İki bayram, iki buhran

Bayramlar, neşe ve sevinç vesilesidir. 2007 yılına girerken hem yılbaşını ve hem de Kurban Bayramı''nı birlikte kutladık. Sevincimiz iki misli olmalıydı, ancak 2007 yılı iki bayramla birlikte iki buhranı da bünyesinde taşıyor.

Buhranlardan biri cumhurbaşkanlığı seçimi, diğeri ise genel seçimlerdir. Demokratik kurumları oturmuş ülkelerde bu iki olayın da buhran çıkarması mümkün değildir. Ancak, yoktan buhran çıkarmaya alışmış ülkemizde, iki buhran kaçınılmaz hale gelmiştir.

Demokratik ülkelerde kimlerin cumhurbaşkanı seçilebileceği, seçimlerin nasıl yapılacağı anayasalarında yazılıdır. Durum bu kadar açıkken, 50 yıldan beri cumhurbaşkanı seçimlerinde Türkiye buhran yaşamıştır.

27 Mayıs 1960''ta seçim tarihi Anayasa''da belli olduğu halde, hükümetin seçim tarihini ilan etmemesi sebep gösterilerek idareye el konulmuş ve bir başbakan idam edilmiştir.

1961''de idareye el koyan askerler, cumhurbaşkanı adayı çıkarmaması için siyasi partilere baskı uygulamıştır.

1973 seçimlerinde bir askeri cumhurbaşkanı seçtirmek için TBMM tehdit edilmiştir.

12 Eylül 1980''de cumhurbaşkanı seçemediği için TBMM feshedilmiştir.

Turgut Özal, cumhurbaşkanı adayı olduğu zaman da, parti liderlerinden bazıları onun yakasından tutarak Çankaya''dan aşağı indirmekle tehdit etmiştir.

Dikkat edilirse bunların hiçbiri meşru hareketler ve mazeretler değildir. Adeta buhran ticareti yapanlar tarafından uydurulmuş sebeplerdir.

2007 yılının Nisan ayında yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçimleri ise daha şimdiden buhran yaratacak tartışmalara sebep olmuştur.

Başbakan Tayyip Erdoğan''ın adaylığı bahis konusu olduğu zaman, ''bu Meclis cumhurbaşkanını seçemez, seçimler yenilenmelidir; Erdoğan gibi eşinin başı kapalı olan bir kimse Çankaya''ya çıkamaz'' gibi tezler ortaya atılmıştır. Bu gibi sebeplerin ortaya sürülmesi, demokrasiye ve meşruiyete inanmamak manasına gelir.

Genel seçimler

İkinci buhran milletvekili genel seçimlerinde yaşanacaktır. Bu buhranın temelinde de, kim, nasıl ve ne sebepten aday listesine girebilir veya giremez konusunun belli olmaması yatmaktadır. Demokratik kurumları oturmuş ülkelerde, genel seçimlere giderken, gelecek meclisin çatısı önceden belli olur.

Hatta İngiltere''de bazı partiler seçimler gelmeden göstereceği adayları önceden ilan eder ve seçim çalışmalarına başlamasını önerir.

TBMM''de en çalışkan milletvekilinin aday gösterilmediği ve hiç akla gelmeyen kişilerin piyangodan çıkar gibi listelerin başına oturduğu görülmüştür. Halen milletvekili olarak görev yapanları tedirgin eden şey de bu gibi uygulamalardır.

Milletvekilliğinin iki dönemi vardır. Deyim yerideyse, birinci dönem, kendisini başbakan zannettiği dönemdir. İlk defa milletvekili seçilenler, yapacakları işleri kapsayan bir program hazırlarlar. Bu programlar, hükümet programlarından daha detaylı ve hatta daha tutarlıdır. Milletvekili seçildikten sonra, programlarını uygulamaya güçlerinin yetmediğinin ve seslerini kimseye duyuramamanın, farkına varırlar. İşte bu dönem de, milletvekillerinin kendisinin Sarı Çizmeli Mehmet Ağa bile olmadığını anlama dönemidir..

Halen parlamentoda olanların tek hedefi yeniden milletvekili seçilebilmektir. Ancak yerlerini koruyabilmenin usulü belli değildir. Asıl kutlama, bu iki buhranın atlatılmasından sonra olacaktır.