; arz stoklarının artmasına, vadeli petrol kontratlarının mayıs teslim fiyatının negatif olmasına ve Brent petrol fiyatının 20 dolar seviyelerine inmesine neden oldu.

Yenilenebilir enerji üretim maliyetleri, petrolün düştüğü fiyatlarla rekabet edecek bir seviyede olmadığından ve enerji talebinde ciddi düşüşler yaşanacağından yenilenebilir enerji üretim ve yatırımlarında azalmalar ve iş kaybında artışlar görülecektir.

**

Türkiye’nin de son yıllarda yenilenebilir enerjide çok önemli yatırımlar yaptığını ve yeni kapasiteler oluşturduğunu biliyoruz. Enerji talebinin azalması Türkiye’de de üretim kapasitelerini ve istihdamı etkileyecektir. Bu noktada istihdama ve üretim-tüketim dengesine yeni bir çıkış alanı kazandıracak vizyona ihtiyaç olduğu açıktır.

Krizin yayıldığı ülkelerin (ABD, Çin, Japonya, Almanya vb.) dünyanın önde gelen ekonomileri olduğu dikkate alındığında salgının neden olacağı tahribatın etkilerinin uzun vadeli olacağı açıktır.

Bu nedenle gelişmelere ve yaşanılan sosyo ekonomik sorunlara çözüm odaklı ve sürekli güncellenen ekonomik tedbirlerin hızla alındığını görmekteyiz. Başta sağlık hizmetlerinin yeterliliğini ve sürekliliğini sağlayacak destekler yanında, süreçten etkilenen üretim ve istihdam kapasitelerini koruma amaçlı tedbirler de alınmaktadır.

Bu bağlamda, özellikle KOBİ’lerin sorunlarını çözmeye yönelik tedbirlerin istihdamı, iklim değişikliği etkisini ve çevre sorunlarını da göz ardı etmemesi gerekiyor.

**

Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre; alınacak tedbir ve teşviklerin en önemli adımlarından biri de enerji verimliliği uygulamaları olmalıdır. Özellikle KOBİ’lerin ve bir üst seviye firmaların mali yapılarını iyileştirecek ve istihdamı destekleyecek alanların başında enerji verimliliği uygulamaları gelmektedir.

Enerji Verimliliği, binaların ve işletmelerin enerji etütlerinin yapılarak, tüketim analizlerinin ve potansiyel verimlilik uygulamalarının ortaya çıkartılması süreçlerini içermektedir.

Bina ve işletmelerin enerji tüketimlerinin etüt edilmesi ile aslında bir fotoğraf çekilmektedir. Mevcut teknolojinin ve iş yapış tarzının bir özeti olan bu fotoğrafı, potansiyel verimlilik fırsatlarının tespitinde kullanmak mümkündür. Bu tespitlere örnek verecek olursak; binalarda özellikle iklimlendirme ve aydınlatma çözümleri, sanayide ise; en çok enerji tüketen basınçlı hava sistemleri, buhar sistemleri, pompa, motor ve fan sistemlerini sayabiliriz.

Türkiye’de sanayide tüketilen elektriğin 1/3’ü motorlarda tüketilmektedir. Sadece motorlarda yapılacak enerji verimliliği çözümleri ile sağlanabilecek tasarrufun boyutu bu veriyle daha net olarak anlaşılmaktadır.

**

Analizler, bina ve sanayi işletmelerinde enerji verimliliği uygulamalarına yapılan her yatırımın % 60’ının doğrudan istihdama dönüştüğünü göstermektedir. Uluslararası Enerji Ajansına (IEA) göre, enerji verimliliği uygulamaları sayesinde yalıtım, iklimlendirme, aydınlatma ve mekanik sistem revizesi çözümleri ile yapı inşaat sektörü, elektrik elektronik sektörü, müşavirlik ve mühendislik hizmetlerinin yanı sıra daha birçok yan sektörün de hizmet vermesini sağlayacaktır. Söz konusu hizmet sektörleri faaliyetleri ciddi düzeyde istihdam, yenilik ve verimlilik katkısı anlamına gelecektir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 2018 yılında yayınlanan Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planında 2023 yılına kadar yapılacak 10 milyar dolarlık yatırım ile 2030 yılına kadar 30 milyar dolarlık bir verimlilik sağlanacağı vurgulanmış. Yapılacak 10 milyar dolar tutarındaki yatırımın KOBİ’lere nefes aldıracağı ve istihdamı artırıcı etkisinin olacağı açıktır.

Ayrıca son dönemde hızla artan dijitalleşmeyle birlikte, enerji verimliliği etüt ve uygulamalarının uzaktan takip, izleme ve yönetim sistemleri sayesinde sürdürülebilirlik kazanmasıyla ekonomik aktivite ve istihdam katkılarının kalıcı olması sağlanabilecektir.

Enerji verimliliği aynı zamanda, ülkelerin ve işletmelerin ekonomik rekabetçiliğini artırıcı, enerji tüketim maliyetlerini ve sera gazı emisyonlarını azaltıcı etki yapar.

**

Sonuç olarak; koronavirüs sonrası ekonomik toparlanma için atılacak adımlardan biri de enerji verimliliğinin genişletilerek uygulanması olmalıdır. Kamu ve özel sektör bina ve sanayi işletmelerinde uygulanacak enerji verimliliği sayesinde daha az enerji tüketimi ve kalıcı istihdam sağlanabileceği gibi, iklim değişikliği (küresel ısınma) ile mücadelede pozitif katkısı olacaktır.

Enerjiyi verimli tüketmek aynı zamanda gelecek nesillere de daha yaşanabilir bir Türkiye bırakmak anlamına gelecektir.

Not: Bu yazının ortaya çıkmasında katkılarından ötürü MÜSİAD Yön. Kurulu Üyesi Dr. Cihad Terzioğlu’na teşekkür ederim.