Mihenk taşı

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel nihâyetinde bir politikacı, hem de kaçın kurrası bir politikacı;

Meclis çoğunluğunun tasvip etmediği, geçmiş dört yılda yaptıklarıyla kamuoyunu aleyhine şartlandırmış Kemal Gürüz''ü yeniden YÖK başkanı atamanın mâliyetini bilmez mi? Bilir elbette.

Benzer bir durum MHP için de söz konusu. MHP yönetim kadrosu, iktidarda seçim kampanyası sırasında söylediklerinin tam tersini yaptıklarının herhalde farkında olmalı. ''Erkeklik - ürkeklik'' denkleminde konum değiştirdiklerinin de. İstiskalleri sineye çekmenin tabanda meydana getirdiği sarsıntıyı Ankara''dan duymadıkları söylenemez. Ancak, ''lidere bağlılık'', giderek partinin kimliğini yitirmesine yol açacak boyutlara vardığı halde, MHP''de kimselerin ''gıkı'' çıkmıyor. Bunun bir mâliyeti olduğunu bilmiyor mu MHP yönetimi? Elbette biliyor.

Süleyman Demirel''in bir kaç ay sonra sona erecek görev süresinin uzatılmasını istediği belli. Yakın zamana kadar "Halk seçmeli" ısrarındaydı, şimdilerde ''halk dışı'' formülleri de kendisi üretiyor. Meclis çoğunluğuna ters düşen bir icraatı henüz gerçekleştirmişken, Meclis çoğunluğunun oyunu gerektiren bir anayasa değişikliği formülüne bel bağlamasındaki garipliği siz de sezmiyor musunuz? Gariplik nerede: Seçime henüz aylar var, ama şartlar giderek Demirel''in görev süresinin uzatılmasından yana oluşuyor.

MHP''nin beklentisi de aynı yönde. ''Kimliği red'' anlamına gelen ve oy verenleri hayal kırıklığına uğratan icraatlarına rağmen, MHP, bundan sonraki seçimden başarıyla çıkacağına inanıyor olmalı ki, böyle davranıyor. Daha tuhafını kaydedeyim: Bugünkü siyasi ortamı temel alan kamuoyu yoklamalarında, MHP oy kaybetmiş görünse bile, göreceli olarak varlığını koruyor. "Beğendiğiniz liderler" sorusuna muhatap olan denekler ''mevcutlar'' arasında tercihte bulunurken Devlet Bahçeli''yi ön sıralara çıkartıyorlar.

Süleyman Demirel ve MHP''nin sergilediği garabet, hiç kuşkunuz olmasın, bugün içinde debelendiğimiz siyasi sistemin ürünü. ''Mevcut'' sistemde ve ''mevcut'' adaylar arasında Demirel en şanslı olabiliyor; mevcut sistemde ve mevcut partilerle liderler arasında MHP ve Devlet Bahçeli önde gidebiliyor. İçinden çıktığı kitleyi 28 Şubat cenderesine sokan veya 28 Şubat projesini sürdürmekte beis görmeyenler, aralarında 28 Şubat''ın sillesini yemişlerin de bulunduğu sessiz yığınların şaşkın bakışları altında, daha güçlü konuma gelebiliyorlar...

İlk bakışta tezat gibi duran bir siyasi gerçeklikle karşı karşıyayız bugün: 28 Şubat projesi, o projeyi hayata geçiren zihniyetin geri planda durduğu bir ortamda, duruşları gereği 28 Şubat''ın sona ermesinden yana olması gereken çoğunluğun tavrı yüzünden etkinliğini koruyor. Bu gidişle, "28 Şubat" söylem olarak ona karşı kişi ve örgütlerin sırtından varlığını sürdüren bir projeye dönüşürse şaşmamak gerekecek. Tarihte örneklerine bolca rastlanan bir tür ''kölelik düzeni'' yani; kölelerin bağlanacakları zincirleri efendilerine kendilerinin sunduğu bir düzen.

Bu tespit, eğer bugünkü şartlardan gerçekten şikâyetçiysek ve içine düşürüldüğümüz durumdan gerçekten kurtulmak niyetindeysek, bunun nasıl yapılamayacağını gözlerimize soktuğu için önemli: Mevcut şartların devam ettiği bir ortamda kurtuluş imkânı yoktur; kölelik düzenini sona erdirmek isteyenler, mevcut şartları değiştirmek zorundalar...

Bunun pratiğe dönen yüzünde, siyaset aktörlerinin muhasebelerini yapıp mevcut kısır ortamı sona erdirecek farklı davranışlar sergilemeleri var. MHP tabanı da, olan biteni kendi çıkarına gören muhalefet partilerinin örgütleri de, varlıklarını daha fazla duyuracak biçimde fotoğrafın içine girmek zorundalar. Bugünkü açmazı ortadan kaldırmanın ilk yolu, çoğunluğun sesi olması gereken partilerin taban ve örgütlerinin sesini daha fazla duyurur hale gelmesidir. Aşağıdan yukarıya verilen tepkiler, yanlış tercihleri durdurabilir.

Bunun mümkün olmadığı görülürse, siyasi ortamı altüst edecek, herkesi hesaplarını yeniden gözden geçirmeye sevkedecek yepyeni unsurların devreye sokulması gerekecektir. ''Mevcut durum'' mutlaka ''yeni durum'' ile yer değiştirmek zorunda.

Beş ay sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi hangi formülün işleme konulması gerektiğini hepimize gösterecek.