Grozni"de 10. Yıl Marşı

Uluslar arası ilişkilerde, diplomaside semboller önemlidir. Diplomasinin kendine göre bir dili vardır. Normal hayatta fazla bir anlam içermeyen bir ayrıntı, dikkatli seçilmiş bir kelime ilişiklerin düzeyini ortaay koyar. Ya da taraflardan birinin diğerine gönderdiği ve dışardan bakanlar için fazla bir anlamı olmayan mesajları içerir. Karşılıklı yapılan bir ziyarette, zamanlama, uygulanan protokol, resmi konuşmalarda kullanılan kelimeler hepsi kendi mantığı içinde özenle seçilmiş tercihlerin sonucudur; birbirleri için olduğu kadar üçüncü taraflar için de birer mesaj anlamındadır.

Resmi bir kimliği olmasa bile kültürel etkinlikler de diplomatik ilişkilerin bir başka boyutunu oluşturur. Bu tür kültürel etkinliklerin zamanlaması ve etkinliğin türü özenle seçilir. Kültürel etkinlikler, verilmek istenen mesaj ve ulusal kimliğin yansıtılması bir yana diplomatik dil açısından sembolizmin en üst düzeye taşındığı ilişki biçimidir. Ev sahibi taraf için ise karşı tarafa duyulan yakınlığın, ilişkinin bir ileri aşamasının işareti olarak algılanır.

Bu açıdan bakılınca Türk diplomasisi dünyanın en tuhaf diplomatik diline sahiptir. Varolan yerli değerlerle resmi kimliği örtüşmesi açısından, gerek temsil biçimi gerekse temsilin muhtevası trajikomik bir yabancılaşma örneği sergiler yer yer. Örneğin Ramazan ayında, iftar vakti Müslüman bir ülkede resmi devlet sanatçılarımızdan birine piyano resitali verdirmek gibi etkinliklerle ülkemizin kültürel değerlerini tanıtmak ve halklar arası yakınlaşmayı artırmak konusunda hayli başarılıdır.

Ruslar''ın ünlü Kızıl Ordu Korosu Ankara''da konser verdikten sonra aynı konserleri İstanbul''da da tekrarlayacak. Televizyon haberlerinden izlediğim kadarıyla Kızıl Ordu''nun seslendirdiği 10. Yıl Marşı seyirciler tarafından coşkuyla karşılanmış. Şimdilerde Rus Ordusu Korosu olarak adlandırılan ünlü Kızıl Ordu Korosu''nun Ankara''da konser vermesi iki ülke ilişkilerinden soyutlanamaz. Hele aynı Rus ordusunun Çeçenistan''da vahşet boyutlarına varan katliama giriştiği şu sırada!

Çarlık döneminden beri Rus devlet geleneğini ve Ruslar''ın stratejik hedeflerini en büyük taşıyıcısı olan Rus ordusu aynı zamanda emperyalist hedeflerinin temel taşıyıcısı olduğunu Türkiye gibi bir ülkenin unutması mümkün müdür? Rusya''daki rejim ne olursa olsun devlet geleneği ve hedefleri bakımından Rusya sürekliliğin adıdır. Olaya Rus ordu korosu açısından yaklaşınca sadece sanatsal etkinlik gözüyle değerlendirilemeyeceği açık. Hele hele ismi kızıl/Rus ordusuyla özdeşleşmiş askeri koro söz konusu olunca durum daha farklı anlamlar içermektedir.

Rus ordusunun 10. Yıl Marşı söyleyişini büyük bir haz alarak alkışlayanlar artık diplomatik bir atağa geçerek çağdaşlık dersi verebilirler dünyaya.

Aşırı dinci İslamcı fundamartalist/teröristlere karşı Rusya''nın Çeçenistan''da başlattığı operasyonu resmen desteklediğimize göre soğuktan ve açlıktan can veren masum çocukların cesetlerini çiğneyerek ilerleyen muzaffer Rus askerlerini, paletleri parçaladığı masumların kan izlerine bulaşmış Rus tanklarının ilerleyişini alkışlayabiliriz. Rus ordusu yıkıntılar arasında Müslüman Çeçenler''in başkentine girmeyi başarır ve Kızıl Ordu Korosu Grozni meydanında 10. Yıl Marşı söylerse bunu laikliğin ve çağdaşlığın bir zaferi olarak alkışlamaya kendimizi şimdiden hazırlayabiliriz.

Belki hatırlayacaksınızdır, 28 Şubat sürecinin en ateşli günlerinde Klasik Batı Müziği konserleri Demirel''in tanımıyla çağdaş ve laik Türkiye''nin bir göstergesi sayılıyordu. Beethoven''dan belki ismini bile bilmedikleri senfonilerinin icrasını dinlemek için çamurlu yollardan geçerek konsere gelen Ankara sosyetesine ve bürokrasisine karşı konuşan Demirel, göğsünü gererek "İşte çağdaş Türkiye" diye nutuk atıyor; yürütülen irtica mücadelesine laik şahlanışa atıfta bulunduruyordu. Oysa Demirel''in övündüğü konserde icra edilenlerin en azından bir kısmı, Hristiyan değerleri içinde tümüyle dini bir muhtevaya sahip bestelerdi.

Bir gün Rus Ordu Korosu Grozni''de bir konser verir ve 10. Yıl Marşı söylerse bundan keyif alacak. "Çağdaş-laik Türkiye" adına kendi paylarına bir şeyler çıkaracak çok insan var aramızda. Çağdaşlık göstergesi olarak Beethoven''dan Kızıl Ordu Korosu''na geçmek çok düşündürücü olmalı. Rus ordusuna şu günlerde 10. Yıl Marşı söyleten diplomatik anlayış Türk kamuoyuna daha başka ne mesajlar vermek istiyor dersiniz?