Kızıl zehir/ Yeşil zehir

28 Şubat yargılamalarına ilişkin haberleri okurken tartıştığımız şeyin Cumhuriyetin ''ideolojik'' (ideolocya mı desem, karar veremedim) örgüsü olduğunu düşündüm. Bu nedenle bu davanın kişilerin ve olayların ötesinde bir değerlendirmeye ihtiyacı var.

İnsan, hak, zaman, emek, fikir zayiatına sebep olan her şey için yargılanan Paşalar iki şey söylüyorlar: ''Kanunlara uyduk, Cumhuriyet''i koruduk''. Bu cümleden mülhem ile malum muhalif muhafazakarların beslendiği kaynaklardan birisi olarak Necip Fazıl Kısakürek''in kitaplarına müracaat ettim.

Necip Fazıl Kısakürek Cumhuriyet''in ideolojisini en iyi bilenlerden. Bunun içindir ki muhalefetini de en can alıcı noktalardan yapmıştır. Cumhuriyet ideolojisinin temelde ''İslamiyet'' ile kavgalı olduğunu söyler. Cumhuriyet ideolojisinin İslamiyet''i sadece halk planında koruduğunu; onu da iğneli fıçıdan beter bir baskı altında, bir evin bodrum katında prangalı yaşatarak yaptığını söyler.

''Milli Şef''in şevket ve şekavet devrinde, Meclis''te komünizmi önlemek için İslamiyet''ten başka çare olmadığını söyleyen bir milletvekiline Milli Şef ''Kızıl zehri yeşil zehirle tedavi edemeyiz'' der. Yine aynı dönemlerde bir başka başvekilin gazetelere gönderdiği tamimde ''Allah ve ahlaktan bahsetmek yasaktır'' talimatı yer alır. Bu yeşil zehre karşı Cumhuriyet''i koruma misyonu yıllar için de de devam eder. N.F. Kısakürek''in ifadesiyle ''bir başka başkanvekilin hediyesi olan bir kanun maddesiyle (madde 163) can ve gönülden ''Allah'' demenin bile şu veya bu manaya çekilmesinin mevzuu kılınır''.

28 Şubat diğer darbeler gibi Cumhuriyet ideolojisinin sonuçlarından birisiydi. Ancak elbette uluslararası sistemin egemenlerinden destek alarak gerçekleşti. N.F. Kısakürek''in deyimi ile ''kuracağı manevi idam sehpalarına ormanların yetmeyeceği bir ideal''i yok etmeye çalıştı. Bu nedenle 28 Şubat yargılamalarını konuşurken nefsimize olanın hesabından meseleye bakmak tek başına adaleti sağlamaz. Cumhuriyet ideolojisinin ''komünizm ile inançlar ile, Kürtler ile mücadele'' üzerine bina edilmiş temel parametrelerini demokratikleştirmeden, sadece kendimize ilişkin hesabı önceleyerek ''adalet'' gerçekleşemez. Yargılanan sadece kişiler ve olaylar olur...

Biz yaşarken bile yaşadıklarımız tarih oluyor. Tarihe not düşerken gelecek perspektifi ile de meseleye bakmak gerekiyor. Yıllar sonra tarihçiler bugünleri analiz ederken bir adalet arayışı yerine ''uluslararası sistem çerçevesinde bölgesel konjonktürel gelişmelere'' bağlayabilirler.

Hazır N.F.Kısakürek okurken meslektaşlarımıza ilişkin bir tespitini de alıntılamadan edemeyeceğim: ''Gazete riyakâr, dergi cansız, kitap köksüz, okuyucu sağır...'' İşte Babıali''nin dünkü bugünkü yarınki hali! Kısakürek, dönemin ''Esafil-I Şark'' diye tanımladığı Babıali kahvehanelerindeki tipleri anlatırken sonuna da şunu ekler : ''Bu tiplerin hepsi Tanzimat''tan başlayarak yıkılan, paramparça olan ve bir türlü kıvamını bulamayan cemiyetin binbir mizaç aynasında çürüklük timsalleridir ve eğer bugün yerleri ve izleri kalmamışsa, iş timsali de aşmış, bünyeleşmiş demektir''.

Ne kadar haklı değil mi? Bugün de devam eden bu tabloda acaba iz bırakacak kaç gazeteci çıkar?

...

1912''de yaşamış bir paşa, uyanıp bugüne gelse neyi değişmiş olarak görürdü?

Guardian gazetesi yazarı İngiliz tarihçi Garton Ash''ın ''Osmanlı Penceresinden Suriye '' yazısını okurken yaptığı bir tespite takıldım. Diyor ki Ash: ''1912''de uykuya dalmış bir paşa bugün uyansa, birkaç haftalık uyum sürecinden sonra kendisini alıştığı ortamda hissederdi. ''Ah,'' derdi ''evet, eski büyük güçler, çoğu küçülmüş, kısmen modernleşmiş olsa da aynı bildik büyük oyunu oynuyor. Avrupa Birliği neredeyse 50 yıldır verdiği sözü tutup Türkiye''yi kucaklamış olsa, Suriye çevresindeki güçler dengesi farklı olabilirdi. Ama bu yapılmadı. Avrupa, Avrupa olarak pek çok konuda olduğu gibi, Suriye konusunda da sesini duyuramıyor. Bu yüzden de Suriye''nin kaderi egemen güçlerin eski usul bölgesel rekabetine bağlı...''

Benzer sözleri geçenlerde tarih okumasına dalmış bir dostumdan da duydum. Kürt meselesinde bile (iki taraf açısından da) yüz yıl önce yazılanlar ile şimdiki arasında fark yokmuş. Söylem tekdüzeliğinin gerekçeleri üzerine kafa yormak gerekir.

...

Ahmet Turan Alkan Beyefendi geçen haftaki yazımın sonundaki şahsına yönelttiğim soruya üzülerek cevap vermiş. Bir kalem ustası olarak sözlerini ok gibi kullanmış! Sağ olsun, bir kalem dersi vermiş. Çok değer verdiğim bir yazarı üzmekten dolayı çok mahcubum elbette. Kabul ediyorum, hak ettim.

Sayın Alkan''ın Emine Şenlikoğlu''nun ''özeleştiri noksanlığı''nı paylaştığı yazısından yola çıkarak meseleyi onun özelinde sorgulamak, şahsileştirmek benim açımdan bir hataydı. Ancak konunun içeriğine ilişkin geneli kapsayan itirazlarım sürüyor. İslami kesimin özeleştiri noksanlığını konuşurken ''sözü muhatabına özelde'' söylemenin erdeminden bahsetmek, bana meselenin çözümü gibi gelmedi.