Muhsin beyler çekip gitmiş

İnsanoğlu sıkılmaya, daralmaya görsün, hemen başını alıp gitmek ister. Bırakıp öylece her şeyi, neredeyse, tam da oradan çekip gitmek ister. Kapağı bir dışarıya atsa, atabilse, hemen her sıkıntısının biteceğini, hiç değilse şiddetini azaltacağını düşünür. Öyle olmaz ama. Giden dertlerini de yanında götüreceğinden, sıkıntılarıyla bu sefer gittiği yerde baş etmek zorunda kalır. Oradan da çekip gitmek ister sonunda.

Çekip gitmek... öyle gitmek ki kavrayıp kendisini saçlarından kalabalıkların içinden çekip almak ve alıp başını gitmek...

Çekip gitmek, gerçekte tek başına ve yalnız kalmanın bir başka ifadesi. Bulundukları yerde yalnız kalamayanların, yalnız kalmayı beceremeyenlerin, bir yandan kaçmaya çalışırken, bir yandan da sanki "bırakmayın beni" demeye çalışması...

Çekip gitmek isteyenler, aslında biraz da kendilerinden kaçmak isterler ama bunu diyemezler.

Kimse kendi gölgesinin dışına sıçrayamaz ki!

İnsan kendinde mahpus. İnsan kendiyle kavgalı. Kişinin başını gövdesinden ayırması pek öyle kolay mı? Yunus''un işaret ettiği gibi, kendisi zindanda ama zindancı da kendisi!

***

İlginç bir rastlantı, bir sabah hepsi de aynı gün yayımlanmış ortak vurgulu metinler ilişti gözüme... Hepsi de 24 Nisan tarihliydi.

Meselâ Haşmet Babaoğlu, Vatan''da şöyle yazıyordu:

— "Hırtlar, hırbolar, zavallılar, kifayetsiz muhterisler, azgınlar, cin olmadan şeytan çarpanlar, şımarıklar, görgüsüzler, zalimler...

Hepsi gazete sayfalarını, televizyon ekranlarını dolduruyor.

Türkiye bunlardan ibaret sanırsınız.

Çok parası olunca Kız Kulesi''ni gören küçük bir evin; gündüzleri tespih yapıp akşamları arkadaşlarla fasıl geçmeye başlamanın, Afitap Hanım''ı düşkünler evinden çekip almanın hayalini kuran Muhsin Bey''ler çekip gitmiş, yok olmuş sanırsınız."

Okurları pekâlâ bileceklerdir, Haşmet Babaoğlu''nun kalabalıklardan kaçan zengin bir tarafı var; yalnız bir tarafı. En verimli tarafı. Ne var ki en az tarafı.

***

Aynı gün, Millî Gazete''de Şevket Eygi de şöyle diyordu:

— "Memleketin haline, halkın haline, Müslümanların haline canım çok sıkılıyor. Uzaklara kaçsam, gazete okumasam, kulaklarımı haber ve havadislere tıkasam diyorum. Nereye gitsem?"

Canan için can sıkılır. Doğru. İyi ama canı sıkılan biraz da canına sıkılmalı. Kendi derdiyle de meşgul olmalı.

Şevket Eygi''nin tariki bu değil. En yalnız hâli kürsüdeki hâli.

— "Din konusunda cehalet gırtlağa kadar. / Ümmet şuuru yitirilmiş... Ehl-i Sünnet hassasiyeti kalmamış... / Birilerinin dini para, kıblesi karı olmuş... Sünneti bırakmışlar, bid''atlere sapmışlar... Üniter İslâmî hiyerarşi yıkılmış. Bir sürü zirzop naylon müctehid peydahlanmış. İrili ufaklı binlerce hizip, fırka, cemaat, grup, klik. İşimiz zor, işimiz zor..."

Üniter İslâmî hiyerarşi...

Sanırım canı bundan sıkılıyor; üniter olmayan hiyerarşiden...

***

Üçüncü misâle, Zaman gazetesinde rastladım; Beşir Ayvazoğlu''nun kaçanları haklı gören ve fakat her şeye rağmen geleceğe umutla bakan o güzel satırlarında.

Şöyle diyordu:

— "Doğrusu, ne arkadaşlarıyla birlikte Yeni Zelanda''ya göç edip bir çeşit komün hayatı yaşamak isteyen Tevfik Fikret''i, ne her şeyi geride bırakarak denize hicret etmek isteyen Necip Fâzıl''ı, ne "Bir diyar olsa gerek" diyerek bir gemiye binip uzaklaşmayı hayal eden Ahmet Muhip''i, ne de bunlara benzer hayaller kuran Cahit Sıtkı ve Ziya Osman gibi şairleri ayıplıyorum. Türkiye öyle bir ülke ki, tam düze çıktığınızı zannettiğiniz anda önünüzde bir uçurum illüzyonu koyuveriyorlar. Evet, kaçmak istiyorsunuz!"

Ve devam ediyor:

— "İki Türkiye var; bir, toplum mühendislerinin ve medyanın Türkiye''si; iki, gerçek Türkiye. Biri insanda kaçma duygusu yaratıyor, diğeri kendine çekiyor. (...) Gerçek Türkiye''yi plazalardan fark etmek ne yazık ki çok zor!"

Ayvazoğlu, fiilen değilse bile hayalen kaçmayı planlıyor.

Nereye?

Elbette hayalindeki Türkiye''ye...

— "Bir gün resme dönersem sadece deniz resimleri yapacağım; her resimde mutlaka bir yelkenli olacak; kendimi mutlu olabileceği bir ülkeye doğru yelken açmış bir yolcu gibi hissedeceğim. Fakat gideceğim ülke, bizim kaos mimarlarının hayalindeki gibi kendi içine kapanmış bir ada değil, ayağındaki zincirleri kırıp bir barış ve istikrar adası haline gelmiş, dünyaya açık müreffeh bir Türkiye olacak."

"Çekip gitmek" meselesinin üzerinde biraz durmak zorundayız. Aksi takdirde çekip gidecek olan biz değil, Türkiye olacak!