İlk dert

Tahkim konusundaki uzlaşmacı tavrına bakıp sevince kapılmış ve tam, "Hükümet bu işi öğreniyor, toplumun katmanlarını ilgilendiren konulardaki düzenlemeleri temsilcileriyle müzakere edip uzlaşarak halletmeyi tercih ediyor" demeye hazırlanmışken, aklın yerini inadın aldığı ortaya çıktı. Sosyal sigortalar düzeninde yapılmak istenen değişikliklerin aşırılığı yüzünden, sendikalar, sakıncalarını iyi bildikleri genel grevi bile göze alırken, hükümet eleştirilere kulak tıkayıverdi.

Öyle anlaşılıyor ki, tek başına IMF, 2 milyonun üzerindeki çalışandan daha etkili.

Hükümetin Meclis''te istediği yasayı çıkartacak çoğunluğu var; işte gördük, bir yasa değişikliğiyle siyasi partilerin kapatılmasını güçleştirdi. Üzerinde çalıştığı af yasasıyla da 30 binin üzerinde tutuklu ve mahkumun cezaevlerinden salıverilmelerini sağlayabilecek. Meclis''teki çoğunluğuna güvenerek bunların aksini de yapabilirdi hükümet; sevmediği düşünceye siyasi alanı bütünüyle kapatabilir, ya da kâtilleri ve ırz düşmanlarını da affetmekte ayak sürüyebilirdi. Ancak, af konusunda sağduyulu eleştirilere kulak verdi, uzlaşmaya yanaştı; kulağını bütünüyle açsa, af konusundaki uzlaşma noktasının fikir suçlarıyla sınırlı kalması gerektiğini daha iyi duyacaktı. Sağduyulu kamuoyu genel affa karşı çıkıyor da siyasi suçların, fikir suçlarının bütünüyle kaldırılmasını ve siyasi suç, fikir suçu türü çağdışı kavramların ortadan kalkmasını istiyor çünkü.

Kulakları tıkalı olunca, hükümet ve hükümete yakın çevreler, kamuoyuna ''reform'' diye sunulan sigortayla ilgili düzenlemenin ne kadar haksız olduğunu fark etmiyorlar. Genç emekliliğin mantıklı olduğu iddia edilemez; ancak yasalaştırılan 58 - 60 yaşlar da Türkiye''nin şartlarına hiç uygun değil. Sigorta sisteminin bir ''kara delik'' olduğu doğru; ancak o deliğin yok edilmesi için alınacak ilk tedbir, çalışanları mezarda emekliliğe zorlamak mı olmalıydı? Gerekiyorsa kesenek oranında indirim yapıp işvereni çalıştırdığı her kişiyi hemen sigortalamaya ve sigorta primlerini eksiksiz yatırmaya zorlayarak, sigorta fonlarının israf edilmesini önleyerek kısmen kapatılabilirdi kara delik; geri kalanı için de çalışanlardan fedakârlık istenebilirdi. İşvereni zorlamayan, israfın karşısına çıkmayan hükümetin, sıra kendi haklı taleplerine gelince kulak tıkaması karşısında, çalışanların önünde protestodan başka yol kalıyor mu?

Hükümet, dayanışmayı bozma amacıyla içindeki işbirlikçileri tahrik etmek dışında çalışanların eylemleriyle ilgilenmedi. Kendisi sigorta fonlarının çarçur edilmesinin önüne geçmek için tedbir almaya yanaşmadığı gibi işverenleri de sigorta gevşeklikleriyle başbaşa bıraktı. Emeklilik yaşı konusunu, IMF''nin zorladığı sınırda tutmak için Meclis''teki çoğunluğunu yeterli saydı.

1960 sonrasında, sosyal sigorta sisteminin oluşup yaygınlaşmasını sağlayan hükümetin çalışma bakanı sıfatını taşıyan Bülent Ecevit, hazır başbakan olmuşken, eski günler hatırına kendisine sempatiyle bakan çalışan kesimleri bir mantık çizgisine getirmeyi başarabilirdi. Bunun yolu da diyalog kapısını sonuna kadar açık tutup uzlaşma niyetini ön planda tutmaktan geçiyordu. Demokrasi de zaten bunu gerektiriyor.

Geçmişteki kalıcı düzenlemelere bakıldığında iyice görülecektir: Toplumsal katmanların kendi aleyhlerine olsa da gönüllü onay verdikleri düzenlemeler sürüp gidiyor, buna karşılık oldu-bittilerle yasalaştırılanlar, yıllar sonra bile toplumun tartışma gündeminden düşmüyor... Bu yüzden, haklı gerekçelerle yola çıkmak yeterli değil, düzenlemeyi kamu vicdanını rahatsız etmeden gerçekleştirmek daha önemli. Sosyal sigorta alanındaki yeni yasal düzenleme, bu inceliğe dikkat etmediği için, beklenen sonucu getirmeyecektir.

Her hükümet iyi işler de yapar, kötü işler de; ancak şimdi işbaşında olan hükümet kadar iyilerle kötüleri bulamaç halinde yapan bir hükümet hatırlamıyoruz. Kötülük niyetiyle iyilik, iyilik olsun diye yola çıkmışken kötülük yapıyor bu hükümet. Tahkim için kabul ettiği siyasi partiler yasasındaki değişikliği, ya da bütçe açıklarını kapatmak için çalışanları mezarda emekli etmeye kalkışmasını başka nasıl yorumlayabiliriz?

Hükümetin ilk derdi Türkiye''yi germemek olmalı oysa.