Bir sabah kalkar bakar savaşa girmişsiniz!..

Suriye rejimi ve Devlet Başkanı Beşar Esad etrafındaki kıskaç daralıyor. Arap ülkelerinin, Türkiye''nin, ABD de dahil olmak üzere batılı ülkelerin Şam''da esen Arap rüzgarlarına karşı durdukları yere Arap dünyasının nabzını tutan bir kamuoyu araştırmasının sonuçları ışığında bakmak faydalı olacaktır.

Maryland Üniversitesi Enver Sedat Barış ve Kalkınma Kürsüsü''nden Prof. Shibley Telhami, Brookings Enstitüsü için her yıl Arap dünyasının nabzını tutan anket çalışmaları yapıyor. Ekim 2011 sonunda Mısır, Ürdün, Lübnan, Fas ve Birleşik Arap Emirlikleri''nde yapılan çalışmada, ''Temel Bulgular'' paragrafının ilk cümlesi aynen şöyle:

“Arap Baharı''nın en büyük kazananı Türkiye.”

Arap dünyasının nabzını tutan araştırmaya göre, Arap ülkelerinde yaşanan “en yapıcı” rolü oynayan ülke Türkiye. Türkiye''yi yüzde 30 ile Fransa, yüzde 24 ile Amerika izliyor.

Arapların en fazla takdir ettikleri dünya liderlerinin başını Başbakan Tayyip Erdoğan çekiyor. Araştırmanın Mısır ayağında ''seçeceğiniz başkan kime benzesin istersiniz'' soruna Erdoğan diyenlerin oranı yüzde 38. İkinci sırada yüzde 11 ile İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad var. Sarkozy ve Obama''yı görmek için epey aşağılara inmek gerekiyor. Sarkozy gibi diyenler yüzde 6, Obama gibi diyenler ancak yüzde 5''i ancak bulabilmiş.

Araştırmada, Arapların ağırlıklı olarak Türkiye gibi bir ülke ve Erdoğan gibi bir lider istedikleri ortaya çıkıyor.

Araştırmanın Amerika''nın Ortadoğu''daki görünümüne ilişkin boyutunda kısmi bir “iyileşme” görünse de “genel görünüm” hiç parlak değil. “Amerika''nın Ortadoğu''daki politikalarını aşağıdakilerden en fazla hangi ikisi yön veriyor?” soruna verilen cevap bunu fazlasıyla gösterdiği için sonuçları verip asıl konumuza geçelim: Petrolü kontrol altında tutma: Yüzde 53, İsrail''i koruma: Yüzde 44, Müslüman dünyayı zayıflatma: Yüzde 32, Bölgesel ve küresel etkinliğini koruma: Yüzde 29, Barış ve istikrar: Yüzde 8, Terörizmle mücadele: Yüzde 8, Nükleer silahların yayılmasını önleme: Yüzde 7, İnsan haklarını yayma: Yüzde 5, Demokrasiyi teşvik etme: Yüzde 5.

Ankara, ''Komşularla Sıfır Sorun'' politikasının merkezinde yer alan Suriye lideri Beşar Esad''ı reformlar yapma yönündeki çabalarından sonuç alamayınca keskin bir politika değişikliğine yöneldi. Arap Ligi''nin Suriye''nin üyeliğini askıya alma ve ülkeyi uluslararası gözlemcilere kapıları açma sürecinde kullandığı dili ve üslubu daha da sertleştirdi. Özellikle son iki haftada Başbakan Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu''nun Esad''a yönelik sözleri, eleştiri düzeyi ve dili daha da sertleşti. Erdoğan, 17 Kasım''da yaptığı konuşmada “Suriye''nin enerji kaynakları konusunda yeterince zengin olmadığı için dünyada yeterince izlenmiyor, Libya kadar yankı uyandırmıyor olabilir. Libya''da ölenler ne kadar insansa, ne kadar cansa, Suriye''de ölenler de o kadar insan o kadar candır. Libya için iştahlarını kabartanlar Suriye''deki katliamlar için sessiz kalmaları vicdanlarda tarifsiz yaralar açmaktadır” sözleriyle, uluslararası camiaya Suriye''ye adeta müdahale çağrısı yaptı. Esad''ın “Ölene kadar savacağım” sözleri sonrası Erdoğan''ın birkaç gün önce yaptığı konuşmada, Hitler, Mussolini ve Çavusesku''yu örnek vererek, “Ülkenin ve bölgenin selameti için artık o koltuktan çekil” sözleri, Şam yönetimi ile köprülerin tamamen atıldığının karinesi oldu.

