Cezayirleştirilmek

Cezayir''de evvelki gün FIS''in önde gelen isimlerinden Abdülkadir Haşani''nin öldürülmesi Türkiye''nin Cezayir olmasına izin verilmeyeceği retoriğine dayalı gerilim politikalarının anlamını daha da kavramamıza yardımcı oluyor. Artık silahları bırakıp kan akmasının önüne geçilmesini isteyen FIS, rejimin tüm kışkırtmalarına karşı uzun bir süredir bu politikasını sürdürmeye çalışmıştı. Ve politikaların en sembol ismi Haşani''nin katledilmesi Cezayir''de kimlerin nelerden ve hangi gerilimlerden gücünü aldığını göstermektedir.

Osmanlı''nın yıkıntıları üzerinden çağdaş ve modern bir devlet kurmakla övünen Türk elitinin son yıllarda kurulan rejimin özelliğine ilişkin sık göndermeler yapmaktan geri durmuyor. Her ne kadar kendi içinde sistemin nasılı özellikle demokratik karakteri üzerinde tartışmalı olsa da bu tür vurgular öne çıkarılır olmuştur.

İslam dünyasında Batılı anlamda tek laik ve demokratik ülke olma özelliği ile kendilerini örnek gösterilmekten aldığı büyük keyif her fırsatta kendini ele veriyor.. Özellikle Türkiye''nin İslam ülkelerinden farklı oluşuna işaret etmek üzere 10 yıldır gösterilen örneğin Cezayir olması kuşkusuz çok anlamlı, anlamlı olduğu kadar da tesadüfi değildir. Bu, azınlık psikozundan kendilerini bir türlü kurtaramayan kimilerinin, güvensiz ve de köksüzlük hallerinin bir yansımasından başka bir şey değil aslında. Birilerine göz dağı vermek istendiğinde Türkiye''nin Cezayir olmasına izin verilmeyeceğine vurgu yapılır oldu bir süredir. Veya birilerini bir tehlikeyle korkutmak, ortak bir tehlike karşısında birlik beraberlik ve demokratik değerlerimizin korunması gerektiğini hatırlatmak ihtiyacı hissedildiğine bir çırpıda söylenen sihirli kelimeye haline geldi Cezayir. Bu, aynı zamanda bilinç altının ifadesi olmaktan çıkmış, kendini devletin sahibi görenlerin, anlaşılmasını istedikleri mana, gerektiğinde Türkiye''yi Cezayir haline getirebileceklerinin kodlanmış ifadesi olarak toplum bilincine yerleştirilmesinden ibarettir.

Nitekim kimi faili mechul kalmış siyasi cinayetlere bakarak bu işte gerektiğinde ne kadar ciddi olabileceklerinin, benzer yöntemleri çekinmeden kullanabileceklerinin işaretini vermişlerdir. Bu saklı niyyet dolaylı yoldan faşedilerek gazete manşetlerine taşarak tehditlerde bulunmaya kadar vardırıldığını hatırlamaktayız. Gücünün üstünde bir güce soyunan medyanın dışa vurduğu niyetin belli bir kesim tarafından paylaşıldığına kuşku yok.

Düz bakışla Türkiye''nin ne kadar Cezayir''den uzak olduğunun altını çizmeye çalışan kolonyalist anlayışlı zümrenin aslında ellerinin altında bu imkanı saklı tuttuklarını ima etmekten büyük haz duydukları kesin. Ne var ki, Cezayir gibi kolonyal bir deneyimi olmamış bu ülkenin taraftarları yerli duruşlarıyla Cezayirleştirilme senaryolarını her seferinde boşa çıkarmışlardır. Cezayir''deki sistemin kaba yüzü gittikce ne kadar demokratik, çoğulcu, şeffaf hale gelse de karakterindeki kolonyal gelenekden devraldığı unsurlar, üstelik Fransız kolonyal geleneği gün yüzüne çıkıyor. Ve bu noktada Cezayir kadar kabalaşamamış, övündüğü Avrupa demokrasileri kadar halkıyla güven köprülerini kuramamış Türk elitinin sorun çözme yöntemleri gittikce benzeşiyor/örtüşmeye başlıyor.

Değişimin, toplumsal taleplerin istenmeyen yönlere doğru yelken açmaya başladığı ya da çıkar esasına dayalı konumlarının tartışmalı hale geldiğini gördükleri her durumda, evvelki gün Cezayir''de yaşanan türden cinayetleri işlemekten kaçınmadı birileri.

Türkiye şu ana kadar Cezayirleştirilemedi. Toplumun kendine güveni kadar kurumların da kolonyal deneyim artığı olmaması bunu önledi. Ama kendilerini hep muhacir gibi görenlerle asli unsurlar arasında tehdit gerilimi hep yaşandı. Türkiye''nin Cezayir olmasına izin verilmeyeceği türünden kimi konuşmaların arkasında, gerçekte bu ülkeyi Cezayirleştirmekten çekinmeyecekleri tehdidi yatmaktadır. Ancak Cezayir''in Türkiye''leştirilmiş olması nasıl bir anlam taşıyor orası ve burası için?

Bakalım AGİT iyimserliği ve Clinton''ın dağıttığı umutlar Türkiye''nin Cezayir''le benzeşmesinin önleyecek mi?

Bakalım Cezayir bir kez olsun bu provakasyonu aklı selimle aşabilecek mi?