Bir açıklama üzerine

Genelkurmay Başkanlığı önceki gün bir ''basın açıklaması'' yayınladı. Aslında üzerime alınmam gerekmiyor; açıklamada, "Bazı basın-yayın organlarında yer alan haberler" denildiğine göre, muhatap, belli bir zaman dilimi içerisinde konuya haber olarak yer veren birden fazla basın-yayın organı olmalı.

Ayrıca, cevap gerektiren türden ''haberler'' yazmayı "Türk Silâhlı Kuvvetlerinin kamuoyundaki saygın imajını zedelemeye yönelik bir hareket" ithamıyla karşılayan açıklamanın, böyle bir davranışla hiçbir ilgim olamayacağı için, beni muhatap aldığını düşünemem bile. Üzerime alınmam için bir sebep bulunmasa da, aynı gün burada çıkan "Esrarengiz aracı kim?" yazısında işlenen konuyla ilgili olduğundan, Genelkurmay''ın açıklamasını değerlendirmekten yine de kendimi alamıyorum.

PKK terör örgütü lideri Abdullah Öcalan''ın yargılanması bir çok soruyu gündeme getirdi; ben de, kendi araştırmalarımın aklıma üşüştürdüğü soruları bu sütuna taşıdım. Devletin çeşitli kurumlarını ilgilendiren sorulara o kurumlardan şu ana kadar bir cevap gelmedi. Bu yüzden, kendilerini ilgilendiren soruyu yönelttiğim gün Genelkurmay''ın derhal cevap vermesini öteki devlet kurumlarının örnek alması gereken bir davranış sayıyorum.

Ancak, cevap vermedeki hız bir yanlış anlamaya sebep olmuşa benziyor.

Önceki yazıyı okumamış olabilecekler için konuyu özetlemekte yarar var. İmralı''da yargılanan Abdullah Öcalan, duruşmaların ikinci günü, mahkeme heyetine verdiği yazılı bir tutanakla, devletin kendisiyle dolaylı temas kurduğu iddiasını kayıtlara geçirdi. Tutanakta, devlet adına davranan kişi veya kişilerin, kapsamlı bir barış planı üzerinde kendisiyle temasa geçtikleri bilgisi var. Metin dikkatle okunduğunda, aracı ''sivil olmayan biri'' olarak karşımıza çıkıyor. Öcalan, benzer bir temas iddiasını, Roma''da bulunduğu sırada itibarlı bir Arap dergisinde de dile getirmişti. Chris Kutshera adlı gazeteciye, askerlerle arasında ''dolaylı bir temas'' bulunduğunu, kapsamlı bir barış planı üzerinde görüştüklerini söylemişti Öcalan. Yazımdaki bir cümle de şuydu: "Org. Çevik Bir''in adı da kendisiyle dolaylı görüşenlerin ardındaki isim olarak telâffuz ediliyor mülâkatta..."

Görüldüğü gibi, mahkemeye sunulan tutanakta da ''el-Vasat'' dergisinde de, "Türk Silâhlı Kuvvetleri benimle temas halinde, beni muhatap kabul etti" diye kesin bir cümle yer almıyor. Dile getirilen, arada ''dolaylı bir temas'' bulunduğu iddiası sadece. Öcalan, Genelkurmay''la görüştüğünden emin olsaydı, "Belki de oyuna geliyorum" türü tereddütlerini mülâkatı yapan gazeteciyle paylaşmazdı. İddiayı peşinen "Yalan" diye elimizin tersiyle itebiliriz elbette; ancak ülkeye 15 yıl heba ettiren, arkada acılı analar, eşler bırakan, 30 bin insanın hayatını kaybetmesine yol açan bir terör odağıyla ilgili her iddiayı ciddiye almakta ne kötülük var?

''Terörbaşı'' dediğimiz kişinin yalan söyleyebildiğini biliyoruz. Mahkeme sırasında, daha önce çok daha keskin konuştuğu konulardan çark ettiği, üstlendiği sorumlulukları inkâr ettiği, bazı konuları sükutla geçiştirdiği görüldü. Kritik birkaç konuda ise düpedüz yalan söyledi. Bu sebeple, Öcalan''ın mahkemeye sunduğu tutanak da, el-Vasat dergisindeki mülâkatta söyledikleri de hayal ürünü veya kasıtlı bir çarpıtma olabilir.

Ancak, bir yabancı dergide aylar önce (25 Ocak 1999 tarihinde) ortaya atıldığına göre uluslararası kamuoyunun ilgi alanına girmiş bulunan iddiaya karşı takınılacak tavır, "Türk Silâhlı Kuvvetlerini yıpratmaya yönelik bir tertip" veya "Türkiye''nin terörle mücadelesini zayıflatmayı amaçlayan bir komplo" sözleriyle iddianın küçümsenmesi olursa mı daha doğrudur, yoksa iddianın üzerine gidilirse mi?

İddiaların dünkü gazetelere de yansımasının gösterdiği gibi, Genelkurmay açıklaması, konuyla ilgili spekülasyonun önünü kesmeye yaramadı. Bunda, konunun araştırmasına yetecek bir sürenin kullanılmaması önemli bir sebep. Yapılması gereken, iddiayı aktaranların niyetini sorgulamak yerine, bütün kuşkuları ortadan kaldıracak kapsamlı ve derinlemesine bir araştırma başlatmaktır.

Terör örgütü lideri Öcalan, kendisiyle dolaylı yoldan görüşen kişi veya kişilerin değişik niyetlerle bu girişimi başlatmış olabileceğini söylüyor. "Gel" deyip tuzağa düşürebilecekleri ihtimalini seslendiren o. Bu bakımdan, ''dolaylı temas'' denilen şey, "Teröristi muhatap almak" veya "PKK ile pazarlığa oturmak" amaçlı değil, onu yargı önüne çıkartıp suçlarından dolayı hesaba çekecek bir süreci sağlamaya yönelik bir taktik de olabilir pekâlâ. Bu noktada, ortaya çıkartılması gereken, "Eğer aracılığa soyunanlar olmuşsa, bunu kendi adlarına mı yapmışlar, hiyerarşik yapı içinde mi davranmışlar?" sorusunun cevabıdır.

Sağa sola çamur atmak, ülkenin hassas kurumlarını karalamak gibi bir niyetimiz yok; bizim bütün derdimiz hiçbir gerçeğin gizli kalmamasıdır. Böyle bir ortamda, başta iddiaların hedeflediği devlet kurumları olmak üzere her ilgili, gerçeklerin ortaya çıkmasına yardımcı olmalıdır.

Gerçeklerden korkmamalıyız.