Meclis göreve!

Meclis''te bugün ''mavi akım'' günü. İstifayla ayrılan Enerji Bakanı Cumhur Ersümer hakkında verilen soruşturma önergesi bugün genel kurulda görüşülecek. Şimdiye kadar benzer girişimlerin sonucunu biliyoruz: İktidara mensup milletvekillerinin oylarıyla önerge reddediliyor... Bugünkü sonucun da, muhtemelen, öncekilerden bir farkı olmayacak...

Ama olmalı. TBMM ''mavi akım'' konusunu enine boyuna irdelemeli. Eğer proje, ANAP lideri Mesut Yılmaz''ın iddia ettiği gibi, gerçekten ülke çıkarına uygunsa, hazırlıkları ve ihalesi sırasında herhangi bir hata yapılmadıysa, bunu ortaya koyacak görüşmeler sonrasında eski bakan aklanabilir; aksi halde, kuşkular devam edeceği için, siyasi sorumlular aklansa bile, sistem ciddi yara alacaktır...

''Mavi akım'' konusunda kuşkuları besleyen, ANAP lideri Yılmaz''ın 1999 eylül ayında çıktığı Moskova ziyaretiyle ilgili olarak ''inkâr'' yoluna sapmasıdır. Bu ayın neredeyse bütününde, ANAP lideri, Moskova gezisinin ''mavi akım'' ile ilgisiz olduğunu söyleyip durdu. Önce (5 Mayıs) Hürriyet başyazarı Oktay Ekşi''ye şu açıklamayı yaptı Mesut Yılmaz: "Rusya''ya, Moskova Belediye Başkanı Sayın Lutçkov''un davetlisi olarak 1999 Eylül ayında yaptığım ziyarette: Hiçbir resmi toplantıya katılmadım. Ne yalnız ne de Ersümer''le birlikte hiçbir resmi görüşmede bulunmadım. Gazprom yetkilileriyle resmi veya özel hiçbir temasım olmadı."

Kamuoyu belki tatmin olmamıştır diye, ikinci ''inkâr'' yine Hürriyet''te, bu defa Ertuğrul Özkök''ün sütununda karşımıza çıktı. Onu da okuyalım: "Yılmaz''ın üzerinde durduğu bir başka olay da, Rusya ziyareti sırasında Gazprom yetkilileriyle görüşüp görüşmediği. ''Kesinlikle görüşmedim'' diyor. Çok kesin konuşuyor. ''Yanımda Star Gazetesi''nin Genel Yayın Yönetmeni Fatih Çekirge vardı. Çernomirdin''le yaptığım konuşmayı karıştırıyorlar. Çernomirdin, eskiden Gazprom''un genel müdürüydü. Ben görüştüğüm sırada çoktan ayrılmıştı ve ben onunla parti başkanı olarak görüştüm'' diye devam ediyor." (Hürriyet, 9 Mayıs).

ANAP lideri, bana gönderdiği açıklamada da aynı inkârı sürdürdü. "Moskova''ya 1999 yılında yaptığım iki günlük ziyaret sırasında Gazprom yetkilileriyle mavi akım projesiyle ilgili herhangi bir görüşmem olmadı" diyen Mesut Yılmaz, görüştüğü sırada, Chernomyrdin''in sadece siyasi sıfatını bildiğini iddia etti: "Çernomirdin''in milletvekili ve parti başkanı olduğu halde aynı zamanda Gazprom''da fahri bir görevi olduğundan bilgim yoktu." Cevap verme ihtiyacı duyduğu yazımda, kendisine, "Moskova''dayken Ruslar''ın sizden talep ettiği ek protokolun âkıbeti ne oldu?" diye sormuştum, Yılmaz''ın o soruya cevabı da şu oldu: "Benim ziyaretim sırasında Rus yetkilileri bana herhangi bir ek protokol talebinde bulunmadılar. Hatırladığım kadarıyla bu konu Sayın Başbakanın Moskova''ya yaptığı ziyaret sırasında gündeme gelmiştir." (Yeni Şafak, 19 Mayıs).

