23 Nisan düşünceleri

Şimdiki durum tarihî gerçeği pek yansıtmıyor, o sebeple yazıya girerken hemen hatırlatmakta yarar var: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), ölüm-kalım mücadelesi veren bir millet tarafından, savaş içerisinde kurulmuş, en zor şartlarda bile çalışmalarını aksatmamıştır. ''Gâzi'' bir kurumdur TBMM ve her dönemde millî iradenin tecelligâhı olmuştur.

Bugün, tam da bu konuda, çok ciddi sıkıntılar yaşanıyor. İktidar-muhalefet ayrımı yapmadan politikacıyı dışlayan halk, giderek Meclis''in de arkasından çekiliyor. Kurtuluş Savaşı''nı günü gününe izleyen, savaşın en civcivli ânında yetkisi paylaşmak istemeyen, bu yolda en sert tartışmaları sürdürmekte beis görmeyen Meclis, bugün, başka alanlarda yürütülen savaşlara ve yetki gasbı girişimlerine seyirci kalabiliyor; en hayatî konular ciddi tartışmalara sahne olmaksızın geçiştiriliyor...

İtibarlı araştırma kuruluşu ANAR aylık değerlendirme raporlarını bir kitapta topladı; her şeye umutla yaklaşmayı görev bilen milletin hayal kırıklığının nasıl yaygınlaştığı orada apaçık görülebiliyor. Önceleri muhalefete karşı hükümeti destekleyenler, hayal kırıklığıyla birlikte, hükümet içinde bir veya iki parti lehine tercihte bulunmaya başlıyor, beklediğini alamayınca umudunu muhalefete bağlıyor, muhalefetin de etkisiz kaldığını fark ettiğinde ise siyaseti dışlıyor... Bu gelişmeler, tablolar üzerinden, ay ay izlenebiliyor...

Toplumlar normal demokratik ortamlarda siyasetten uzaklaşmaz. Nasıl uzaklaşsın ki, siyaset, insanların soluk alma alanıdır. Siyasetin merkezinde, belirleyici bir güç olarak ''parlamento'' yer alır. Yaklaşık 150 yıldır parlamentolu bir sisteme alışkın olan Türkiye''de, kurum olarak Meclis, şimdi olduğu kadar derin bir yıpranmışlığa hiç uğramamıştı. Bunun sebebi, seçenlerle seçilmişler arasındaki eğilim farklılaşmasıdır.

Kamuoyu yoklamaları, siyasetin aktörleri olan partilerden yılgınlığı sergileyen sonuçlar veriyor; "Kararsızım" veya "Seçim olsa hiçbirine oy vermem" diyenlerin oranı partileri tercih edenlerden daha yüksek bugün. Seçmen, iki yıl önce oluşmuş bugünkü Meclis''in ülke sorunlarını çözmede yetersiz kaldığını (belki de kendisinin sorun haline dönüştüğünü) düşünüyor ve oyuna ihanet edildiği kanaatinde. Geçmişte, böyle durumlarda, siyasette de, halkın eğilimine paralel kıpırdanmalar yaşanırdı. 1950-1960 arasında, 1970 öncesinde, 1970-1980 döneminde, siyasi partiler, milleti hayal kırıklığına uğrattıkları oranda karıştılar. Demokrat Parti''den Hürriyet Partisi, Adalet Partisi''nden Demokratik Parti, CHP''den Güven Partisi o karışıklığın sonucunda doğdu. Her doğuş, kayan millet iradesinin yeni bir oluşumda cevabını bulmasıdır.

Bugün hiçbir partinin seçmeni kullandığı tercihten mutlu görünmüyor; halk bunu geleneksel yollarla seçtiği kişilere de yansıtıyor. Esnafın tepkisi elbette özellikle ''ekonomik krize''; ancak patlamanın çapı siyasete olan öfkeyle doğru orantılı. Bir tesis açılışı için Samsun''a gitmeyi planlayan ANAP lideri Mesut Yılmaz ve bazı bakanlara, ilin valisinin, "Gelmeseniz iyi olur" tavsiyesi, tepkinin bürokratik yönetim tarafından da elle tutulur hale dönüştüğünü gösteriyor. Ancak, halkın tepkiye dönüşen öfkesi siyasette mâkes bulamıyor; partiler içerisinde o öfkeye paralel bir tartışma yaşanmadığı gibi, milletvekilleri de, tek tek veya grup halinde, halkın öfkesine uygun bir tavır takınmıyorlar... Milletvekillerinin üzerine sanki ölü toprağı serpilmiş...

Bugün, hiç kuşkunuz olmasın, TBMM''nin ''millî iradenin tecelligâhı'' olma iddiasına ters bir durum yaşanıyor.

Bu duruma nasıl düşüldüğü, vekillerin milletin vekaletini neden yanlış anladığı konuları da önemli elbette; ancak, esas üzerinde durulması gereken nokta, millî iradeyi siyasete birebir yansıtacak bir hareketlenme zamanının geldiğidir. Toplum bütünüyle siyasete arkasını dönmeden, sorunları çözmede acizyet içerisinde gördüğü Meclis''i ''sorunun kaynağı'' ilân etmeden yapılması gereken budur. Aksi halde, demokrasi ile sözgelimi ''Baasçı'' yönetim arasında var olan müthiş farkı milletin gözü görmez olur...

Millî irade Meclis''ten hiç eksik olmamıştı; bugün de mutlaka Meclis''te parlamalı.