Bir gerçeğin tekrarı “olaylara gebe günler”

Yukarıdaki ifade, Adana''da çıkmakta olan, günlük "Dirlik" gazetesinde yazmış olduğumuz bir makalenin başlığıdır. Bu makale 1965 yılında yapılan 10 Ekim seçimlerinden bir ay önce yazılmıştır.

O günün siyasi şartları şudur: 1960 yılında Demokrat Parti iktidarı askeri bir darbeyle devrilmiştir. İhtilal sonrası kurulan partiler arasında Adalet Partisi, devrilen Demokrat Partisi''nin devamı olduğunu iddia etmektedir. Hakikaten de Demokrat Parti''yi tutan kitleler bu partinin arkasında saf tutmuşlardır.

Adalet Partisi''nin seçimleri kazanacağı belli olmuştur. 27 Mayıs 1960 ihtilalini yapan güçlerin, bu partiye iktidarı verip vermeyeceği, kamuoyunda tartışılmaktadır. İşte bu atmosfer içersinde gazeteciler İsmet İnönü''ye sormuşlardır:

"Adalet Partisi seçimi kazanırsa iktidar kendisine verilecek midir?"

İsmet İnönü''nün cevabı açık ve kesindir:

"Adalet Partisi seçimleri kazanırsa iktidar kendisine verilecektir. Fakat bugünkü tutumunu devam ettirirse akıbeti kötü olacaktır. Eski iktidar on sene dayanmıştı. Bunlar on ay bile dayanamayacaklardır."

Bir zihniyet, bir ekol

O günkü makalemizde şu satırları yazmışız; "Bu beyanatın doğru olup olmadığı önemli değildir. Önemli olan şey, bu sözlerle kastedilen niyet ve zihniyettir."

İsmet Paşa''nın bu kehaneti bir manada doğru çıkmıştır. Adalet Partisi iktidarı 10 ay değil amma ancak 5 yıl dayanabilmiş ve 12 Mart 1971 muhtırası ile iktidardan uzaklaştırılmıştır.

Türkiye''de İnönü''nün bu beyanıyla anlatmak istediği bir fikir, bir çevre vardır. Bu bir "ekol"dür. Bu ekolün mensupları, seçimlerde elde edemedikleri sonuçları, başka yollarla sağlamaya çalışırlar.

Bu ekole mensup olanların medyada, bürokraside ortakları vardır. Kendisine bağlı sivil toplum örgütleri vardır. Bunlar el ele vererek seçimleri kazanan sağ iktidarların devrilmesi için çalışırlar.

İsmet İnönü''nün dediği gibi, bu ekolün karşısında Demokrat Parti on sene, Adalet Partisi beş sene, Necmettin Erbakan iktidarı iki sene dayanabilmiştir. Bu gün İsmet İnönü hayatta değildir. Ancak, bu ekolun mensupları bütün güçleriyle AKP iktidarının karşısında cephe tutmuşlardır.

Hiç kimse çıkıp da bu cephede saf tutanlara, niçin böyle yapıyorsunuz diye sual soramaz. Muhalefetin böyle hareket etmesi doğru mudur, değil midir diye, belki, tartışılabilir. Fakat demokrasilerde muhalefet kanunları ihlal etmediği müddetçe onun davranışlarına kimse mani olamaz.

İktidarların, muhalefetin bu tutumundan şikâyetçi olmaya hakları da yoktur. Onların birinci görevi elindeki meşru güçleri kullanarak kendi iktidarlarını korumaktır.

Aynı davranışlar, aynı yanılgılar

Elli yıllık demokrasi tarihimizde, iktidarların işbaşına gelişleri ve düşürülmeleri arasında bir benzerlik vardır. Seçimi kazanan iktidar partilerinin etrafında, kısa sürede bir çember oluşturulur. Bu çemberin bir halkası medyadır. Diğer halkası bürokrasidir. Başka bir halkası sivil toplum örgütleridir..

Bunlar iktidarları muhasara altındaki bir kale gibi, ekmeksiz, susuz, silahsız bırakırlar. Bir süre sonra, kalenin düşmesi kaçınılmaz olur.

Birçok iktidar partileri, etraflarının kuşatıldığının farkında olmamışlardır. Farkında olsalar bile, kendilerinin bu çemberi kıracak kadar güçlü olduklarını zannetmişlerdir. Onların güvendikleri tek şey vardır. Sandıktan çıkmış yani meşru yoldan iktidara gelmiş olmalarıdır.

