Batı"da seçim yorumları

Mevcut siyasi partilerimiz, bırakın siyasal bir akımın temsilcisi olmayı, siyasi irade anlamında bile bir varlık olmaktan gittikçe uzaklaştıkları için iktidar olmaları da, kendi ayakları üstüne durmaları da beklenmiyor artık. En radikal görünümlü oluşumlar bile bir tür kemiksizleşme, omurgasızlaştırılma, sürüngenleşme sürecine girmiş bulunuyorlar bir müddettir.

Kemiksizleşme, falan partinin veya grubun belli konulardaki tavırlarıyla hatta sadece o oluşumun bizzat yapısal konumuyla sınırlı olsa fazlaca sorun yok diyeceğiz. Kemiksizleşme, bir tür hadımlaş(tırıl)ma belirleyici hale gelince toplumsal olarak kendimize olan güvenimizi yitirmeye başlıyoruz.

Varlığımızı, doğru ve yanlışlarımızı başkalarına onaylatmak ihtiyacını hissetmeye başlıyoruz. Örneğin, saygıdeğer demokrasimizin darbe tehlikesi altında olduğunu hissediyorsak Amerikan yönetiminin, Batı basınının bu işe ne diyeceğini ağzının içine bakarcasına takip ediyoruz. Hatta satır aralarında kendi durumumuz açısından işe yarayacak işaretler bulup çıkarmak konusunda özel bir gayret içine giriyoruz.

Konu seçim sonuçlarının nasıl yorumlanması gerektiği olunca, yabancı basının seçim sonuçlarını nasıl değerlendirdiği önemli oluyor. Zamanla önemli merkezlerin görüş ve yorumla(mala)rı gelmeye başladıkça da bunları özel bir dikkatle izlemeye alıp, acaba Amerika''nın ya da başka bir ülkenin nasıl bir yönetimden yana olduğunu anlamaya yönelik çabalar da artacak demektir. Bu anlamda olmasa bile, tersinden, yabancı basının doğal olarak(!) Batılı medyayı kastediyorum, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerine bir göz atmanın bazı şeylerin anlaşılır kılınması için tümden yararsız olmayacağını düşünerek sayfalar arasında bir gezintiye çıktım. Zira seçim sonuçlarını değerlendirirken Batılılar''ın bize ilişkin hangi konuları kriter kabul ederek değerlendirme yaptıklarından hareketle bazı şeylerin ipuçları yakalanabilir.

Birkaç gündür bu gözle okumaya çalıştığım yabancı yayınlardaki değerlendirmelerin ortak paydalarını bulmaya çalıştım. Öne çıkan başlıklar özetleyecek olursak; seçimin galibi her iki partinin de milliyetçi bir çizgide birleşmiş oldukları, bunun Kürt sorunu ve Kıbrıs-Yunanistan ilişkileri açısından ne anlama geleceği gibi çözümlemeler yapılıyor. DSP ve MHP''nin Kürt soruna ilişkin uzlaşmaz ve resmi görüşten yanı tavırlarıyla tanındıkları ve insan hakları ve Güneydoğu sorunu açısından Türkiye''nin daha da kötü bir noktaya gelebileceği belirtiliyor.

Altı çizilen bu konulardan yola çıkarak yabancılar açısından hangi konuların önemli olduğu ortaya çıkıyor: Kürt sorunu, Kıbrıs gibi hem iç hem dış konular birinci derece öne çıkıyor. Özellikle vurgulanan bir başka konu da İslamcı yükselişin temsilcisi sayılan FP''nin üçüncü duruma düşmüş olması biraz da hoşnutlukla öne çıkarılıyor. Her ne kadar Fazilet oylarının bir kısmının MHP''ye gittiği belirtilse de CNN bu partinin dini siyasete karıştırmadığını özellikle belirtmek ihtiyacını duyuyor.

Seçimi ve seçim sonuçlarını yakından takip eden The New York Times''tan Stephen Kinzel, dünkü yazısında daha özel konulara girmiş. Oy kaybeden partilerin liderlerinin istifa etmek gibi bir niyetlerinin olmadığı tesbitini yaptıktan sonra 30 yaşlarındaki kuşağın bu durumdan son derece rahatsız olduğu genellemesini yapıyor. Ve ilginç biçimde sözü hemen, ilk defa seçime giren Recai Kutan''a getirerek, Kutan''ın istifa etmemekte direndiğini söylüyor. Fazilet Partisi''ndeki genç kuşağın yaşlılara karşı bir isyan hareketine girişmek için uygun vaktin gelmiş olabileceğini söyleyen Kinzell, gençlerle yaşlılar arasındaki ideolojik farkı da şöyle çiziyor: genç kuşak partiyi dini bir çizgiden muhafazakar bir çizgiye taşımak istiyorlar.

Evet, Batılılar açısından bu kadar önem taşıyor seçim sonuçları.