Türkiye ilginç bir ülke; bir partinin üç kez başbakanlık koltuğuna oturmuş genel başkanı, önünü arkasını düşünmeden, gerçekleri farklı sunmakta tereddüt etmiyor. Oysa, günler boyu burada, Mesut Yılmaz''ın şimdilerde boyutunu değiştirmeye çalıştığı Moskova gezisinin ''mavi akım'' ile doğrudan ilgili olduğunu, Rus ve Türk basınından kaynaklara başvurarak, hiçbir tereddüde meydan bırakmayacak açıklıkta ispat etmiştik.

Bugün, ''mavi akım'' konusunda soruşturma açılması önergesinin görüşülmesinden sonra, oylarını vicdanlarının sesini dinleyerek kullanacak milletvekillerinin, Mesut Yılmaz''ın "Mavi akım konusuyla hiç ilgilenmedim" diye kategorik bir inkâra saptığı gezisinin esas sebebini bilmelerinde yarar var. Bunu, aradan neredeyse iki yıl geçtiği bugün benim yazmam bir anlam ifade etmeyebilir; en iyisi, Mesut Yılmaz''ı o gezide izleyen Hürriyet''in ANAP muhabiri Şükrü Küçükşahin''in Moskova''dan o gün yazdığı haberi okumak...

Hürriyet muhabiri, Yılmaz''ın Chernomyrdin ile görüşmesini gazetesinin okurlarına şöyle aktardı: "ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz, Rusya''dan 16 milyar metreküp doğalgaz akışını sağlayacak boru hattının ekim ayında Karadeniz''in altından döşenmeye başlayacağını söyledi. Yılmaz, projenin 2001 Nisan''ında tamamlanacağını açıkladı. Moskova''ya üç günlük bir gezi düzenleyen Yılmaz, dün Rusya''nın en büyük şirketi Gazprom yönetim kurulu başkanı ve eski başbakan Viktor Chernomirdin ile görüştü. Yaklaşık 1,5 saat süren görüşmeden sonra Yılmaz, Rusya tarafının mavi akım ile ilgili inşaat vergi muafiyeti talep eden bir protokol önerdiğini, kendilerinin bunu değerlendirdiklerini söyledi." (Hürriyet, 21 Eylül 1999)

Bu haberden başka sonuçlar da çıkartılabilir, ama hiçbiri "Mesut Yılmaz Moskova''da mavi akım konusunda temasta bulunmadı" inkârını desteklemez. Haber, açıkça, Chernomyrdin''in o sırada Gazprom''un yönetim kurulu başkanı olduğunu belirtiyor; Rusya''nın eski başbakanı, görüşmenin yapıldığı tarihte henüz milletvekili değildi zaten. Yılmaz-Chernomyrdin görüşmesini tek maddeye indirgiyor haber: Mavi akım... Yılmaz''ın "Benden herhangi bir ek protokol talebinde bulunulmadı" demesi de bu haberi okuduktan sonra havada kalıyor; çünkü, kendisinin Moskova''daki temaslarını izlemiş olan Hürriyet muhabiri, onun ağzından, "Rusya tarafının mavi akım ile ilgili inşaat vergi muafiyeti talep eden bir protokol önerdiğini" temasın olduğu gün açıkça yazmış... ANAP lideri, talep üzerine, "Bunu değerlendireceğiz" demiş, muhabire göre... Değerlendirmenin sonucunu da biliyoruz: Talep, Yılmaz''ın bana cevabında açıkladığı gibi, Başbakan Ecevit''in Moskova ziyareti sırasında imzalanan protokolle Ruslar''ın istediği şekilde yerine getirildi.

Elbette, milletvekilleri, bugün oylarını özgür iradeleriyle kullanacaklar. ''Mavi akım'' konusundaki tereddütler, vicdanlarının sesini dinleyen milletvekilleri sayesinde ortadan kalkabilir...

Meclis''i göreve çağırıyorum.