"Bir el"

Türkiye''de seçimlerin serbest olduğunu, sandığa müdahale edilmediğini kendi deneyimimden bilmesem, son bir kaç yılın olaylarına bakarak, "Bir el, ülkeyi kendi arzusuna göre dizayn ediyor...

Başka türlü asla yapılamayacak işleri sandıktan çıkarıp iktidara getirdiği muhalifleri eliyle hayata geçiriyor" iddiasında bulunacağım. Ancak, sonuç aynı kapıya çıksa bile, ülke gerçekleri ''bir el'' teorisini doğrulamıyor.

Refahyol hükümetinden günümüze ne kaldı? Dönemin başbakanı Necmettin Erbakan''ın bütçeyi disiplin altına almak için olağanüstü çaba sarfettiğini, ekonomide önceliği dargelirliyi rahatlatmaya verdiğini biliyoruz. Ancak, o çabalardan bugüne pek bir şey kalmadı. Buna karşılık, 28 Şubat 1997 tarihinde yapılan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında alınan kararlar günümüzde etkisini hâlâ sürdürüyor. Hükümet dışında olsaydı RP''nin müthiş muhalefet edeceği İsrail ile anlaşmalara Refahyol döneminde resmiyet kazandırıldı. Bir de, en ufak bir bunalım ortamında, hükümetin yetkilerini MGK genel sekreterine devreden Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi yönetmeliği de yine Refahyol döneminde (Karar tarihi 30 Eylül 1996; Resmi Gazete''de yayın tarihi 9 Ocak 1997) çıkartıldı.

Sanki ''bir el'', başka türlü asla gerçekleştiremeyeceği işleri gördürmek için Refahyol''u iktidara getirdi; daha fazlasını gerçekleştiremeyeceği gün de alaşağı ediverdi.

Şimdiki hükümetin daha değişik bir misyonu olsa da durumu aynı gibi. İmkânsızlığı sebebiyle daha en baştan elimizin tersiyle ittiğimiz ''bir el'' teorisi sanki bu hükümetin yapmaya çalıştıklarıyla ilgili olarak da hükmünü icra ediyora benziyor.

Şu sıralarda ülke gündemine giren ''tahkim'' konusu ne demek istediğimizin son örneği. Özelleştirme işlemlerinde yabancı sermayeyi tereddüde düşüren önemli iki konu vardı: Bunlardan biri, belli bir alanda yabancılara ''imtiyaz'' sağlanmasını engelleyen anayasa maddesi (m. 155) ile anayasanın bir ihtilâf vukuunda dâvâlara Türk mahkemelerinin bakmasını zorunlu kılan maddesi (m. 9)... Elektrik dağıtım şebekelerinde ve santral ihalelerinde, bu hükümet döneminde, artık ''imtiyaz'' engelinden söz bile edilmiyor. Hükümet, ''tahkim'' konusunda da, yabancı şirketleri ve yerli holdingleri mutlu edecek bir anayasa değişikliği peşinde.

İhtilâf vukuunda yabancı hakemlere başvurulması esasını kabul anlamına gelen ''tahkim'', tarihin bazı talihsizliklerini hatırlattığı için, Türkiye açısından önemli bir konu. Geçmişte kapitülasyonlar, önce ticarî ihtilâflarda öngörmüş, sonraları her türlü hukukî ihtilâfta Osmanlı mahkemelerinin değil sefaretlerde kurulan özel mahkemelerin geçerli olduğu bir uygulamaya dönüşmüştü. Genç Cumhuriyet, Misak-ı Millî sınırları içerisinde yer alan Musul vilâyetini, Cemiyet-i Akvâm''ın ''hakeme gitme'' teklifini kabul ettiği için kaybetti. Birleşmiş Milletler olma iddiasıyla kurulan Cemiyet-i Akvâm, Musul''u ''tahkim'' yoluyla Türkiye''nin elinden alır almaz faaliyetine son verdi.

Dünyanın bugün geldiği noktada uluslararası hukukun belirleyicilik kazandığı bir gerçek. Bu çerçevede, ülkeye dışarıdan gelecek taze para karşılığı ''tahkim'' esası da, bütün boyutlarıyla tartışılıp ülkeye zarar verebilecek özellikleri ayıklanarak, benimsenebilir. Ancak, tartışılmadan, oldu-bittilerle konunun sonuca ulaştırılmaya çalışılması kaygı verici. "Batı düşmanı" yaftasını üzerinden atma çabasındaki FP ''tahkime'' taraftar görünüyor. Hiç kuşkunuz olmasın, iktidarda olmasalardı, MHP ve DSP, ''millî egemenlik'' düsturunu öne sürerek ''tahkime'' karşı çıkarlardı; şimdiyse, Başbakan Bülent Ecevit, "Millî egemenliği olabildiğince koruyacağız" gibi her anlama çekilebilecek açıklamalarla yetiniyor.

Aynı durum, 1963''te çalışma bakanı olduğunda işçileri sosyal güvenceye kavuşturmasıyla övünen Bülent Ecevit''in, başında bulunduğu hükümet eliyle, işçilerin geçmişte elde ettikleri kazanımları geriye almaya çalışmasında da fark ediliyor. Memurlara zammı IMF''nin istediği düzeyde tutmayı başka bir hükümet göze alsaydı DSP yeri göğü inletirdi; şimdi kendisi yüzde 20 zamla yetinilmesini istiyor. İddialı konuşmak için henüz erken olsa bile, Abdullah Öcalan konusu da, ancak MHP''li bu hükümet eliyle gerçekleştirilebilecek bir yöne doğru seyrediyor.

Sandıktan istediği sonucu çıkartan, içinde yer alan partilerin muhalefette olsalardı asla müsaade etmeyecekleri işleri kurdurduğu hükümetler eliyle gerçekleştiren ''bir el''in var olduğu teorisi, ülke gerçekleri düşünüldüğünde, insana çok saçma geliyor. Ancak, sonuca bakıldığında da, olan bu.

Bizim kafamız karışmasın da kimin karışsın?