Demokrat Parti, bu yanılgı içerisine girmiş ve bu sebeple de, Adnan Menderes kendi parti grubuna, "siz isterseniz hilafeti bile getirebilirsiniz" diye seslenmiştir. Oysa daha 1950 seçimleri biter bitmez, devrin T.C. Merkez Bankası Genel Müdürü''nün, "bu iktidarı devirmek benim boynumun borcu olsun" sözlerini duymamıştır. Hâkimlerin, üniversite hocalarının ve hatta Harp Okulu talebelerinin sokaklara dökülmesinin manasını kavrayamamıştır.

İsmet İnönü''nün ikazına rağmen, Adalet Partisi de, etrafında aynı güçlerin oluşturduğu çemberi kırmak için bir şeyler yapamamıştır. Elinde bulunan tek kozu kullanmaya kalkmış, Demirel, grup toplantısında, kürsüyü yumruklayarak, "arkadaşlar biz nereden çıktık?" diye defalarca tekrarlamıştır. Ancak, onun sandıktan çıkmış olması, 12 Mart 1971 muhtırasına muhatap olmasına mani olamamıştır.

Bu gün bakıyoruz, Demokrat Parti''nin, Adalet Partisi''nin, Fazilet Partisi''nin muhasara edildiği gibi, Adalet ve Kalkınma Partisi de bir çember içerisine alınmıştır. Bu çemberin halkaları aynıdır: Medya, bürokrasi, üniversiteler, sivil toplum örgütleridir. Eskilere ilaveten bir de zincirin Cumhurbaşkanlığı halkası da vardır. Gariptir ki, AKP de aynı durumdadır: Ya etrafında oluşturulan çemberin farkında değildir. Veya farkındaysa ne yapabileceğini belirleyememiştir.

O da elindeki tek kozu kullanıp bu çemberi yarmaya çalışmaktadır; "Kamuoyu sizin karşınızdadır" diyenlere, "kamuoyu dediğiniz halkın seçimlerde ifade ettiği oylarıdır. Biz vatandaşlarımızla bütünleşerek her şeyin üstesinden geleceğiz" diye cevap vermektedir. Oysa siyasi partileri iktidara getiren güçlerle, iktidarda tutan güçler bambaşkadır.

Her silah, kendi cinsinden bir silahla defedilebilir. Her iktidar, kendisini düşürmeye çalışan güçler karşısında kendisini savunan medyayı, bürokrasiyi, sivil toplum örgütlerini kurmaya mecburdur.

Bu gün medyaya baktığımız zaman, AKP''nin icraatlarını savunanlar sadece Emine Erdoğan''ın ince topuklu ayakkabısına methiye yazan kalemlerle, iktidarca akredite olduğu için seyahatlere katılabilen birkaç yazardan ibarettir. İçtenlikle AKP''nin başarısından gurur duyan yazarların adedi, iki elin parmaklarını geçmez.

Bürokraside ise, AKP yanında, sadece kendileri tarafından tayin edilen "yandaş bürokratlar vardır." Bunların ise inandırıcılığı yoktur. Sivil toplum örgütleri ise, hükümetin nimetlerinden yararlandıkları ölçüde, AKP''nin yanındadırlar.

Öncelikli bir konu

Bu manzara karşısında tam kırk yıl önce yazdığımız gibi diyoruz ki, olaylara gebe günlerin içindeyiz. Gene diyoruz ki. İsmet İnönü''nün varlığına işaret ettiği "ekol" yine işbaşındadır.

Bu izahatımızdan, Türkiye''de yeniden bir askeri müdahale olabileceği sonucu çıkarılmamalıdır. Anlatmak istediğimiz şey, etrafları bu şekilde sarılmış iktidarların, uzun süre iş başında kalmalarının mümkün olmadığıdır.

AKP''nin birinci önceliği, ne enflasyondur, ne Avrupa Birliği ve ne de birikmiş borçların geri ödenmesidir. Birinci öncelik, milletin kendisine verdiği gücü kullanarak; işsizliği önlemek, ülkenin ve milletin bütünlüğünü korumaktır. Bunları başarırsa iktidarını koruyabilir. Aksi taktirde olaylara gebe günler her gün biraz daha yaklaşmaktadır.