Ankara''nın, Şam yönetimine yönelik eleştirilerde dil ve üslubundaki kademeli artışın artık sonuna gelinmiş durumda. Daha ötesi yok. Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Kahire''deki Arap Ligi Dışişleri Bakanları toplantısına katılmadan önce yaptığı açıklamalar, medyaya “Esad son şansı da kaçırdı” başlıklarıyla yansıdı.

Arap Baharı''ndan sonra Ankara ile son birkaç yılda hiç olmadığı kadar yakın bir dost-müttefiklik ilişkisine giren, Türkiye ile ilişkilerde adeta bahar yaşayan Washington yönetiminin dil ve üslubunda ise Ankara''nın aksine oldukça ihtiyatlı ve temkinli bir yaklaşım dikkat çekiyor.

ABD Başkanı Barack Obama, Hüsnü Mübarek ve Muammer Kaddafi için ekranların karşısına geçip, “Esad bir an önce görevini bırakmalı” şeklinde herhangi bir açıklamada bulunmuş değil. Beyaz Saray''ın Esad ile ilgili yaptığı en sert açıklama 18 Ağustos tarihinde Beyaz Saray''ın sayfasından Obama''nın, Esad''ı istifaya çağıran birkaç cümlelik yazılı açıklaması oldu...

Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, geçtiğimiz hafta MSNBC, ABC gibi birkaç Amerikan kanalına aynı gün verdiği mülakatta Amerika''nın rolünü küçültüp Türkiye ve Arap Birliği''nin rolünü yükseltiyordu: “Arap Birliği''nin yaptığı ve Türkiye''nin söylediklerinin, Suriye hükümeti ve toplumu üzerinde çok uzakta olan bizlerden çok daha fazla bir etkiye sahip olduğunu düşünüyorum.” Mülakatların bir başka yerinde şunları da söylüyordu: “Esad gidecek, bu artık bir zaman meselesi...”

Şunu sormak gerekiyor: Esad''ın gitmesinin artık zaman meselesi olduğunu söylemeyen kim kaldı acaba?!

Şimdi en başta Arap dünyasının nabzını tutan araştırmanın sonuçlarına geri dönüp baktıktan sonra şunu söylemek mümkün: Ortadoğu''da dökülen bir Amerika, yükselen bir Türkiye var... Araştırma sonuçları ile açıklamalar arasında bir örtüşme uyuşma var...

Bu açıdan bakıldığında doğru, bir nevi ''bana anketinin sonucunu söyle sana politikanı söyleyeyim'' durumu.

Burada doğal olmayan şey, Amerika gibi Arap ülkelerinin de, diğer batı başkentlerinin de Türkiye''nin rolünü inanılmaz bir şekilde yükseltip kendilerini geri çekmeleri!..

Başbakan Tayyip Erdoğan da, Dışişleri kadroları da Arap ülkelerinde Erdoğan''ın ve Türkiye''nin popüleritesinin çok yüksek olduğunun, saygı duyulduğunun farkında.

Ankara''nın, Şam yönetimine, Esad''a bu kadar sert gitmesinin, çıtayı yüksek tutmasının bir kenarında “Arap Baharı''nın en büyük kazananı Türkiye” faktörünü kullanıp, olumlu sonuç elde etmeye yönelik bir politika olabilir.

Esad''a birebir yapamadığını, Arap dünyası üzerindeki nüfuzu kullanarak yaptırmak!

Ancak diğer ülkelerin Türkiye''nin rolünü bu kadar yükseltirken aynı amaca ulaşmayı ne kadar hedefliyor olabilir? Ya da böyle bir amaç var mıdır, mümkün müdür?

Türkiye''nin ''Komşularla Sıfır Sorun'' politikasının merkezinde yer alan Suriye ile 364 gün bunu yürütüp 365''nci gün “savaş ilan eden” bir ülke pozisyonuna nasıl gelebilir sorusunu saklı tutarak, şu sorulabilir.

Tansiyonun bu kadar yükseltildiği bir dönemde, “düşmanın” çok da zorlanmadan yapabileceği bir provokasyon karşısında Türkiye ne yapar? Ne yapabilir?

Örneğin, “isyancıları takip” bahanesi ile sınırın Türkiye tarafında birkaç isyancının ölümü ya da düşen birkaç roket, daha da kötüsü Suriye askerleri ile isyancılar arasında kaşla göz arasında cereyan eden bir çatışmada (Allah muhafaza) birkaç Türk erinin hadi ''kaza kurşunu'' ile can vermesi durumunda Türkiye ne yapar?

BM''de panel kurulmasını isteyip “Suriye''nin özür dilemesi ve tazminat ödemesi mi istenir?” mesela... Ya da...

Bir sabah kalkar bir bakar savaşa girmişsiniz...