İran-ABD savaşında petrol, sadece bir savaş nedeni değil, aynı zamanda savaşın seyrini, süresini ve sonucunu doğrudan etkileyebilecek stratejik bir güç ve koz durumunda. İRAN’IN PETROL KOZU İran, savaşın asıl amacının ülkenin petrol rezervlerini ele geçirmek olduğunu görüyor. ABD’nin Venezuela’da gerçekleştirdiği askeri müdahale sonrası Venezuela’nın petrol rezervleri üzerindeki ABD hakimiyeti bunun bir göstergesi olarak görülmekte. Ayrıca ABD, bunu gerçekleştirdiğinde en büyük ekonomik ve siyasi
İran-ABD savaşında petrol, sadece bir savaş nedeni değil, aynı zamanda savaşın seyrini, süresini ve sonucunu doğrudan etkileyebilecek stratejik bir güç ve koz durumunda.
İRAN’IN PETROL KOZU
İran, savaşın asıl amacının ülkenin petrol rezervlerini ele geçirmek olduğunu görüyor.
ABD’nin Venezuela’da gerçekleştirdiği askeri müdahale sonrası Venezuela’nın petrol rezervleri üzerindeki ABD hakimiyeti bunun bir göstergesi olarak görülmekte.
Ayrıca ABD, bunu gerçekleştirdiğinde en büyük ekonomik ve siyasi rakibi olan Çin›in uygun fiyatlı enerjiye erişimini engelleyerek küresel enerji arzında hakimiyetini güçlendirecektir.
Bu nedenle, Hürmüz Boğazı üzerinden küresel petrol akışını durdurarak güçlü enerji kozunu kullanmak İran için zorunlu bir tercih oluyor.
En önemlisi de İran, küresel ekonomide yaratacağı şok dalgasıyla ABD’yi masaya oturtmak için de enerji kozunu sonuna kadar kullanacaktır.
ABD’NİN KIRILGANLIĞI
ABD-İsrail ve İran arasındaki devam eden savaş nedeniyle artan petrol fiyatları, hem enerji ithalatına bağımlı ülkelerde enflasyonist baskıları hem de küresel tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara neden oluyor.
Ayrıca, ABD ekonomisinde fiyatların artması ve savaşın ekonomik maliyetinin yükselmesi ABD’nin ekonomik ve siyasi açıdan bu savaşı devam ettirmesi çok zor olacaktır.
Bu da ABD’nin dikkate alması gereken önemli bir kırılganlık noktasıdır.
Dolayısıyla, petrol fiyatları savaşın kaderini değiştirme potansiyeli çok yüksektir.
YENİ PETROL KRİZİ Mİ?
Şu da bir gerçek ki, 1973 ve 1979 yıllarında yaşanan birinci ve ikinci petrol krizlerinde dünya ekonomileri büyük yara almıştı.
Özellikle 1979 yılında yaşanan ikinci petrol krizinde yine İran baş rol oynamıştı.
Bilindiği üzere, İran’da petrol üretiminin neredeyse tamamen durması ve ardından ortaya çıkan Irak-İran savaşında petrol sevkiyatının durması nedeniyle dünyada ikinci petrol krizi yaşanmıştı.
1973 ve 1979 krizleri dünyanın petrole olan bağımlılığının simgesiyken, şu anda ABD-İsrail ve İran arasında devam eden savaşta petrol hem bir savaş silahı hem de güç mücadelesinde stratejik bir koz haline geldi.
Bu nedenle, devam eden savaşın kaderini belirleyecek en önemli faktörlerden birinin petrol olacağı açıktır.
Ya bu savaş kısa sürede bitecek ya da bu savaş dünyayı yeni bir enerji krizine sürükleyecek.
#iran
#abd
#petrol
#ekonomi
#Erdal Tanas Karagöl
