16 ve 17 Eylül!

Her yıl eylül ayının yoğun telaşı arasında sıradan bir haber, toplumun fazla dikkatini çekmeden, üzerinde düşünmeye fırsat kalmadan, muhasebesi yapılmadan gelir geçer. Bu yıl da aynı oldu; 16 ve 17 Eylül 1961 tarihlerinde ülkemizde işlenen vahşiyane cinayetle ilgili haberler sıradan bir olay gibi anıldı ve tarihin akışına tevdi edildi.

16 ve 17 Eylül günleri ne olduğunu muhtemelen pek çok okuyucumuz bilmiyordur. Nereden bilsinler ki aradan kırk yıla yakın bir zaman geçmiş. Bu zamanın en az yarısında bu cinayeti işleyenlerin eylemlerini bayram olarak kutlamışız. Diğer yarısında da cinayeti işleyenlerin yakasına yapışıp hesap soracağımıza, artık eski yaraları kaşımanın bir yararı yoktur, bunlar tarihe intikal etmiştir diyerek unutmaya bırakmışız.

Oysa ki Türkiye''nin en ciddi sorunu işte bu tarihlerdeki tavrımızda saklıdır. Halkın oylarıyla iktidara gelmiş Demokrat Parti iktidarı 27 Mayıs 1960''da silahlı bir cunta hareketi ile devrildi. Bu cuntaya muhalefetteki partiler, üniversiteler ve basın da ortak oldu. İktidardaki parti yetkilileri, milletvekilleri, bakanlar ve üst düzey yöneticiler tutuklandı. Uyduruk bir mahkemede gayri insani şartlarda sözde yargılandılar. Ve sonunda 15 kişinin idamına hükmedildi. Bunların içinden Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile Maliye Bakanı Hasan Polatkan''ın idam kararları cuntayı temsil eden Milli Birlik Komitesi tarafından onaylandı.

Kararların infazı 16 ve 17 Eylül 1961 tarihlerinde icra edildi. Hasan Polatkan ile F. Rüştü Zorlu 16 Eylül''de, A. Menderes ise 17 Eylül''de İmralı adasında vahşice idam edildiler. İşte bu tarihler bu vahşetin tarihleri olarak tarihe kazınmış oldu. Her yıl sevenlerce icra edilen mütevazi törenlerle hatırlanan 16 ve 17 Eylül günlerinin siyasi hayatımızda bir dönüm noktası olduğunu belirtmek gereksizdir.

İşin acı tarafı hala bu idamlara, biraz da mahcubiyetten dolayı karşı olduğunu söyleyen bazı kesimlerin 27 Mayıs darbesini savunmalarıdır. Eğer 27 Mayıs darbesini savunursanız, onu haklı ve meşru bir hareket olarak görürseniz onun sonuçları olan idamlara, vahşiliklere, talana, zorbalığa ve hakimiyet gasbına da evet demek zorunda kalırsınız. Bunlar birbirini izleyen süreçlerdir.

27 Mayıs darbesine meşruluk kazandırmak için o dönemin ulemasının gösterdikleri çabalar ve getirdikleri yorumlar bugün hepimizi tebessüm ettirmenin ötesinde kanımızı dondurmaktadır. Halktan oy alarak iktidar olmuş bir heyetin anayasayı ihlal ettiği, çoğunluk diktatoryasına yöneldiği, hürriyetleri ortadan kaldırdığı, seçimi yapmayacağı, inhilal ettiği gibi ipe sapa gelmez gerekçeler ileri sürülmüş ve halkın zorbalık karşısında direnme hakkını kullandığı söylenmiştir. Hatta bu husus 1961 anayasasının dibacesine bile konulmuştur. Hangi halkın direnme hakkı sorusunu kimse soramamıştır!

Halkın oylarıyla iktidar yaptığı kişileri silah zoruyla iktidardan indirenler ve uyduruk mahkemelerde, akıl almaz suçlamalarla yargılayıp vahşice idam edenlere kimse o gün bu gündür bunun hesabını sormamış, soramamıştır. İşte sıkıntımız buradadır. Zorbalıkla, silahla iktidardan halkın temsilcilerini indiren, sözde yargılamalar sonunda vahşice katledenlere şimdiye kadar niçin kimse hesap soramamıştır? Aradan şu kadar sene geçti, onu yapanlar ellerini kollarını sallaya sallaya dolaştıkları halde halkın oylarıyla teşekkül eden Meclisler, iktidarlar niye hesap sorma gereğini duymuyorlar?

Bir zorbalığın, haksızlığın, kanunsuzluğun ve keyfiliğin hesabı sorulmazsa giderek bu kanunsuzluk ve zorbalık kurumlaşarak olağanlaşır. Türkiye''nin yaşadığı da işte budur. Hiçbir darbenin, müdahalenin hesabı sorulmamış, darbe hazırlığı içerisinde olanlar veya bunu gerçekleştirenler hesap vermemiş kanunsuzluk ve zorbalık icra edenlerin elinde kalmıştır. 16 ve 17 Eylül 1961 günleri İmralı adasında vahşice darağacına çekilen sadece üç siyasetçi değil onların şahsında demokratik süreç ve halkın siyasi iradesi idi. Yine bu kişilerin şahsında halka kendi iradelerinin fazla bir kıymetinin olmadığı ağır bir şekilde ihtar edilmiştir.

Bugün bu vahşiliğin ve zorbalığın hesabını soracağını vaat eden bir siyasi kadro var mıdır? Varsa gerçekten sorabilecek mi?