Çifte sicilliler ülkesi

Bir fişleme olayı Bir kuruluşun bazı bilgilerin toplanmasını istemesi, gerek medya ve gerekse siyasi çevrelerde sert tepkilere yol açtı. Bu tepkilere itiraz etmek pek mümkün değildir.

Konunun en çok tenkit edilen yanı, böyle bir istihbarat toplanmasının askerler tarafından yapılmış olmasıydı. Ancak düşünmüyoruz ki, bu şekilde bilgi toplanması ilk defa oluyor veya sadece askerler tarafından yapılıyor.

Türkiye''de, başkaları hakkında haber toplayan birçok kuruluş mevcut olagelmiştir. Kişiler hakkında dosyalar hazırlanır. Bu dosyaların ne zaman ve kimler tarafından hazırlandığını anlamak zordur. Başkaları hakkında haber toplayan, dosya hazırlayan resmi kuruluşları bırakalım, müdürlerin müstahdemleri hakkında veya tersi olarak, işçilerin işverenleri hakkında dosya hazırlaması adet haline gelmiştir.

Potansiyel suçlular

Eskiden beri, devletin kendi vatandaşına karşı bir bakışı vardır. Buna göre, vatandaşların tamamına yakını potansiyel suçludur. Suç delillerini toplamak devletin birinci görevidir. Herkes hakkında haber toplanır, dosyalar hazırlanır, günün birinde kullanılmak üzere bir köşeye bırakılır.

Bazı kimseler hakkında iki dosya mevcuttur. Birisi, o kimsenin iyi hasletlerini içeren dosya, diğeri ise suç dosyasıdır. Bu kişiler, haber toplatan birileri tarafından arzu edilmeyen bir mevkie gelirse, hemen kötü sicil dosyası ortaya çıkarılır ve onun yükselmesinin önü kesilmeye çalışılır.

Bu dosyaların hazırlanmasındaki gariplik şuradadır. Dosyalarda, “istihbarat” denilebilecek bilgiler değil, ne maksatla alındığı bilinmeyen bazı olaylar vardır. Oysa istihbarat, her duyulan haberin, her olayın kayda geçirilmesi değildir. İstihbarat, devletin işine yarayacak bilgilerin toplanması demektir.

Çarpıcı örnekler

Türk istihbarat birimleri, Türkiye''nin en saygın kurumlarıdır. Bu kuruluşlardaki bilgilerin bile bazen yeterliliği tartışılabilir. TBMM''de, Anayasa Mahkemesi''ne üye seçimi için yapılan araştırmada, bir aday hakkında, bilgi alınmasına karar verilmiştir. Gelen cevapta, bilgi sadece iki satırdan ibarettir: “Bu kimse iyi bir Atatürkçü''dür.”

Gene yargılanan bir kişi hakkında, mahkeme güvenlik kurumlarından bilgi istemiştir. Gelen cevaba göre, bu şahıs, devleti devirmek için çalışmalar yapmakta ve bu gayesini tahakkuk ettirmek için gazete çıkarmaktadır. Cevap yazısında adı geçen gazete hakkında Milli Kütüphane''den bilgi istendiğinde, olaylardan 10 yıl önce ve bir tek sayı çıkan bir gazeteden bahsedildiği anlaşılmıştır.

Bırakalım resmi kuruluşları, bir kahvehaneye, bir gazinoya gittiğiniz zaman, yanınızdakilerin gözü ve kulağının sizde olduğunu hissedersiniz. O kadar şüpheciyiz ki, bir futbol maçında Türkiye haritasını “casusluk yaparlar” diye karşı kulübe vermeyişimiz spor tarihimize geçmiştir.

İyi hal kağıdı

Devlette görev alırken, pasaport çıkartırken, bir derneğe üye olurken hakkınızda güvenlik soruşturması yapılır. Bu soruşturmanın kimler tarafından ve nasıl yapıldığını bilmek mümkün değildir.

