Gölgesinden korkan dev

SUSSEX (İngiltere)- Her ülkenin ihtilâfları bulunabilir. Her ülke, başını ağrıtan sorunlarla karşı karşıya kalabilir. Her ülke içte ve dışta önünü kesen sıkıntıları göğüslemek zorunda olabilir. Önemli olan ihtilâfsız, sorunsuz, sıkıntısız bir rahatlığı en baştan yakalamak değil, ihtilâf ve sorunları çözme iradesine sahip olmak, sıkıntılarla yaşamayı bilmektir.

"Türkiye''nin sorunları" ana başlığı altına neler toplanabileceğini hepimiz biliyoruz. Daha da garibi, "Bu sorunlar nasıl çözülebilir?" sorusuna cevap aradığımızda, bir-iki karmaşık sorun hariç, diğerlerine verilebilecek cevapların benzer olacağı da belli. Belki de bütün sorunların çözümü aynı genel cümlede gizli: "Türkiye, kendi potansiyelinin farkında olsa, bugün sorun diye karşısına dizilen konuların pek çoğuyla karşılaşmazdı bile." Türkiye''nin esas derdi, kendi potansiyelini küçük görmek, sorunlarını büyütmek aslında.

İngiltere''nin Sussex bölgesindeki bir şatoda dört gün boyunca yapılan Türkiye üzerine tartışmaları izleyince, sorunun kaynağının nerede aranması gerektiği daha iyi anlaşılıyor. Türkiye, başkalarının kendisine biçtiği değeri anladığı ve bir çoğu vehme dayanan korkularından kurtulduğu zaman, amaçlarını kolaylıkla gerçekleştirebilecek güçlü bir ülke. Kalabalık, ama kalkınma azmi olan bir halkı, henüz tam kıvamına gelemese bile gelişmelere ayak uydurmakta zorlanmayan çalışkan bir işadamları sınıfı var. Politika halka ayak uydursa, sistem müdahalesiz çalışabilse, Türkiye''nin önünde durabilecek bir güç tasavvur edilemez.

Ancak, ya hedefini yanlış seçtiği, ya da seçtiği hedefe gitme noktasında arzu eksikliği yaşadığı için, Türkiye, bugün gölgesinden korkan dev görüntüsünde.

Hedef "Ekonomik kalkınma" ise, benzer hastalıklara sahip olduğu halde Uzak Doğu ve Rusya''yı sarsan krizi o yoğunlukta yaşamayacak kadar dinamik Türk ekonomisi kalkınma azmine eşlik edebilir. Ama etmiyor; sebebi, kalkınmışlığı sağlayan unsur olan insanın sindirilmişliği...

Hedef "Avrupa Birliği''ne girmek" ise, Türkiye''nin AB içinde bulunmasının mevcut üyelere yararlı olduğunu en fazla itiraz eder görünen Yunanistan bile kabul ediyor. Siyasal ve sosyal alanda alınacak basit tedbirler, geleceğin dünyasının asgari şartlarını teşkil edeceği anlaşılan ''Kopenhag kriterleri'' istikametinde sistemini elden geçirmek, Türkiye''yi o hedefe ulaştıracaktır. Ancak, "Milleti kendi başına bırakırsak...", "Özgürlükleri biraz daha yaygınlaştırırsak..." türü garip ikirciklikler yaşayanlar, bunu engelliyor. Türkiye''yi 200 yıldır batılılaştıran, Avrupa Birliği''ni önüne hedef olarak koyanlar ile, AB üyesi olmasının gerek-şartlarını ''tehlikeli'' bulanların, toplumun aynı katmanları olduğunu da belirtmek gerekiyor.

Türkiye etrafı düşmanlarla çevrili bir ülke olarak bakıyor kendisine. Bu da yetmiyor, kendi düşmanlarını içinde barındırdığına inanıyor. Terör yüzünden kayıplara bakınca hak verir gibi oluyorsunuz; ancak ''düşman'' kavramının teröristlerden terörü lânetleyenlere, temel değerlere bağlı, değişim isteyen yığınlara doğru kaydırıldığını fark ediyorsunuz. Toplumun önemli bir bölümü ''düşman'' olunca, ne kadar tedbir alınırsa alınsın, o ülkede kafa dinçliği kalır mı?

Wilton Park''ta dört gün boyunca süren tartışmalar, sorunların çözümüne yaramadıysa da, başkalarının Türkiye''ye hangi gözle baktıklarını, Türklerin kendilerini nasıl gördüklerini daha iyi anlamamızı sağladı. "Biz, kendimize, başkalarının bize yüklediği değeri idrak ederek bakabilsek, sorun diye karşımıza çıkanların üstesinden bir günde geliriz" hükmü az bir tespit değil.

Dev bir gün gölgesinden korkmamayı da öğrenir nasıl olsa.