Kosova"da son söz kimin?

Kosova''da gelinen nokta, NATO Yugoslavya''yı vurdukça Sırp yönetimi de etnik temizlik yapmak hakkını kendinde görüyor. Hava saldırılarının şiddeti ile sürgünün ve kıyımın şiddeti birbirine bağlı gibi şu ana kadar. Hakları savunulmayacak bir Arnavut kalmadıktan sonra Sırplar siyasi çözüm için masaya oturabilirler... İki aya yaklaşan hava saldırıları sonunda, ne NATO Müslüman Arnavutlar''ın tümüyle anayurtlarından sürülmelerini önleyebiliyor ne de Sırplar''ın elindeki mazereti ortadan kaldırıyor. Yani, bu şekilde hava saldırılarının sürdürülmesi sadece Müslümanlar''ın kitlesel olarak imha edilmelerine, evlerinden yurtlarından sürgün edilmeleri için Sırplar''a geçerli (!) mazeret vermekten öteye pratik bir sonuç doğurmuyor.

Uluslararası ilişkiler, NATO içindeki dengeler, Avrupa''nın kendi iç yapısı şimdilik bir kara harekatına izin vermiyor olsa da alternatifler tümüyle bitmiş değil. Üstelik Amerika''nın çok iyi bildiği ve geçmişte değişik coğrafyalarda uyguladığı yöntemler nedense burada pek geçerli görünmüyor.

Irak''ta Saddam''ı devirmek için içeriden isyan planlayan, bir generalin liderliğinde halk ayaklanması için milyonlarca dolar harcayan Amerika''nın şu ana kadar Kosova Kurtuluş Ordusu için aynı tutumu sergilemediği ortada. KKO''ya karşı İttifak''ın sergilediği tutum için gerekçesi ne olursa olsun, fiili olarak gelinen nokta; bir yanda silahsız bırakılmış direniş ordusu, diğer tarafta korunmasız, yüzlerce yıl yaşadıkları topraklardan sürülen sivil halk.

Tüm bunların karşısında, tepesine inen bombaların hıncını savunmasız halktan acımasızca alan milliyetçiliğin ultra modelini sergileyen Sırp yönetimi ise kendi halkı karşısında gittikçe güçlenmektedir. Sanki Kosova''dan Müslümanlar''ın tümüyle sürülmesi için planlanmış bir komplo senaryosu sözkonusu. KKO''nun sorduğu soru şu: Diplomatik yollarla yurtlarından sürülen kaç Arnavut''un geri dönebilme ihtimali bulunmaktadır?

Ancak sonuçta ortaya çıkan bir durum var ve özellikle Avrupa bunu hesaplamak zorundadır... Uzun soluklu bir gerilla savaşının tohumlarını NATO kendi eliyle, hiç de istemediği halde Avrupa''nın ortasında atmış görünüyor. Arnavutlar''ın mücadeleci yapıları da gözönüne alındığında bu direnişin uzun vadede Batılı ülkeler için başağrısı olacağı açıktır. Kaybedecek bir şeyi olmayan bir Arnavut direnişi için silahları bırakma çağrısının anlamı ne olabilir ki. Eğer NATO, Avrupa''nın ortasında Filistin hareketine benzer bir gerilla faaliyeti görmekten rahatsız olmayacaksa sonuçlarına da katlanmak zorundadır.

Çünkü bir direniş hareketini kıvılcımlandıracak, besleyecek sosyal şartlar yeterince mevcut görünüyor. Bu hareketin bir şekilde siyasal şartlarını da oluşturmasının tümüyle ihtimal dışı olacağını zannetmiyoruz. Her ne kadar dış destek olmadan bir gerilla savaşının belli bir noktaya gelmesi ya da başarıya ulaşmasının mümkün olmayacağı ileri sürülse de korunacak bir şeyleri kalmayan bir toplum için kazanmak için başka çıkış yolu olmadığını tarihî deneyimler göstermiştir.

Bundan sonra müttefiklerin, diplomatik yoldan çözemedikleri ya da Arnavut direnişçileri tatmin etmeyecek bir çözüm karşısında gittikçe önem kazanan Kosova Kurtuluş Ordusu faktörünü gözönüne almaları gerekecektir. Bu faktör şu an için çok belirleyici olmasa da gelecekteki alacağı şekil bakımından Birleşik Avrupa görüntüsünü tümüyle bozacak bir unsur haline gelebilir. Şimdiden oluşmuş bulunan Arnavut diasporasının bu ruhu sürekli besleyeceğini gözönüne almak gerekir.

KKO gerçeği hem Sırplar açısından hem de Avrupalı müttefikler açısından bundan böyle dikkate alınması gereken bir faktör haline gelmiştir ve bundan böyle daha da güçleneceği açıktır. Hava saldırıları düzenleyen müttefiklerin "Kosova Kurtuluş Ordusu''nun hava gücü haline düşmek istememek" gibi bir gerekçeye sığınmalarının, sayıları milyonu bulan göçmenlerin kendi çözümleri için direnişe destek vermeleri şeklinde tezahür edeceğinden kuşku yok.

Bu saatten sonra KKO''nun gerek geçen hafta D7 zirvesinde gerekse dün başlayan BAB toplantısında silahlarını bırakmaları yönünde gelecek baskılara fazlaca itibar edecekleri sanılmamalı. Belki Amerika''nın silah yardımı yaparak olayı kontrol etmeye çalışması ve gönderemediği kara birliklerinden beklediği sonuca bu şekilde ulaşmasını düşünmesi beklenmelidir.

Diplomatik yollarla yapılacak baskılarda Miloseviç''in geri adım atması durumu bile KKO''yu ne kadar tatmin edecek, yaraları ne kadar saracaktır. Açıkçası sürgün edilen Arnavutlar''ın kaçı evine geri dönebilecektir? Bu soruya verilecek cevap KKO''nun konumunu ve Kosova krizindeki rolünü belirleyecek gibi görünüyor.

Müttefiklerin her şeyin kontrolleri altında olduğunu düşünmeleri için bu faktörü hesaba katmaları gerekecek.