Demokrat Parti adı, bugünün seçmenine ne anlatıyor?

Ülkemizde ilk siyasi partinin kurulduğu 1908 yılından bu yana bir asır geçti. Eğer siyasi hedefleri ve sistem içerisinde belli etkileri olan fırka, cemiyet ve sosyal oluşumları bir parti olarak kabul edecek olursak bu tarihi Fedailer Cemiyeti''nin kurulduğu on dokuzuncu yüzyılın ortalarına kadar geri götürmemiz gerekecektir ki o zaman da ülkemizin siyasi parti tarihinin bir buçuk asrı geçtiğini görürüz.

Bir toplumun siyasi ve demokratikleşme tarihinde bir buçuk asırlık süre asla küçük bir zaman dilimi değildir. Bu açıdan baktığımızda bugün diğer ülkelerce model olarak alınan Batı ülkelerinde siyasi partilerin ortaya çıkması ve sistem içerisinde etkin hale gelmeleri de aşağı yukarı aynı döneme rastlamaktadır. Türkiye sanıldığı gibi çağdaş gelişmeleri çok geriden takip eden bir ülke değil.

Ancak bugün geriye dönüp baktığımızda ne on dokuzuncu yüzyıldan, ne de yirminci yüzyılın ilk yarısından kalan bir siyasi partimiz veya partilerimiz var. Asıl sorun işte bu noktada kendisini ele veriyor. Türkiye bir tür siyasi parti mezarlığı gibidir; Türkiye Büyük Millet Meclisi''nin web sitesine baktığımızda on dokuzuncu yüzyılın ortalarından bu yana onlarca partinin kurulduğunu ve bunlardan hiçbirinin bugüne ulaşmadığını görüyoruz. Türkiye''nin hastalığı işte burada. Bu durum siyaset alanındaki gerçekliğin ve istikrarsızlığın da somut bir göstergesini oluşturuyor. Gerçekten de belli bir zaman boyutunda bu kadar siyasi parti kurmuş ve yaşatamamış bir toplum çok azdır.

Bugün bu durumun yeni bir sahnesine şahit olmaktayız. 12 Eylül rejiminin siyasi yapıyı tümüyle yenilemesi amacıyla tüm siyasi partileri kapatıp yenilerin kurulmasına izin verilince kurulan partilerden biri de Doğru Yol Partisi (DYP) idi. 1983 Nisanında siyasi oluşumlara izin çıkınca siyaset sahnesine hızlı bir dalış yapan Büyük Türkiye Partisi''nin kapatılması üzerine Zincirbozan''da gözlem altında bulunan kurmay kadrosunun uzaktan yönlendirmesiyle kurulan DYP 1983 genel seçimine sokulmamışsa da daha sonraki mahalli ve genel seçimlerde önemli rol oynamış, belli sonuçlar almıştır. Bu parti Pazar günü yapılan kongre ile tarihe veda ederek adını DEMOKRAT PARTİ (DP) olarak değiştirdi. Böylece 12 Eylül partilerinden sadece Anavatan Partisi kaldı ki o da önümüzdeki günlerde DP''ye katılma yönünde karar alacak ve tarihe veda edecektir.

DYP ile ANAVATAN Partisinin 1946 yılında kurulmuş ve 1950-1960 arasında on yıl ülkeyi yönetmiş, 27 Mayıs darbesiyle iktidardan uzaklaştırılmış, sıradan bir mahkeme kararıyla kapatılmış Demokrat Parti adıyla bütünleşmeleri siyasi bakımdan neyin ifadesidir? Artık fazla bir anlamı kalmamış olan "merkez sağ"da faaliyet gösteren partilerin ortak bir şemsiye altında bütünleşmeleri olumlu bir gelişme olmanın ötesinde siyasi rekabette oluşturulmuş olan bu güç birliği ile öne geçileceği umudu beslenmektedir.

Birleşen iki ayrı partinin sanıldığı gibi gerçekten seçmen tabanı aynı mıdır? Merkez sağ adı verilen bu kesim sanıldığı kadar homojen ve bu kesimdeki partiler birbirinin yerine ikame edilecek nitelikte midir? Benim gözlemim bunun böyle olmadığı şeklindedir. Her ne kadar "merkez sağ" kesimde gözükse de DYP''nin ve ANAVATAN''ın seçmen profilinin birbirinden farklı olduğu ve bu kesimlerin bütünleşme imkanının bunmadığı görülüyor. Kuruldukları tarihten bu yana siyasette acımasız rekabet yaşayan ve farklı seçmen profiline hitap eden bu partilerin bütünleşmelerinin çok sorunlu olacağı açıktır.

Diğer yandan bu iki partinin altında toplandıkları DP adının bugünün seçmeni açısından ne ifade ettiğinin tartışılması gerekiyor. Evet Türk siyasetinde çok partili hayata geçilirken ve ellili yıllarda DP adı çok önemli bir misyonu temsil etmiş, siyasette bir ana damarın adı olmuştur. 27 yıllık tek parti totalitarizminin sonunu getirmesi, ülkeyi hür dünyayla bütünleştirmeye çalışması, yerel ve liberal değerleri yüceltmesi, baskılara ve yokluklara karşı direnmesi DP için unutulmaz özellikler olmuştur. Bu geleneği daha sonra Adalet Partisi sürdürmüş ve 12 Eylülden sonra da parçalanan bu kesime yönelik farklı partiler kurulmuştur. Merkez sağ kesimde DP adı onurla ve gururla taşınmakta ve bunun temsil ettiği çizginin devamı olduğu iması önemli olmaktadır. Altmışlı yıllarda Adalet Partisi için bu vurgu ve çizgi önemliydi; zira ellili yılların tüm hatıraları canlılığını koruyor ve 27 Mayıs trajedisinin yarattığı yıkıma karşı direnç hem bir siyasi tavırdı hem de bütünleştirici bir refleksti. Seksenli yıllarda ise artık ellilerin hatıraları giderek unutulmuş ve 27 Mayısın yerine yeni trajediler öne geçmişti. Bugün DP adının ellili yılları, 27 Mayısı hatırlatma özelliği çok sınırlı olduğu gibi bu hatıraların bugünün seçmeni açısından fazla bir anlamı ve önemi de yoktur. Belki de DP''den çok hatıraları hala canlılığını koruyan Adalet Partisi adı daha etkili olabilirdi. Bu bakımdan DP adının bugünün siyasetinde ve seçmen tabanında bir yeni heyecana ve dalgaya dönüşme şansının çok zor olduğu görülmektedir. Olağanüstü şartların bir ürünü olarak ortaya çıkan bu birleşmenin bir umuda dönüşmesi için hiçbir rasyonalitesi bulunmamaktadır.