Asla inanmıyorum

Nicedir aklımı kurcalayan bir sorunun cevabını nihayet buldum. Türkiye''de medyanın ne kadar güçlü olduğunu biliyoruz. Şu son dört yıl içerisinde hükümetler kurdu, hükümetler yıktı medya. İnsanların önüne imkânlar açtı, bürokraside, siyasette, iş hayatında yükselmelerini sağladı; bunun tersi de doğru, pek çok kariyer medyanın aldığı tavır yüzünden sona erdi.

Geçen dönemde yaşadığımız gibi, pek çok işadamı, kendi gazetesine, kendi televizyon kanalına sahip olma sevdasına, medyanın bu gücüne özenerek düştü. Medya, şu sıralarda gücünün zirvesinde.

Aklımı kurcalayan soru bu apaçık gerçekle irtibatlı: Ülkede en önemli güçlerden biri olan ve gündemi belirleyen medya, neden, kendisi için hayatî önemi bulunan hak ve özgürlükler konusunda anlaşılmaz bir acziyet sergiliyor? Meslek kuruluşları, her yeni hükümete, yasalardaki fikir ve ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı maddeleri sıralayan ve bunların kaldırılmasını talep eden bir rapor sunuyor; yıllardır değişmeyen bu rutine rağmen, güçlü medyanın ağır toplarından oluşan meslek kuruluşları, başka alanlarda sonuç aldıkları halde, hak ve özgürlükler konusunda bir arpa boyu yol kat edemiyorlar... Bunun sebebi ne?

Soru bu. Bu sorunun apaçık bir cevabı olması gerektiğini biliyor, hatta ne olduğunu da taa yüreğimde hissediyordum, ama gözümün açılması için dünü beklemem gerekiyormuş... Dün, basın özgürlüğü konusunda ara sıra en keskin tavırları aldığına tanık olduğumuz, aynı zamanda bir meslek kuruluşunun başkanlığını da yapan bir yazarın sütunu, tevile yer bırakmayan bir açıklıkla gerçeği kafama dank ettirdi. Gerçek şu: Ne kadar aksi görüntü vermeye çalışırsa çalışsın, belli bir zihniyetin egemenliğindeki medya, hak ve özgürlükler konusunda samimi değil. "Yol olur" diye kendisine bile evrensel anlamda bir özgürlük istemiyor, sadece ister gibi görünüyor...

Gözümü açan yazı, Hürriyet''te, aynı zamanda Basın Konseyi başkanı da olan başyazar Oktay Ekşi''nin sütununda çıktı. Manşetle irtibatlı yazıda, uyarılmadan görevden alındığı gerekçesiyle Danıştay''a başvurmuş bir başörtülü hizmetliyi Danıştay dâvâ daireleri genel kurulunun haksız bulması konusu işleniyor. Danıştay, kararında, memurenin başı açık görev yapması gerekirken buna direndiğini, başörtülü işe gelmenin ''ideolojik ve siyasî amaçlarla kurumun huzurunu bozma'' anlamı taşıdığını belirtmiş. Oktay Ekşi, "Danıştay''ın Dava Daireleri Genel Kurulu, kamu görevlilerinden göreve başını örterek gelenlerin bu pervasızlığına son noktayı koymuş" diyor yazısında.

Konu hukukî; Danıştay dâvâ daireleri genel kuruluna gitmesinin de işaret ettiği gibi, düz bir konu da değil, ihtilâflı. Nitekim, genel kurul, Danıştay''ın sekizinci dairesinin aldığı memureyi haklı bulan önceki kararı tersine çevirmiş bu kararıyla. Dolayısıyla, ''son söz'', öyle etekler zil çalarak düğün bayram edilecek ve asla itiraz edilemeyecek bir muhkemlikte değil.

Bazı yargı kuruluşlarının, son zamanlarda, devletin öteki organlarının yerine geçen uygulamalar başlattıklarına sıkça tanık olunuyor. Yekta Güngör Özden döneminde Anayasa Mahkemesi''nin, iptal ettiği bir maddeye yazdığı gerekçeyi, iptalini reddettiği düzgün bir yasa sonradan çıkarıldığı ve durum değiştiği halde, ''başörtüsü yasağı'' için uygulattırmak istemesi bunun bir örneği. Danıştay''ın "Uyarıya bile gerek yok, işe başörtülü gelen devlet memurunu atabilirsiniz" anlamına gelen son kararı da benzer bir mantığı yansıtıyor; hukukun temel kurallarına kulak tıkayıp devlet memurlarıyla ilgili koruyucu onca yasayı görmezden gelerek...

Medyanın kendi özgürlüğü konusunda bile samimi olmadığını düşündüren yazının "Başörtülüysen defol" anlamı taşıyan bu bölümü değil. Esas vahamet yazının sonunda gizli. Danıştay''ın "Uyarmadan memuriyetten atabilirsiniz" kararı üzerine, Oktay Ekşi, bir tavsiyede bulunuyor: "Şimdi mesele" diyor, "Hani, şu illerde, ilçelerde irticâi hareketlere karşı önlem almakla görevlendirilen Sivil Takip Kurulları var ya, onların da işlerini yapmalarıdır. Bu devlet bu sorunu ancak kararlılığıyla çözer." (Hürriyet, 27 Mayıs 1999)

Bir yazar, hele bir de Basın Konseyi gibi bir meslek kuruluşunun başındaysa, "Sayın muhbir vatandaşlar" kavramını yeniden canlandıran, Almanya''da devlet görevi almaya uygun olmayan Yahudileri, ABD''de ''kızıl tehdit'' diye anılan sol fikirlere sahip aydınları ''temizlemek'' amacıyla kurulmuş komitelere benzer mekanizmaların harekete geçirilmesini ister mi? Fişleme türü uygulamaları onaylar mı? Hak ve özgürlüklere önem veren bir gazeteci, insan haklarını ilgilendiren bir sorunun, ''devletin kararlılığı ile çözülmesi'' tavsiyesinde bulunur mu? Basın Konseyi başkanı Oktay Ekşi bulunuyor işte.

Manzara bu kadar apaçık iken, "Hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı yasalar" edebiyatının samimi olduğuna, Oktay Ekşi ve benzerlerinin, ülkenin gerçekten demokratik ve çağdaş bir hukuk devleti haline dönüşmesini istediklerine inanmak mümkün mü?

Siz isterseniz inanabilirsiniz, ama ben asla inanmıyorum.