1980 askeri müdahalesinde, bütün tabanca ruhsatları iptal edilmiştir. Bir süre sonra tabanca ruhsatlarını tekrar yenilemek için bazı evraklar istenmiştir. Bunlardan bir tanesi de, polisten alınacak iyi hal kağıdıdır. Bunu almak için, Ankara''da Çankaya Karakolu''na gittiğim zaman, yaşlı iki kişinin, karakol merdivenlerinden ara sıra durarak çıktıklarını görmüşümdür. Bunlar iki emekli generaldir. Bu devlet, iki emekli generaline tabanca ruhsatı alabilmesi için polis karakolundan “iyi hal kağıdı “ getirmesini istemiştir.

Çifte dosyalılar ülkesi

Yukarıda da dediğimiz gibi, Türk vatandaşlarının istihbarat birimlerinde iki dosyası vardır. İyi dosya, kötü dosya… Kötü dosyalar, sadece bir kimse arzu edilmeyen bir mevkie geleceği zaman ortaya çıkarılır.

“Elimde bir dosya vardır. Açıklarsam yer yerinden oynar” diyenlere, bu dosyayı kimler ve ne maksatla hazırladı diye soran bir makam çıkmamıştır.

Başbakan Tayyip Erdoğan''ın bir kaset olayı vardır. Erdoğan yıllarca evvel, bazı konuşmalar yapmıştır. İddia edildiği gibi, bu konuşmalar zamanında resmiyete konulsa, mahkum olurdu ve ne belediye başkanı ne de milletvekili seçilebilirdi. Ancak, o, bir parti kurduğu, seçimleri kazanma ve Başbakan olma ihtimali belirdiği zaman, onun önünü kesmek için bu kaset ortaya çıkarılmıştır. Çünkü, Erdoğan''a müsaade edilen en yüksek makam belediye başkanlığıdır.

Tipik bir örnek daha

Çifte sicil olayının tipik bir örneği, 1973 yılında Fahri Korutürk''ün cumhurbaşkanı seçimi zamanında yaşanmıştır. TBMM, adaylığını koyan eski Genelkurmay Başkanı ve tabii senatör Faruk Gürler Paşa''yı cumhurbaşkanı seçmemiştir. Korutürk''ün adaylıktan çekilmesinden sonra adaylıklarını koyan hiçbirisi, gerekli oyu alamamıştır. Bu buhrandan çıkmak için, parti liderleri bir araya gelerek, o günkü Anayasa Mahkemesi''nin başkanını Cumhurbaşkanı seçmeye karar vermişlerdir.

Bu karar kulaktan kulağa duyulduğu gibi bazı yabancı ajanslar tarafından da haber olarak duyurulmuştur. Ertesi gün bu adayın büyük bir çoğunlukla seçilmesi beklenirken, ortaya Fahri Korutürk''ün ismi atılmış ve Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Sonradan öğrenilmiştir ki, Anayasa Mahkemesi Başkanı hakkında hazırlanmış ayrı bir istihbarat dosyası vardır. Gece yarısı, bu dosya parti liderlerine ulaştırılmış ve onun adaylığından vazgeçilmiştir.

Bu gün bir kumandanın kaymakamlıktan bazı bilgiler istemesini elbet de yadırgayalım amma, mevcut fişleme yöntemine ne diyelim? Devletin kendi vatandaşları hakkında çifte dosya tutmasını nasıl içimize sindirelim?

Attığımız her adımda, yediğimiz her lokmada birilerinin bize baktığını, devletin bizi gözetlediğini görürsek, kendimizi emniyette hissedemeyiz. Arzu ettikleri bir “mevkiye gelemedim” diye üzülen vatandaşlarımız olabilir. Bu kişiler üzülmesin, bilakis haklarındaki ikinci dosyaların, istihbarat örgütlerimizin raflarında kalmış olmasına şükretsinler.