Bir kemalistin göremeyecekleri...

Dün Cumhuriyet bayramıydı… Kemalistler Cumhuriyet bayramını ayrı bir hevesle ve coşkuyla kutlarlar. Diğerleri ise her cumhuriyet bayramında biraz daha demokrasi isterler.

Biraz da bu yüzden iki ayrı kutlama halleri ya da türlü cumhuriyet bayramı gerginlikleri yaşanır bu ülke de…

Ortalama bir kemalist için Türkiye nevi şahsına münhasır demokrasinin yaşadığı kendi başına bir düzendir.

Buna göre: "Türkiye müslümanların çoğunlukta olduğu ülkedir ve böyle bir ülkede demokrasinin tek tanımı laik düzen, laik düzenin varlığı ve sürülmesidir. Laiklik varlığını ise İslami baskı karşısında ve ordu güvencesinde sürdürür. Bu durum ordu-laiklik-demokrasi arasında ayrılmaz bağlar oluşturur. Ordunun bu kaçınılmaz, hatta faydalı rolü kalitesini düşürse de bizim demokrasimizi farklı kılar…"

Demokrasi bir kenara, bu modelde aslında ne insan vardır, ne toplum.

Toplumu ideolojik bir yapıya indirgeyen, değişimi ancak belirli bir siyasi şemsiyenin sınırları içinde mümkün gören bu bakış, Türkiye''yi, Türkiye''nin geçirdiği değişimi ne kadar anlatır?

Hemen hiç…

O zaman merceği değiştirmek gerekir.

Son yılların öyküsü ortada: Tüm aksaklık ve eksikliklere rağmen Türkiye bugün sadece politik ve ekonomik bölge gücüdür. Ve bunu demokratik istikrar ve ekonomik büyüme arasındaki tetikleyici bağa borçludur.

Fazlası da var: Bugün Türkiye toplumsal değişim açısından da bölge için bir model güçtür…

Şöyle söyleyelim:

Avrupa''nın çevresinde bir değişim yaşanıyor ve bu değişim Avrupa''yı kuşatacak bir seyir izliyor.

Bu seyir ise iki temel eksen üzerine oturuyor.

– Siyasetin toplum tarafından kuşatılmasıyla gelen bir dinamizm, farklı ve yeni bir "toplumsal"ın yönlendirdiği "siyasal"...

– Farklı ve çelişkili çıkarları rasyonellikle bezenmiş tek ayaklı bir değer sistemiyle yöneten "birey" yerine, farklı değer sistemlerini aynı anda tüketen, çok ayaklı, dolayısıyla çoğulcu bir yeniden bireyleşme, daha doğru ifadeyle şahıslaşma süreci ya da "bireyin insana ulaşması süreci"...

Türkiye bir model olacaksa, bu değişimin modeli olacaktır...

Üzerinde yaşadığımız topraklar bu iki eksenli gelişmeyi üç karşılaşma etrafında üretiyor. Ve her bir karşılaşmanın önemi toplum tarafından üretilmesi, toplumsalın öne çıkması, öne çıkan toplumsalın siyaseti kuşatması olarak karşımıza çıkıyor.

Karşılaşmalar şöyle sıralanabilir:

Dindar–laik karşılaşması farklı değer sistemlerinin bir bünyede yaşamaya başlamasının en önemli üreticisi olmuştur. Özellikle, İslami kesim açısından bu gelişme hayatidir. Seküler, dini, geleneksel ve modern değer sistemlerinin aynı kişi tarafından tüketildiği bir yapı yeni ve önemlidir.

Kimlik–tarih karşılaşması, cumhuriyet döneminin yeniden okunması, gayr–i müslimlerin keşfi, 1915 tartışması üzerinden verili kimliğin demokratikleşmesi ve şeffaflaşması işlevini görmektedir. Toplum siyasetin önünde koşarak ona yol açmaktadır. Farklı değer sistemlerini besleyen bir işlev görmektedir.

Asker–sivil gerginliği son yıllardaki gelişmelerle ilk kez bir siyasi anlayış ile ordu arasındaki çatışma görüntüsünün ötesine geçmiş, ülke askerin siyasi ve askeri işlevlerinin toplum tarafından toplumsal gözle tartışıldığı bir noktaya gelmiştir.

Kemalistlerin anlamadığı bu…

Cumhuriyet demokrasiye doğru evriliyor.

Üstelik toplum eliyle…