Âlimler Birliği de nereden çıktı?

Türkiye"nin tanınmış ilim adamlarından 30 kadarı bir hareket başlattılar. Hareket Türkiye Âlimler Birliği Vakfı ile resmileştirildi. Gerekli müracaatlar yapıldı ve çalışmaya başladılar. Hayırlı olsun diyoruz ve başarıları için dua ediyoruz.

Böyle oluşumlar duyulduğunda öncelikle olumlu yönlerden çok olumsuz yönler akla gelir ve bu da normaldir.

Mesela: "Âlimlik bu kadar ucuzladı mı? Bu insanlar gerçek âlimler midirler?" diye sorulabilir.

Alimliği ölçebilen bir cihaz yok. Âlim olma göreceli bir vasıf. Herkes bir başkasına göre âlim sayılabilir.

Bana göre âlim olmanın temel özellikleri; İslam"ı bir bütün olarak kavramış, onu kendi zamanına uygulamanın imkânlarını görmüş ve bildiklerini kendi hayatına da uygulayarak insanlar içerisinde alem haline gelmiş olmaktır.

Âlim, hem alem, hem de ilim kökünden gelir, amel ile de alakası vardır ve alem olma, ilmin ve amelin somutlaşıp görünür hale gelmesi demektir. Bu konuda maşeri vicdanın kabulü de tek delil değildir ama önemli bir göstergedir.

Kabul edelim ki, bu insanların benim gibi bazıları bu vasıfları taşımayan kimselerdir. Ama ideal düzeyde âlimlerin bulunmadığı zamanlarda onların misyonunu üstlenenler olmamalı mıdır?

Kaldı ki, bu ülkede Halil Günenç, Mehmet Savaş, Raşit Küçük, Orhan Çeker, Yaşar Kandemir, İsmail Lütfi Çakan, Nurettin Yıldız gibi insanlar âlim sayılmayacaksa, alimlik ulaşılması imkansız bir hayal olmuş olacaktır.

İkinci istifham: Âlimler bunlardan ibaret midir? Türkiye"de bunlar gibi başkaları, hatta daha büyükleri yok mudur?

Elbette âlimler bunlardan ibaret değildir. Bunlar bir hareketi başlatan çekirdek kadrodurlar. Bir bakıma aralarında bir frekans birliği bulunan insanlardır. Kuruluş tamamlanıncaya kadar birliğe daha pek çok iltihak olacaktır. Bazıları çekince gösterecek, bazıları da bulundukları resmi görevler, ya da temsil ettikleri grup itibariyle katılmayı uygun bulmayacaklardır. Zaten hareket şimdilik İstanbul"un dışına pek çıkmamıştır. Özellikle Doğu ve Güneydoğu"da medrese geleneğini temsil eden pek çok değerli âlimimiz vardır. Katılmaları halinde muhtemeldir ki, bu başlangıç onların da yurt sathında tanınmasını sağlayacak ve onlardan da istifadeyi yaygınlaştıracaktır.

Aynı istifham pek çok kuruluş için geçerlidir. Mesela bizim yazarlarımız Türkiye Yazarlar Birliği"ni oluşturanlardan ibaret değildir.

Üçüncü istifham: Bu insanların tamamına yakını resmi görevli, ya da resmi görevden emekli olmuş insanlardır. Resmiyetle alimlik beraber gidebilir mi?

Alim olmanın temel vasıflarından birisi, alimin kendisini bir resmi cihete karşı sorumlu görmemesidir. Düşüncelerinin hür ortamlarda oluşmasıdır. Bu kesinlikle doğru. Ama yanlış olan, âlimin resmi bir görevde olması değil, resmiyete göre düşünmesi ve öyle davranmasıdır.

Dördüncü istifham: Alimler toplumda sahih bir din algısının oluşmasına katkıda bulunacaklarını söylediklerine göre bu da bir toplum mühendisliği olmayacak mıdır?

Din denen vakıanın kendi ölçüleriyle bir gerçekliği vardır, olmazsa olmazları, yani sabit doğruları vardır. Mümin olmak da bu sabitelere inanmakla olur. Bunlar herkese göre değişen beşeri düşünceler değildir. Dine inandığınızda bunlara da inanmış olursunuz. Ve din bunlara inananlara mümin der, inanmayanları ise mümin saymaz. Kişiler bunlara inanıp inanmamakta serbesttirler. Hatta birisi inanmadığı halde kendisini mümin sayabilir. Ama bu onun kendi yargısından ibarettir. Dinin hükmünü değiştirmez.

Âlimin görevi de dinin bu değişmez esaslarını anlatmak, savunmak ve kollamaktır. Çünkü ona göre ebedi kurtuluş ancak bundadır. O herkesin kurtuluşa ermesini ister, bunun için çalışır. Bunun adı toplum mühendisliği değildir, hakkı tebliğdir, hakka davettir.

Âlimin varlık sebebi de budur.

Konunun diğer yönünü Pazar yazımızda ele alacağız.