Üniformalı ve rahat-hazırol"lu eğitim!

Pazartesi günü tüm yurtta ilk ve ortaöğretim okulları açıldı. Onbeş milyon öğrenci okullarıyla buluştu. Deprem bölgelerinde ise sabah okullar açılırken akşam süresiz tatil edildi. Şimdi ne olacağını herkes merak ediyor; velilerde büyük bir tedirginlik, çocuklarda bir korku ve umutsuzluk havası hakim.

Her yıl okulların açılması sırasında iddialı nutuklar atılır, büyük hedefler öne konur, ideolojik bir yenilenme yapılır; muasır medeniyetten, çağdaşlıktan, cumhuriyetten, demokrasiden, kalkınmadan, cehaletten, aydınlanmadan, Atatürk ilke ve inkılaplardan, gericilikten, laiklikten, cumhuriyet düşmanlarından velhasıl her konudan söz edilir. Büyük bir coşku ve heyecan iklimi oluşturularak çocuklarımızın yeni öğretim yılına bir başka bilenmişlikle başlamaları amaçlanır.

Bu sene deprem felaketi sebebiyle bu tür konuşmalar ve meydan okumalarda biraz heyecansızlık hakim idi. Sıradan bir açılış programları uygulandı. Hemen her okulda açılışın ilk gündem maddesi "deprem" felaketi ve depremden korunma yolları idi. Sadece öğretmenlerde ve siyasilerde değil öğrencilerde de bir heyecansızlık vardı.

Her gün her okulda sıradan hale gelen bir faaliyet var: Her gün sabah ders başlama zili çaldığında çocuklar sınıfa girmek için okul bahçesinde içtima olurlar. Aynen askeri bir disiplin ve form içerisinde öğrenciler ikişerli sıralara geçer, sıraların bir ip gibi olması istenir. Okul müdürü kürsüye çıkar öğrencilerin sıralarını daha da mükemmel yapmalarını uyarır, ardından rahat-hazırol komutunu verir. Bir öğrencinin yönetiminde "and" içilir. Arkasından yine askeri bir disiplin içinde sıralar bozulmadan uygun adımla sınıflara girilir.

Bunun niçin yapıldığını, çocuklara ne kazandırdığını, eğitim açısından bu eylemin ne gibi faydası olduğunu hiç düşündünüz mü? Bugünlerde bazı öğretmenlerle bu konuyu konuşuyorum. Her gün dışarıda çocukları esas duruşa geçirmenin ne faydası olduğunu soruyorum. Hiç birisi doğru dürüst bir cevap veremiyor. Disiplin diyor, gelenek diyor, ama çocukların karakteri üzerindeki etkisini bir türlü izah edemiyor.

Diğer bir ucube şu üniforma meselesi. Benim öğrencilik yıllarımda bir ay sonra öğretmen olacak kız öğrenciler bile siyah önlük ve beyaz yakalık takarlardı. Şimdi bu ilköğretimle sınırlı gibi gözüküyor. Neden ülkemizdeki tüm kız öğrenciler mavi önlük ve beyaz yakalık takıyorlar? Bunun ne faydası var?

Eğitim sistemimizin temel felsefesi işte burada saklıdır. Türkiye''de tüm eğitim herkesi tek tip yapma uğraşısı içindedir. Iğdır''dan Edirne''ye kadar herkes; şehirlisi, köylüsü, zengini, fakiri herkes aynı giyinecek, aynı şekilde sınıfa girecek, aynı şeyi terennüm edecek, aynı şarkıyı, türküyü, marşı, andı söyleyecek, aynı komutla hareket edecek. Bütün bunlardan sonra da demokrat insan olacak. Herkesin tek tipleştirildiği bir eğitim sisteminden hiçbir zaman demokrat bir insan çıkmaz. Zaten çıkmıyor işte!

Demokrasi konusunda samimi isek önce şu ilköğretim okullarındaki önlükleri kaldıralım, herkes istediği gibi giyinsin. Ardından da sınıfa girişte her gün okul bahçesinde içtima geleneğine son verelim. Öğrenciler aynen evlerine girer gibi okullara, sınıflara girsinler. Okul, sınıf adeta bir ev gibi olsun. Hayatın bir parçası ve devamı olsun. Özel törenlerle, marşlarla, komutlarla, özel üniformalarla girilebilen yerler olmasın. Ne dersiniz? Yoksa siz de mi üniformadan yanasınız?