Çoğu gitti, azı kaldı

Gazetelerde sütunu olan ve e-posta adresi yayınlanan herkese, şu günlerde, Marmara Üniversitesi öğrencilerinden mesaj yağıyor. Konu, M.Ü. İlahiyat Fakültesi''nde başlayan başörtüsü yasağı uygulaması... Mesaj gönderenlerin bir bölümü kapıdan döndürülen mağdur öğrenciler; bir bölüm mesajı da onların başına gelenden etkilenen duyarlı insanlar gönderiyor. Ortak dilek, soruna sahip çıkılması, sınav dönemine girilen şu günlerde mağduriyetin âcilen önlenmesi...

Başörtüsü yasağı söz konusu olduğunda en başta bilinmesi gereken bir nokta var: Sorun, bazılarının yansıtmaya çalıştığı gibi, bir ''hak ve özgürlükler'' sorunu olmaktan çoktan çıktı ve kendisini ''rejim muhafızı'' olarak gören zihniyetin saplantısı haline dönüştü. Bu sebeple, yazılacak yazıların, ya da oluşturulacak heyetlerin sonuç alabileceği çok kuşkulu. Konunun ele alınmasının, bizler açısından, Türkiye''de kritik koltuklarda oturan bazı tiplerin gözü dönmüşlüğünü bir kez daha kayıtlara geçirmekten öte bir yararı olacağından da kuşkuluyum...

İlahiyat fakülteleri, daha adından başlayarak, özelliği olan bir alanda eğitim veriyorlar. Bu fakültelerde, öğrenciler, İslâm dini hakkında ihtisas sahibi oluyorlar; okunan dersler, hemen bütünüyle (tefsir, hadis, fıkıh gibi) ''İslâmiyât'' alanında... İlahiyat fakülteleri, ''din âlimi'' mezunlar vermeyi hedefliyor. Bu fakültelerde okuyan herbiri hukuken ''reşit'' durumdaki genç insanların kılık ve kıyafetlerinin bir başka kurum tarafından belirlenmesi akıl dışı bir tutum.

Konunun, bütün öğretim kurumlarında sürdürülen ''kıyafet yasağı'' ile ilgili yönleri var: Başörtüsünün anayasayla verilmiş ''eğitim hakkını'' gasp etmek için bir vesile yapılması asla tasvip edilemez. Üniversite öğrencisi, genel ahlâk kurallarına uymak şartıyla, kendisine yakıştığını düşündüğü kıyafeti giymekte özgürdür. Bu özgürlüğün kısıtlanması, kim ne derse desin, bir anayasa suçudur. YÖK, Kemal Gürüz''ün başkan seçildiği günden beri, artan bir yoğunlukta, bu anayasal suçu işleyip duruyor.

Yasağın ilahiyat fakültelerine yaygınlaştırılması, sistem açısından, ek sorunlar içeriyor. Başka eğitim kurumlarındaki yasak ''din dışı'' gerekçelerle mâkul gösterilebilse bile, yasağın ilahiyat fakültelerine taşınması, o gerekçelerin de sudan olduğunu düşündürüyor. Sebep şu: İlahiyat fakülteleri, eğitimin özelliği gereği, birer ''dinî'' kurumdur; dünyanın her tarafında, ilahiyat eğitimi din kurumlarıyla irtibatlıdır. Türkiye''de ''lâiklik'' kurumsal bir tabana (sözgelimi, bir çok lâik Batı ülkesinde olduğu gibi kiliseye veya onun bizdeki izdüşümü Diyanet''e) dayanmıyor; ama ''din âlimi'' mezunlar vermeyi hedeflediği için, dolaylı bir irtibat yine de söz konusu. Yasakçılık yerine, "İlahiyat eğitimi yapan genç kızlar başörtüsü takmak zorunda değildir" gibi bir kural getirilseydi, başka fakültelerdeki yasakların ''din dışı'' gerekçelerle konulduğu iddia edilebilirdi.

İlahiyatlara da yaygınlaştırılan yasak, yasakçıların aslında ''dinî'' kaygılarla hareket ettiklerini gösteriyor. Ancak, onların "Din" dediği ilahiyatlarda öğretilenden farklı bir anlayış. Bu sebeple, geçerli İslâm yorumlarına göre başlarını örtmek isteyen ''din âlimi'' olacak genç kızlara, o anlayış, kendine özel ''başı açık bırakma'' kuralını dayatma hakkına sarılabiliyor. Ne kadar aksi iddia edilirse edilsin, baskı ve dayatma yolunu tercih ettiği için, bu, evrensel anlamıyla ''fundamentalist'' (köktendinci) bir yorumdur. Başörtüsü yasağının ilahiyatlara da yaygınlaştırılması, ''fundamentalist'' bir anlayışı üniversitelerde egemen kılmaya çalışan ''dinsel'' bir kuruma dönüşmesi anlamına geliyor YÖK''ün... ''Köktendincilik'', tanım olarak, "Belli bir din anlayışının dayatma yoluyla kurumlara egemen kılınmaya çalışılmasıdır" çünkü...

Çözüm? Maalesef ortada bir çözüm görünmüyor. Çözümsüzlüğün sebebi, en başta işaret ettiğim gibi, ortalığın, varlık sebebi liyakate değil bağnazlığa dayalı, saplantılı tiplerden geçilmemesidir. "Köktendincilikle mücadele" adı altında kendi ''köktendinci'' anlayışlarını eğitim sistemi içerisinde yaygınlaştıranlar başka bağnaz çevrelerden de kendilerine destekçi bulabiliyorlar...

Mağduriyeti birebir yaşayan, zulüm gördüğüne inanan gençleri yatıştırıcı olduğunu sanmasam bile, beklentimi açıkça yazmakta yarar görüyorum: İlahiyat fakülteleri ve bütün eğitim kurumlarında anayasal hak ve özgürlükleri gasp eden uygulamaların sona ermesi, ''köktendinci'' anlayışın ülke genelinde geriletilmesiyle mümkün olabilecek...

Çoğu gitti, azı kaldı.