Musibet ve dua

Amerika''da bulunan bir muhabir bulvar gazetelerinden birinde yazmış, ben de orada okudum: Deprem haberi medya tarafından oraya da ulaştığı için, alış-veriş ettiği dükkânlarda, Türkiye''den geldiğini öğrenen Amerikalılar, "Büyük felâket, sizler için dua ediyoruz" diyorlarmış... Çeşitli ülkelerde yaşayan Müslümanlar, depremi duyar duymaz, açtıkları yardım kampanyaları yanında gıyapta cenaze namazları da kıldılar... Galiba akla ilk getirdiği ilâhî boyutuyla depremi idrak edemeyen bir tek ona mâruz kalan bizleriz.

Deprem ve sel türü doğal âfetler, mâruz kalanlar açısından, insanın acziyetini akla getirirler. Bir yer sarsıntısının 40 bin insanın hayatını kaybetmesine yol açması basite alınacak bir olay değildir. İnsan, böyle durumlarda, ilâhî irade önünde bir daha eğilme ihtiyacı duyar. Dua ve tazarru'' böyle zamanlarda daha bir anlam kazanır. Büyük trajediler, bu yüzden, imanı tazeleyici bir etkiye de sahiptirler... Ancak, etrafımızda, depremi bir mânevi tazelenme vesilesi olarak görenlere pek rastlanmıyor.

Türkiye''de, devlet, eğitim alanında ''pozitivist yaklaşımı'' elinden bırakmıyor. Her şeyi ''doğa'' ve ''zorunluluk'' ile açıklamaya çalışan bir yaklaşım bu. Bu anlayışla eğitimden geçen geniş yığınlar, "Ne oluyorsa ilâhî bir müdahale gerekmeden oluyor" inanışının etkisi altındalar. Kâinatı yaradan bir Yüce Varlık''ın mevcudiyetini unutmamakla birlikte, dindarların bile, zaman zaman aynı yanlış anlayışı hayatlarına taşıdıkları hissediliyor. Deprem sonrası ortaya çıkan manzara, bu tespiti, bir kez daha pekiştirdi. Ülkemizde, lâiklikle hedeflenen ''devletin sekülerleşmesi'' çoktan tamamlandığı gibi bir kurum olarak ''din'' de seküler hale gelmiş gibi...

Deprem insanın moralinin en düşük olduğu, mânevi desteğe en fazla ihtiyaç duyulan doğal âfetlerdendir. Deprem bölgesinde en yakınlarını kaybetmiş insanlarımız böyle bir destekten mahrumlar bugün. Ölülerini asgari saygıya riayet edilmeksizin gömmek zorunda kalıyorlar. Ölülerin arkasından okuyacak kişiler, dualarıyla moral bahşedecek mâneviyat önderleri ortalıkta görünmüyorlar. Lâik sistem içerisinde din işlerinden sorumlu kılınan kurumun bütün katkısı yapılan resmî işlemlere onay vermekten ibaret. Su bulunamazsa teyemmümün yeteceğini, birden fazla cenazenin aynı kabre gömülebileceğini Diyanet''ten öğreniyoruz. Doğru olabilir, ancak uzaktan kumandalı, duygusuz ve duyarsız telkinler bunlar...

Her ilde mensuplarını misafir edebilecek altyapıya sahip olan Diyanet, şimdiye kadar binlerce görevlisini deprem mahalline gönderip âfete musap olan insanların yanında bulunmalarını sağlamalıydı. Depremden etkilenen her il, ilçe ve köyde her gece Kur''an ziyafetleri çekilmeli, çadır-kentlerin ilk faaliyete geçen bölümü mescit olmalıydı. Depremin uğramadığı iller ve yerleşim yerlerinde gıyapta cenaze namazları vesilesiyle dualar arş-u âlâya yükselmeli değil miydi? Cemaatler, tam birer gönüllü sivil toplum örgütü olarak devreye girip, sadece maddi yardım alanında değil, yakınlarını kaybetmenin veya ölümden dönmenin psikolojik sıkıntılarını yaşayan insanları moral bakımdan destekleyecek çalışmalar da yapabilirlerdi pekâlâ; bu alanda hâlâ vakit geçmiş değil.

Deprem devletin zaaflarını açığa çıkardığı gibi, Türkiye''deki İslâmî çalışmaların tek boyutluluğunu da dışa vurdu. Sadece siyasete endeksli, ya da kamusal alan tarafından işgale uğrayan haklar konusunda duyarlı, veya maddi yardım sağlamada etkin çalışmalar elbette tek boyutludur. İslâmî çalışmalar, dinin mânevi hayata uzanan boyutundan mahrum bugün; ne kadar yazık! İlâhî hikmet, "Duanız olmasa ne işe yarardınız?" diyor; musibete uğruyor veya musibetten kıl payı kurtuluyoruz, ama duayla kuşanmak aklımıza bile gelmiyor...

Dünyanın her tarafında, her dinden inanan insanlar, ''yüzyılın en büyük felâketi'' olarak ilân edilen Gölcük merkezli depremle beşerî acziyetlerini anladılar, bu anlayış sebebiyle dua silâhını kuşandılar. Cuma günü İslâm dünyasının her tarafındaki camilerde, dün ise dünyanın pek çok yerindeki kiliselerde, inançlı insanlar kendileri kadar bizler için de dua ettiler; biz ise, cuma hutbesi olarak, deprem sonrası çalışmalarında organizasyon ve koordinasyonun ne kadar mükemmel olduğu masalını dinledik.

Duaların musibetleri def ettiğine inanıyor muyuz gerçekten? Zor da gelse kendi kendimize şu soruyu da sorabiliriz:: Allah''a, hayır ve şerrin O''ndan geldiğine, Kıyamet gününe ve âhirete gerçekten inanıyor muyuz?