Muhalefet nerede?

Mesâisine tatil yapmadan devam eden Meclis''in de katkılarıyla, önümüzdeki günlerde, önemli konularda yeni yasal düzenlemeler yapılacak. Öcalan dâvâsı sırasında, anayasa değişikliğine gidilerek Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) sivilleştirilmişti...

Şimdi de anayasa yeniden değiştirilerek, özelleştirmenin önündeki son iki engel de ortadan kaldırılacak... Böylece, imtiyaz teşkil eden özelleştirmelerde son sözün Danıştay''a ait ve hukukî ihtilâflarda yalnızca Türk mahkemelerinin kararının geçerli olduğu esaslarından vazgeçilecek...

Türkiye özelleştirmede bayağı geri kaldı. Şimdi bütün sınırları kaldırmaktan yana olan siyasiler, ilk başladığı dönemde Turgut Özal''a destek verselerdi, özelleştirmede epey mesafe alınacak, satışlardan devletin kasasına büyük meblâğlar girebilecekti. Bizden sonra yola çıkıp işi ciddiye alan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerindeki başarılı özelleştirmeler yüzünden, geç kalan Türkiye, en değerli millî varlıklarını, eskiden getireceğinin dörtte birine elden çıkartmak zorunda bugün. Özelleştirmede gecikmenin, bütün süreci ve özelleştirme kavramını yeniden gözden geçirmeyi gerektirecek kadar zararı dokundu Türkiye''ye...

Anayasa değişikliğiyle kabulü düşünülen ''tahkim'', sermayenin uluslararasılaşmasıyla birlikte daha büyük önem kazanan bir yargı biçimi. Yargı bağımsızlığının tartışıldığı bir ülkeye yabancıların yatırım yapması zor; devlet çıkarı için hukukun temel esaslarını eğip bükecek kadar ideolojik davranabilen bir mekanizma, yabancı firmaları yargılarken de taraflı davranabilir... Bu düşünce ciddi yatırımcıları Türkiye''den uzak tutuyor. Orta Asya''daki cumhuriyetlere yatırım yapan Türk firmalarının sıkıntısını Türkiye''ye yatırım yapmak isteyen yabancı yatırımcı da duyuyor. ''Tahkim'', yani ülke dışı bir hakemin kararına saygı, bu bakımdan isteniyor.

Üzerinde iyi tartışılmış, sakıncaları giderilmiş bir ''tahkim'' anlayışı sistem içerisine alınabilir. Ancak, bazı Avrupa ve Güney Amerika ülkeleri, ''tahkim'' konusunda kapıyı sonuna kadar açtıkları için hiç akla gelmeyen sıkıntılar yaşıyorlar bugün. Yerli mahkeme taraflı davranır diye kabul edilen tahkim kolaylığı, bu defa, sermayeden yana taraflı hakemlik biçimine dönüşebiliyor. Tahkimde hakemin kim olduğu çok önemli; yabancı şirketin danışmanını ''hakem'' kabul etmenin bir mantığı yok.

Dikkat edilirse, Türkiye''de, konu, ayrıntılı tartışılarak değil-, ülkede varolan olağanüstülükten yararlanıp oldu-bittiyle sonuçlandırılmak isteniyor. DGM''leri sivilleştirmede kullanılan "İstim arkadan gelsin" mantığı tahkim konusunda da sürdürülüyor. Batı''dan gelen "DGM''leri sivilleştirin" baskısı, bizim de savunduğumuz, "DGM''lere ihtiyaç yok, terör dâvâlarına bu konuda uzmanlaşmış yargıçların görev alacağı genel ceza mahkemeleri baksın" gibi mâkul taleplerin önüne geçmişti. Şimdi de, "Kapitülasyonları andıran, geçmişte Misak-ı Milli sınırları içindeki Musul vilâyetini kaybettiren genel bir tahkim değil, çerçevesi iyi belirlenmiş bir tahkim anlayışı getirilmeli" yollu öğütlerimizi dinleyen yok.

Bu noktada, en ciddi sıkıntı, sanıldığı gibi iktidardan gelmiyor; iktidar partileri olağanüstü ortamın ürünü olduklarının bilinciyle önlerine getirilen faturaları ödemekte zorlanmıyorlar. Ayrıca, IMF''den beklenilen krediler için de gerek şart olarak duruyor iktidarın önünde ''tahkim''. İktidar elbette ''tahkim''den yana olacak; anlaşılmaz olan muhalefet partilerinin tavrı...

Aslında belki onları da anlayışla karşılamak mümkün. Sonuçta, muhalefet partileri de bir fırsatını bulup iktidara gelmenin peşinde; normal yollardan iktidar olamadıklarını gördüler ve şimdi ülkedeki olağanüstü şartların onları tercih etmesine umut bağlamış durumdalar. Bunu sağlamanın yolunun gerçek bir muhalefet yapmamaktan geçtiğini düşünüyor olmalılar. Düşünceleri şu: ''Uyumlu'' ve ''uslu'' muhalefet, iktidarı onlar için de mümkün kılabilir belki...

FP''nin bir sorunu daha var: Batı karşıtı görünmemek... Başına gelenleri büyük çapta Batı-karşıtı söylemine bağlayan FP yönetimi, ''tahkim'' ve ''imtiyaz'' konuları daha çok Batı''yı ilgilendirdiği için, şimdi daha uysal davranmayı yeğliyor. FP, hiç bir karşılık beklemeksizin, yabancı şirketler ile onların uzantısı holdinglerin etkisindeki medyanın ''rüşvet-i kelâm''dan öte girmeyen jestlerini yeterli buluyor.

Sistemin dengelerinin bozulmasının zararı budur işte: Ne iktidar ''gerçek iktidar'' gibi ne de muhalefet ''gerçek muhalefet'' gibi davranabiliyor; sadece belli odakların iyi hazırlanmış projeleri hayata geçebiliyor. Gelin de şu soruyu sormayın bakalım: Ülkeyi bugünlere getiren süreci başlatanlar, yabancı şirketlerle onların uzantısı holdingler, hukuk sistemini altüst etme pahasına, soygunlarını daha rahat yapabilsinler diye mi yola çıkmışlardı acaba?

Ülkenin bugün mantıklı ve sağduyulu bir muhalefete ihtiyacı var.