Hem "Darbe muhibi" hem de demokrat, mümkün mü?

27 Mayıs 1960 darbesinden bu yana tam kırk bir yıl geçti. Bu zaman zarfında ülkede büyük değişiklikler oldu. Tartışmalar yıllarca sürdü. Gelişmeler ve yaşananlar darbecilerin iddialarını tek tek yok etti. Geriye elim hatıralar ve büyük acılar bırakan darbenin hiçbir yararının olmadığı bütün boyutlarıyla ortaya çıktı. Bunu takip eden yeni darbe ve müdahaleler 27 Mayısı unutturur gibi oldu. Toplum yenilerini tartışmaya yöneldi.

Bütün bunlara ve aradan geçen nerede ise yarım asra rağmen 27 Mayısın yanında saf tutmuş, hala darbeyi savunma çabası içinde olan ve en şaşırtıcı olanı da kendilerini "demokrat" olarak takdim eden insanlara şahit olmak gerçekten şaşırtıcı bir durumdur.

27 Mayıs darbesinin yanında saf tutanların ve bu darbenin haklılığını savunmaya çalışanların söyledikleri şu: 26 Mayıs günü, yani darbeden bir gün önce, Türkiye''de demokrasi yoktu! Dolayısıyla 27 Mayıs darbesi –gerçi bu kesimler 27 Mayısa darbe değil "devrim" demektedirler– Türkiye''de mevcut bir demokrasiye karşı yapılmış değildir. Zaten demokrasi yoktu ve olmayan demokrasiyi kurmak için 27 Mayıs darbesi yapılmıştır! Menderes liderliğindeki Demokrat Parti yönetimi anayasayı ihlal etmişti, Mecliste bir çoğunluk diktatörlüğü kurmuştu, muhalefeti susturmuş ve akıl almaz yöntemlerle susturmaya çalışmıştı, basın ve aydınlar üzerinde büyük baskılar uygulanmaktaydı, gazeteciler hapishanelere doldurulmuştu, gençlik üzerinde ağır baskılar yapılmaktaydı, ekonomik durum çok kötü idi, yolsuzluklar almış başını gidiyordu, polis öğrencilere çok sert davranıyordu...

Bir an için bütün bu söylenenlerin mevcut olduğunu kabul edelim. Gerçekten Menderes yönetimi anayasayı ihlal etmiş, muhalefet üzerinde ağır baskılar oluşturmuş, basın ve aydınları susturmak için çeşitli tedbirleri yürürlüğe sokmuş, Meclisteki çoğunluğa dayanarak adeta tek parti yönetimini kurmuştu, diyelim. Bu neyi değiştirir?

Hiçbir şey darbeyi meşru gösteremez...

Aslında söylenmek istenen şey şu: Bu politikaları uygulayan iktidara karşı yapılan 27 Mayıs darbesi "meşru bir hareket"tir. Bir darbe değil, halkın direnme hakkını kullanması yani nefs-i müdafaasıdır. Zaten darbenin gerçekleştirildiği gün, İstanbul Üniversitesi hukuk profesörlerince oluşturulan İlim Heyeti''nin yayınladığı bildiri 27 Mayısta iktidara el konulmasının bir darbe olmadığını halkın müdafaa hakkını kullanması olduğunu söylüyordu.

O günün ortamında böyle denmesini anlıyoruz. Ama hala aradan bunca zaman geçmesine rağmen bu kırık plağı tekrarlayanlara ne demeli? Her şeyden önce Türkiye''deki tüm siyasi çevrelerin ve aydın kesimin üzerinde ittifak etmesi gereken temel ilke şu olmalıdır: Halkın oyu ile iktidara gelmiş bir kadroyu hiçbir kuvvetin hiçbir gerekçe ile iktidardan düşürme yetkisi yoktur! Seçimle gelen iktidar yanlış yapsa, anayasayı ihlal etse, kanuni olmayan çeşitli icraatları olsa bile bu durum hiç kimseye darbe yapma, seçim dışında bir yöntemle iktidara el koyma hakkı vermez. Vermemelidir!

Aydınlar ve siyasiler darbecileri selamladıkça ...

İşte Türkiye siyasetinin temel sorunu tam da bu noktada düğümlenmektedir. Hala Türk aydınlarının önemli bir kısmı darbeyi, yani sandık dışındaki kaba güçle iktidara gelmeyi meşru bir araç olarak görmekte ve selamlamaktadır. Eğer darbe kendi düşüncelerinin iktidara taşınmasına imkan veriyorsa, yani kendi yandaşlarınca yapılıyorsa bu alkışlanmaktadır. Şayet darbeyi ve müdahaleyi kendi yanlıları değil de muarızları, rakipleri gerçekleştiriyorlarsa o zaman buna karşı çıkılmaktadır. Tam bir çifte standartla ve oportünist tutumla karşı karşıya bulunuyoruz.

Hiçbir gerekçe ve hiçbir olumsuz gelişme darbeyi meşru kılamaz ve onu haklı gösteremez.

27 Mayıs darbesine şapka çıkaran ve alkışlayanların önümüze sürdükleri darbe sonrasındaki bazı kazanımlar ve olumlu gelişmeler de darbeyi asla meşru hale getirmez. Darbenin ürünü olan 1961 anayasasının nispeten özgürlükçü yapısına bakılarak 27 Mayıs alkışlanamaz. Evet bu darbenin getirdiği siyasal düzenlemelerde bazı olumlu gelişmeler vardır, ama bu durum 27 Mayıs darbesini meşrulaştırmaz, onun darbe olma özelliğini ortadan kaldırmaz. Darbe ürünü olan ve yapımı sürecinde toplumunu yarısının dışlandığı, sadece CHP''nin tekelinde yapılan bir anayasa dünyanın en iyi, en demokratik düzenlemeleri içeren anayasası bile olsa onun darbe ürünü olmasını ve yapımı sürecindeki anti-demokratikliği ortadan kaldırmaz.

Darbe ürünü olan anayasalar, en iyi bile olsa asla kabul edilemezler. Anayasalar darbecilerin değil halkın özgür katılımı ile yapılırsa demokratik bir anayasa olabilirler.

Bir yandan halkın sandıkta gösterdiği iradeye göre kurulan bir iktidarı silah gücüyle alaşağı edip demokrasiyi ortadan kaldıran 27 Mayıs darbesinin yanında saf tutmanın diğer yandan da demokrasiyi savunmanın ortaya koyduğu garabeti ancak Türkiye''de görmek mümkündür. Bu garabetten elbette ki demokrasinin çıkması zordur.