Operasyonun anlamı

"Uğur Mumcu''nun kâtilleri bulundu" diye başlatılan operasyon ilginç bir biçim aldı. İlginçliği, ''cinayet şebekesi'' olarak ortaya sürülen kişilerin kendilerine biçilen role uygun olmadıkları halde operasyonun sürdürülmesinden kaynaklanıyor. Bu noktada biraz durup bunun sebepleri üzerinde düşünmekte yarar var...

''Cinayet şebekesi'' olduğu iddia edilen kişiler, sanki özel olarak bu iş için seçilmiş gibi, cinayet günü nerede bulunduklarını ispatlayacak insanlardan oluşuyor. Biri Uğur Mumcu''nun suikasta uğradığı gün evlenmiş, diğerleri de onun düğünündeymişler... Nikâh dâvetiyesi elde; ayrıca polisin kasetlerine el koyduğu o gün düğünde çekilen amatör filmde de diğerleri görülüyormuş... Kısacası, ''cinayet şebekesi'' denilen grup, aksi ispat edilene kadar, düğün arkadaşlarından ibaret.

Daha ilk andan komediye dönüşmesine rağmen, operasyonun ciddi ciddi devam ettirilmesi ne anlama gelebilir?

İlk akla gelen ihtimal, görüntüye rağmen, operasyonu planlayanların elinde iddialarını doğrulayan başka bilgi ve belgelerin bulunduğudur. Ancak, ''yayın yasağı'' konulduğu halde sızan sorgu tutanakları, çelişkileri silmek yerine, daha da güçlendiriyor. Sanki, birileri, her şeye rağmen ''kâtillerin bulunduğuna'' inanmamızı istiyor; hiç değilse şimdilik...

Böylesine zayıf temelli bir operasyonun devam ettirilmek istenmesinin, biri iç diğeri dış olmak üzere, iki ana sebebi olabilir...

Sadettin Tantan''ı içişleri bakanlığı koltuğundan edecek bir gelişmeye dönüşebilir operasyon; bu durumda, dürüst bir politikacı kritik bir dönemde önemli bir koltuğu terk etmiş olacaktır. Bir gazete, boşalacak içişleri bakanlığı koltuğunun DSP kontenjanındaki dışişleri bakanlığıyla değiştirilip oraya Mesut Yılmaz''ın geçmesi ihtimalini gündeme getirdi. Bu ihtimali akla getiren, operasyonu ilk telâffuz edenin ANAP lideri oluşu... Bir başka senaryoya göre, operasyonun fos çıkmasıyla birlikte Mesut Yılmaz''ı da köşeye sıkıştıracak bir sürecin başlaması bekleniyor... Üçüncü senaryo da ANAP lideri üzerine, ama ne yapalım ki, söylentiler hep onun etrafında dönüyor; buna göre, Mesut Yılmaz''ın bu operasyonla beklentisi gündem değiştirip kendi ikbalini uzatmak imiş...

Bütün çürüklüğüne ve inandırıcılıktan yoksunluğuna rağmen, operasyonun özellikle Türk-İran ilişkilerini zedeleyecek bir zeminde yürütülmesi de dikkat çekici. Zaten, dışa dönük senaryolar da bu gariplik üzerine oturuyor. Ahmet Necdet Sezer''in cumhurbaşkanı sıfatıyla çıkacağı ilk yurtdışı geziyi İran''a yapacağı biliniyordu; operasyon üzerine o geziden vazgeçilmesi söz konusu... Bu arada, Tahran yönetiminin ''casus'' oldukları iddiasıyla mahkeme önüne çıkardığı bir grup Musevi yüzünden İsrail ile sorunu var; operasyonu İran''ı köşeye sıkıştırma çabasıyla irtibatlayanlar da var... Ceyhan Mumcu''nun, "Uğur''a yönelik suikastın ardında İsrail olabilir" açıklaması da, özellikle böyle bir ortamda, çok mânidar...

Önceki akşam, İsrail devletinin 52. kuruluş yıldönümü vesilesiyle Ankara/Sheraton Oteli''nde verilen dâvette hükümete mensup tek bir bakanın bile bulunmaması dikkat çekiciydi. Başbakan Bülent Ecevit''in her bakana ayrı ayrı dâvete katılmama ricasında bulunduğu öğrenildi. Sebep, İsrail eğitim bakanının Türkiye''yi rencide edecek bazı sözleriymiş... Ancak, özellikle askeri bürokrasinin dâvete yoğun katılımını görenler arasında, hükümetin boykotunu, ''Uğur Mumcu cinayeti'' ile irtibatlayanlar da çıktı...

Aslında, Uğur Mumcu cinayeti, Türkiye''nin hâinane suikastlarda kaybettiği bir dizi aydının belki de en ses getiricisi olması bakımından önemli. Yoksa, kâtillerinin bulunması gereken çok sayıda siyasi cinayet işlendi ülkemizde. Kâtillerin bulunamaması, cinayetlerin ardında hiç umulmayan parmaklar aranmasına sebep oluyor. Bu da, akla gelen gelmeyen çok sayıda senaryo yazılmasıyla sonuçlanıyor...

Kâtiller bu defa da gözaltına alınanlar değil herhalde; ancak sebep olduğu heyecan ve operasyonun çok sayıda önemli kişinin siyasi kariyerini riske sokması, gerçek cinayet odağına ulaşılmasını sağlayabilir... Yeter ki, Türkiye, böyle durumlarda nasıl davranacağı öngörülebilen bir ''hukuk devleti'' gibi harekete geçebilsin...

''Hukukun üstünlüğü'' savunucusu olduğu için cumhurbaşkanlığına seçilen Ahmet Necdet Sezer, daha görevi devralmadan kucağında bulduğu bu olayla yakından ilgilenmeli...