Büyük siyasi öykünün önemli ismi

28 Şubat''ta onun asli hedefi olmuş bir siyasetçinin ölümü üzerine yazma durumunda kalmak acı bir tesadüf…

Soğuk savaştan Berlin Duvarı''nın yıkılmasına tam tekmil bir çağın, büyük bir siyasi öykünün önemli isimlerindendi Erbakan.

1990''larda ülkenin gidişatını etkileyecek güce ulaştı.

Başında olduğu Refah Partisi 1994-1995''te önce yerel yönetim seçimlerinden, ardından genel seçimlerden birinci parti olarak çıkmış, seçkinlerin ve sistemin toplumun "çevresi", "dışı" olarak tabir ettikleri bir kesimin, İslami kesimin siyasi temsilcisi, o kesimi arkasına alarak merkezin içine akmaya başlamış, yönetimine talip olmuştu.

Bu süreç Türkiye''nin demokrasi tarihinde de önemli eşiklerden, sınavlardan birisini oluşturacaktı.

Erbakan''la bu dönemde gazeteci olarak pek çok kez karşılaştım, pek çok kez "yazılmamak kaydıyla" yaptığı sohbeti dinledim. İslami çevrelerde tek önder olarak değerlendirilmesinin derinliği ve anlamına da yakından tanıklık ettim.

Bugün onun ardından siyaseten söylenecek ilk söz, Erbakan''ın büyük "mobilizatör", hitap ettiği topluluğu, toplumu tüm kaynaklarıyla seferber etme yetisine sahip bir karizmatik lider olduğudur.

Ama şunu eklemenden de yapamayız:

Erbakan aynı zamanda bir soğuk savaş siyasetçisiydi. "Açık ilke kavgasını tercih etmek, bu kavgayı vermek" yerine, "kriz politikaları, gerginlik hamleleri, bunlar üzerinden alan genişletme politikalarını" tercih ederdi.

Bu, onun gücü kadar, zayıf noktası da olmuştur.

Temsil ettiği kitlenin, onun da katkılarıyla ve yol açmasıyla yaşadığı hareketlilik ve dönüşüm, yeni sosyolojik zemin oluşturmuş, yeni aktörler, yeni talepler, çoğulculaşma sonunda Erbakan devrine son vermiştir.

"Katkıları ve yol açması" vurguları sanıldığından önemlidir…

Nasıl?

Şöyle anlatmak belki en uygunu:

1990''ların başında 40 yaşlarında taze bir yazardım.

Refah Partisi''nin Türkiye''yi şaşkına çevirdiği, bu şaşkınlık içinde Türkiye''nin toplumsal olanı hissetmeye, toplumsal ile siyasal arasındaki ilişkiyi fark etmeye başladığı, yeniyi, değişimi tartışmaya soyunduğu günlerdi...

Benim kuşağım ve meşrebim bazı gazeteci ve akademisyenler, bu dönemde, toplumsal aktör ve hareketleri içinden anlamaya çalışan, demokratlığı çok-kültürlülük ya da kimlikler çokluluğu, çoğulculuğu içinde tanımlayan, kültürel olanı merkeze alan, sağ ve sol düşüncenin ortak paydası yalıtılmış birey anlayışına mesafeli duran ve insanın yeniden tanımlanmasını talep eden, ütopya fikrini reddederek yarının belirsizliğini mihenk taşı yapan bir anlayışın önünü açıyor ya da peşinde koşuyorlardı…

Erbakan ve temsil ettiği hareket, içinden geldiği kesim, topluma dokunmanın bizzat kendisini oluşturuyordu bizim için…

Dönem hem "çevre muhafazakarlığı" dalgasının sosyolojik görünürlüğüne, hem iktidara gelmesine, hem bu dalgaya karşı toplumun merkezinin ve askerin (ülkede yeni otoriteleşme çığırına yol açan) sert tepkisine tanıklık yapıyordu…

Bu koşullarda önce askeri olana, askerileşmeye ve askeri müdahaleye yüksek sesle itiraz etmiş ve elden geldiğince sert fikri bir mücadeleye girişmiştik.

Bunun yanında toplumun, basının merkezinden yayılan zihniyet merkezli kötü kokular tarafından kuşatılmış, bunlarla kavga vermeye soyunmuştuk.

Derdimiz sadece siyasetin varlığı ve meşruiyeti değildi, dindar kesimin varlığı ve meşruiyetini savunuyor, din-toplum temasını önemsiyor, ezber bozuyorduk.

Ancak en önemlisi, (bunu belki sadece kendi adıma söylemem daha doğru olur) İslami bagajı olan bir siyasi partinin iktidar deneyimi yaşaması gerektiğini, bunun hem ülkedeki siyasi blokajı kıracağını, hem dini duyarlılığı yüksek talepleri siyaset içine akıtarak şiddet fikrinden uzaklaştıracağını hem de İslami hareketi etkileyip değiştireceğini söylüyordum.

Bunlar bir bakıma yaşandı ve gerçek oldu…

Ancak bizimkisi iddia ve öngörüydü…

Erbakan''ınki ise bunları üreten bir politikaydı.

Ne kadar kaotik ve çatışmacı olursa olsun, onun politikaları dindar kesimin demokrasi, hak, özgürlük gibi değerleri kendi bohçasına katmasına, laik kesimin ise dindar korkusunu yenmesine imkan vermiştir…

Allah rahmet eylesin…