Ankara yani kargaşa

Sorun tepede. Çünkü, en vahimi, Başbakan Bülent Ecevit''in olan-biteni, kendi deyimiyle "anlamakta zorluk çekiyor" olması. Başbakan''ın şaşkınlığı, "ülkeyi yönetemez hale gelmiş" olduğunun itirafından başka bir şey değildir.

Yönetilemeyen ve hukukun ortadan kalktığı bir ülkede, belli ki, en yüksek "hukuki makam" Anayasa Mahkemesi, "sistem"den "bağımsızlığı"nı ilan edebildi. "Kuvvetler ayrılığı" ilkesi böylece darmadağın olmuştur. Bu ilkenin ana ekseni, yasamadır. Çünkü, "millet iradesi"ni onun temsil ettiği esastır. Yasa çıkarma yetkisi ondadır. Yasamanın, Anayasa Mahkemesi''ni bile ortadan kaldırma yetkisi mevcuttur. Dolayısıyla, hukuk mantığı açısından Anayasa Mahkemesi''nin, Yasama''nın tasarrufuna, hele daha ortada yasa yokken, müdahale etmesi düşünülemez bile.

Yürütme, yasamanın denetiminde, yasaları uygulamakla görevli bir "kuvvet"tir. Ancak, Anayasa Mahkemesi''nin "yasamaya müdahalesi" ile söz konusu olan karambolun baş sorumlusu da bu hükümettir. Çünkü, Türkiye''de 1982 Anayasası''nın, daha da doğru bir deyimle "12 Eylül askeri darbesinin hukuku" ve buna göre dizayn edilmiş "siyasi sistem" yürürlükte olduğu için, yasama, neredeyse tümüyle yürütmenin kontrolü altındadır. 12 Eylül''ün yavrusu sayılması icap eden 28 Şubat ile, işler tümüyle çığrından çıkmış ve yürütme fiilen MGK''nın eline geçmiştir. Yani, "kuvvetler ayrılığı" ilkesi, Türkiye''de zaten kağıt üzerindedir. Özde, mevcut değildir.

Bu ülkenin en üst düzeyde hukuk sorumluları olarak, gerek Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, gerekse Yargıtay Başkanı Sami Selçuk, boşuna AB''ye uyumlu bir hukuki yapı ve bu nedenle Anayasa değişikliği gereği için çırpınmıyorlar. Hatta Sami Selçuk, 1982 Anayasası''nın iptali ve toplumun tümünü temsil edecek bir Kurucu Meclis''le yeni bir anayasa yapılması çağrılarında bulunuyor.

Ecevit hükümeti, ne anayasa değişikliği yapılabiliyor ne ortada hukukun zerresini bırakıyor. Çünkü, bu hükümet, "anayasa yapımı"nı bir "siyasi pazarlık" konusu ve daha da ileri giderek "kişisel intikam duygularının aracı" haline getirmiştir.

Anglo-Sakson parlamento deneyiminde "horsetrading" adı verilen bir yöntem söz konusudur. Türkçe''deki "al-ver" ilişkisi diye de tanımlanabilir. Hükümet ile muhalefet arasında uzlaşmalarla yasa çıkartma işlemidir; yapılır. Ancak, "horsetrading" anayasa yapımında asla uygulanmaz. Zira anayasalar, asla siyasi taktik mülahazalarla yapılmayacak cinsten, birçok örnekte görüldüğü gibi, yüzyıllara dayanıklı temel siyasi ve hukuki metinlerdir. Bu hükümet, anayasa gibi bir "tarihi belge"yi gündelik ve üstelik intikamcı siyasi hesaplarının aracı gibi mütalaa eden bir zihniyetle iş görüyor. Bu yüzden, Fazilet Partisi ile cilveleşiyorlar. Esaslı hiçbir siyasi hedefi ve programı göze çarpmayan Fazilet Partisi ise, kendisini kolayca hükümetin "figüranı" konumuna koyuyor. "Aktör" olmaya niyetlenmek yerine "figüran"lığı kabullenmesinden ötürü, her seferinde kendisini sahnenin dışına itilmiş buluyor. Ardından da figan ediyor. "Sine-i millete dönmek" sözlerine kulak asmayın. Fazilet yönetiminde, bu çapta büyük bir siyasi adımı atacak ne yürek, ne vizyon var.

Bu görüşümüzü destekleyecek örnek mi istiyorsunuz?

Alın işte Cumhurbaşkanlığı süresine ilişkin "beş artı beş" formülüne Fazilet desteği elde etmek için, parti kapatmaya ilişkin Anayasa''nın 69. maddesine bu kararın "üçte iki çoğunluk" ile gerçekleştirilebilmesi hükmünün ilave edilmesi. Tam da olmayacak, olmaması gereken bir "horsetrading" örneği.

"Beş artı beş"in, hukuk dışı işlemleri Sezer''den dönmüş olan Ecevit hükümetinin Cumhurbaşkanı''na yönelik "intikam hisleri"ni tatminden gayrı ne gerekçesi var? Bu yakışıksız "intikamcılığa" Fazilet Partisi''nin destek vermesi nasıl düşünülebiliyor? Fazilet, nasıl oluyor da, Sezer''e karşı "intikamcı hükümet" ile aynı safta yer alabiliyor?

Ayrıca, parti kapatma kararının "üçte iki" ile alınmasını istemekteki hesap nedir? Bu siyasi manevranın, Anayasa Mahkemesi''ne güvensizlikten başka bir açıklaması var mıdır? Hem, Fazilet Partisi kapatılacağından niçin bu kadar "emin" olabiliyor?

Ecevit, bu ülkenin yönetilebilmesi için önemli ve gerekli bir çok şeyi anlayamıyor ama Fazilet''in kendisini korkular içinde kaskatı ve aciz bıraktığını pek iyi anlıyor ve Fazilet''le kedinin fareyle oynadığı gibi oynuyor.

Bu durumda, yürütmenin döküldüğü, ama yasamayı ya "aşiret disiplini" halindeki siyasi parti grupları yoluyla veya Fazilet örneğinde olduğu gibi "elma şekeri"yle kolayca kontrol ettiği bir ülkede, yargının kendisini yasama ve yürütmenin üzerine çıkartarak "bağımsızlaşması"nda şaşılacak bir şey olmamalı.

Evet, Ankara tam bir siyaset ve hukuk karamboluna dönüştü. Endişelenmeyin. Denizler durulmaz dalgalanmadan…